Con đã hết sốt, bớt ho nhưng mỗi bữa vẫn chỉ ăn vài thìa, quần áo bắt đầu rộng hơn và cân nặng vẫn chưa cải thiện, đây là nỗi lo khá quen thuộc của nhiều cha mẹ sau khi trẻ ốm. Lúc này, việc trẻ đã hết triệu chứng chưa phải là dấu hiệu duy nhất cho thấy cơ thể đã phục hồi. Cha mẹ cần quan sát thêm cân nặng, mức độ vận động, khả năng ăn uống và diễn biến tăng trưởng của trẻ trong những ngày sau bệnh để nhận biết khi nào cần chú ý hơn đến cải thiện dinh dưỡng.
Khi nào cần chú ý phục hồi dinh dưỡng cho trẻ sau ốm?
Sau khi ốm, cha mẹ không nên chỉ đánh giá tình trạng của con qua việc "hôm nay ăn được mấy bát" hay qua một lần cân ngẫu nhiên. Theo khuyến cáo từ Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), việc theo dõi sự tăng trưởng của trẻ cần dựa trên diễn biến cân nặng theo thời gian, đồng thời kết hợp đánh giá thói quen ăn uống và thể trạng sức khỏe trước đó của trẻ.
Để nhận biết thời điểm cần tập trung phục hồi dinh dưỡng cho con, cha mẹ nên đặc biệt lưu ý các biểu hiện sau:
- Trẻ bị sụt cân trong hoặc sau đợt bệnh và mất nhiều thời gian hơn để trở lại mức cân nặng trước đó.
- Biếng ăn kéo dài: Các triệu chứng bệnh cấp tính đã hết hẳn nhưng trẻ vẫn ăn ít hơn rõ rệt.
- Đà tăng trưởng chững lại: Cân nặng tăng rất chậm hoặc sự tăng trưởng có xu hướng đi ngang.
- Thể trạng chưa hồi phục: Trẻ vẫn uể oải, chưa lấy lại mức độ nhanh nhẹn và năng lượng hoạt động thường ngày.
- Đi kèm bất thường tiêu hóa: Trẻ ăn kém kết hợp với các triệu chứng kéo dài như nôn, tiêu chảy, đau bụng.
Khi trẻ chưa lấy lại khẩu phần ăn và cân nặng, đặc biệt nếu đà tăng trưởng bị ảnh hưởng, cha mẹ cần chú ý bù lại năng lượng và dưỡng chất. Mục tiêu không phải ép trẻ nhanh chóng ăn lại lượng cũ, mà là cung cấp dinh dưỡng phù hợp để cơ thể từng bước phục hồi và trở lại nhịp tăng trưởng.
Cách bù năng lượng và dưỡng chất cho trẻ sau ốm ăn kém
Ở giai đoạn trẻ vừa trải qua bệnh, việc đảm bảo đủ nước cần được ưu tiên, đặc biệt nếu trẻ từng sốt, nôn hoặc tiêu chảy. Song song với bù nước, cha mẹ vẫn cần duy trì dinh dưỡng phù hợp để hỗ trợ cơ thể phục hồi.
Đầu tiên, cha mẹ nên duy trì thức ăn mềm, dễ ăn, món quen thuộc và chia thành lượng nhỏ nếu cần cho trẻ. Không nên chỉ duy trì cháo loãng kéo dài vì cơ thể vẫn cần dinh dưỡng để hồi phục.
Việc chia nhỏ thành các bữa vừa sức cũng giúp trẻ dễ ăn hơn. Cách chế biến, độ mềm và hương vị có thể thay đổi theo khẩu vị hiện tại của trẻ. Điều quan trọng là tăng “chất” của khẩu phần mà không tạo áp lực phải ăn hết.
Khi khả năng ăn và tiêu hóa dần ổn định, mục tiêu tiếp theo là tăng giá trị dinh dưỡng trong từng khẩu phần. WHO nhấn mạnh thực phẩm bổ sung cần cung cấp đủ năng lượng, protein cùng các dưỡng chất đa lượng và vi chất thiết yếu; đồng thời cân nhắc mật độ năng lượng, tần suất ăn và khả năng nhai nuốt của trẻ.
Protein và chất béo là hai nhóm dưỡng chất đáng chú ý khi trẻ cần phục hồi thể trạng sau ốm. Protein hỗ trợ sự phát triển của cơ thể, trong khi chất béo có mật độ năng lượng cao, giúp trẻ nạp thêm năng lượng ngay cả khi mỗi lần chỉ ăn được một lượng ít.
