Vì sao bác sĩ ung bướu hạn chế ăn đồ chiên rán?
Không chỉ tránh thuốc lá, nhiều bác sĩ chuyên điều trị ung thư cũng rất cẩn trọng với chế độ ăn uống hàng ngày. Theo các chuyên gia, dinh dưỡng không phải là nguyên nhân duy nhất gây ung thư, nhưng là yếu tố nguy cơ có thể thay đổi được, góp phần bảo vệ sức khỏe về lâu dài.
Tiến sĩ Nathan Handley, Giám đốc Chương trình Phục hồi Ung thư Tích hợp tại Viện Sức khỏe Tích hợp Marcus (Jefferson Health, Mỹ), cho biết chế độ ăn uống chiếm khoảng 4% số ca ung thư tại Mỹ. Tuy nhiên, khi kết hợp với các yếu tố như thừa cân, uống nhiều rượu bia và ít vận động, nhóm nguy cơ này có thể liên quan tới khoảng 20% số ca mắc ung thư.
Theo các tổ chức y tế quốc tế, khoảng 30-50% trường hợp ung thư trên toàn cầu có liên quan đến những yếu tố lối sống và môi trường có thể phòng tránh. Duy trì chế độ ăn cân bằng cùng lối sống lành mạnh có thể góp phần giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh.
Đồ chiên rán có thể tạo ra các hợp chất không có lợi
Theo các bác sĩ ung bướu, lý do đồ chiên rán bị hạn chế không chỉ vì chứa nhiều chất béo và calo.
Khi thực phẩm được chiên ngập dầu ở nhiệt độ cao, đặc biệt trong thời gian dài hoặc sử dụng dầu chiên nhiều lần, có thể hình thành một số hợp chất như acrylamide (ở thực phẩm giàu tinh bột) và các chất khác được nghiên cứu về khả năng làm tăng nguy cơ ung thư.
Đối với các loại thịt được chiên, nướng hoặc làm cháy xém ở nhiệt độ rất cao, quá trình chế biến còn có thể tạo ra các amin dị vòng (HCA) và hydrocarbon thơm đa vòng (PAH). Trong các nghiên cứu trên động vật, những hợp chất này đã được chứng minh có khả năng gây tổn thương ADN và làm tăng nguy cơ ung thư. Dù tác động ở người còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, các chuyên gia vẫn khuyến nghị nên hạn chế việc để thực phẩm bị cháy khét.
Ngoài ra, đồ chiên rán thường giàu năng lượng, dễ dẫn đến tăng cân nếu tiêu thụ thường xuyên. Béo phì là một yếu tố nguy cơ đã được xác định đối với nhiều loại ung thư do làm gia tăng tình trạng viêm mạn tính và ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa trong cơ thể.
Không cần kiêng tuyệt đối, điều quan trọng là tần suất
Các bác sĩ nhấn mạnh rằng không có một món ăn riêng lẻ nào trực tiếp gây ung thư. Nguy cơ bệnh tật thường đến từ thói quen ăn uống kéo dài trong nhiều năm hơn là một vài bữa ăn.
Vì vậy, việc thỉnh thoảng thưởng thức món chiên yêu thích không phải là điều đáng lo ngại nếu phần lớn thời gian bạn vẫn duy trì chế độ ăn cân đối và lối sống lành mạnh.
Thay vì gọi các món chiên ngập dầu khi ăn ngoài, nhiều bác sĩ thường ưu tiên các món hấp, luộc, hầm hoặc nướng ở nhiệt độ vừa phải. Khi chế biến thịt tại nhà, nên ướp thịt trước khi nướng, tránh để thực phẩm cháy xém và hạn chế sử dụng dầu chiên nhiều lần.
Chế độ ăn giúp giảm nguy cơ ung thư
Các chuyên gia khuyến nghị xây dựng khẩu phần ăn theo hướng đa dạng, ưu tiên thực phẩm có nguồn gốc thực vật như rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu và hạt.
Đối với nguồn protein, cá, thịt gia cầm và đạm thực vật được đánh giá là những lựa chọn có lợi hơn so với việc tiêu thụ thường xuyên thịt đỏ hoặc các loại thịt chế biến sẵn như xúc xích, thịt xông khói hay thịt nguội.
Bên cạnh dinh dưỡng, việc duy trì cân nặng hợp lý, tập thể dục đều đặn, không hút thuốc, hạn chế rượu bia và khám sức khỏe định kỳ cũng là những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc ung thư cũng như nhiều bệnh mạn tính khác.
Nhìn chung, không cần áp dụng chế độ ăn quá khắt khe, nhưng việc giảm tần suất ăn đồ chiên rán, ưu tiên các phương pháp chế biến lành mạnh và duy trì thói quen ăn uống cân bằng sẽ mang lại lợi ích lâu dài cho sức khỏe.