Song song, khẩu phần cần đủ đa dạng để cung cấp vitamin và khoáng chất cho tăng trưởng, hệ xương và chức năng miễn dịch. Các vi chất như kẽm, vitamin A, C, D hay canxi góp phần duy trì sức đề kháng, hỗ trợ tăng trưởng và phát triển hệ xương. Khi trẻ ăn ít và chỉ chấp nhận một số món, nguy cơ thiếu vi chất cũng cao hơn. Vì vậy, cha mẹ nên chú ý đến sự đa dạng và cân đối của chế độ ăn thay vì chỉ tập trung vào một dưỡng chất riêng lẻ.
Cha mẹ cũng có thể cân nhắc sữa như một giải pháp bổ sung dinh dưỡng bên cạnh bữa ăn hàng ngày. Theo hướng dẫn lâm sàng của AAP, với trẻ tăng trưởng không đạt kỳ vọng, việc tăng năng lượng từ thực phẩm được khuyến nghị; sản phẩm bổ sung dinh dưỡng đường uống cũng có thể được cân nhắc cho trẻ trên 12 tháng trong những trường hợp phù hợp.
Nên chọn sữa cho trẻ sau ốm theo những tiêu chí nào?
Sản phẩm dành cho giai đoạn phục hồi trước hết cần phù hợp với độ tuổi và tình trạng dinh dưỡng của trẻ. Với nhóm trẻ kén ăn sau ốm, cha mẹ cần lưu ý bổ sung thêm năng lượng, trong đó mật độ năng lượng và protein là những yếu tố đáng quan tâm. Bên cạnh đó, công thức sản phẩm cần cung cấp các vitamin, khoáng chất thiết yếu, đồng thời bổ sung các thành phần hỗ trợ tiêu hóa và sức đề kháng phù hợp với nhu cầu của trẻ.
Hiện nay, GrowPLUS+ Supreme Recovery Cao năng lượng 1+ của Nutifood Sweden được phát triển dành cho trẻ trên 1 tuổi nhẹ cân, suy dinh dưỡng hoặc chậm tăng trưởng ,có nhu cầu năng lượng và dinh dưỡng cao. Theo thông tin công bố của hãng, mỗi khẩu phần cung cấp 265 kcal, 9,2 g protein và 2,8 g MCT. Trong đó, MCT là chất béo chuỗi trung bình dễ hấp thu và chuyển hóa, hỗ trợ cung cấp năng lượng và cải thiện tình trạng dinh dưỡng khi trẻ chưa thể ăn đủ qua khẩu phần hàng ngày.
Một điểm đáng chú ý trong công thức là nền tảng FDI (Foundation of Digestion and Immunity), hướng đến hỗ trợ tiêu hóa và sức đề kháng. 2’-FL HMO kết hợp FOS và Inulin hỗ trợ hoạt động của lợi khuẩn và hệ tiêu hóa. Sản phẩm đồng thời bổ sung 27 vitamin và khoáng chất, trong đó kẽm cùng vitamin A, C, E hỗ trợ sức đề kháng; canxi, vitamin D3 và kẽm hỗ trợ phát triển chiều cao. DHA trong công thức hỗ trợ phát triển não bộ.
Phục hồi dinh dưỡng sau ốm là một quá trình cần thời gian và sự nhất quán. Thay vì vội ép trẻ “ăn bù” hay lấy lại cân trong vài ngày, cha mẹ nên duy trì kế hoạch phù hợp với thể trạng, đồng thời theo dõi cân nặng, chiều cao và khả năng ăn uống để điều chỉnh khi cần. Khi chế độ ăn và bổ sung dinh dưỡng được thực hiện đúng cách, trẻ sẽ có nền tảng tốt hơn để phục hồi và bắt lại đà tăng trưởng.
Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho sức khỏe và sự phát triển toàn diện của trẻ nhỏ
Sử dụng cho người bệnh với sự giám sát của nhân viên y tế
Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho sức khỏe và sự phát triển toàn diện của trẻ nhỏ
Sản phẩm của: Công ty Cổ phần Thực phẩm Dinh dưỡng NutiFood Cao Nguyên Địa chỉ: Lô E1-E2-E3 (G3-G2-G1, theo CV số 41/QĐ-BQL ngày 30/05/2012) Khu công nghiệp Trà Đa, phường Pleiku, Tỉnh Gia Lai, Việt Nam.
