Gan là cơ quan nội tạng lớn nhất trong cơ thể, nếu không tính da và có chức năng vô cùng quan trọng. Gan thực hiện nhiều “nhiệm vụ” để duy trì sự sống và hoạt động của cơ thể. Nếu gan bị tổn thương sẽ ảnh hưởng đến sức khoẻ tổng thể, thậm chí đe doạ tính mạng nếu mắc phải các bệnh lý về xơ gan, ung thư gan…
Việc ăn uống không đúng cách sẽ gây hại lớn đến lá gan (Ảnh minh hoạ)
Bên cạnh việc lá gan tổn thương do rượu bia, thuốc lá hay lạm dụng thuốc, một số thói quen sử dụng đồ ăn cũng khiến gan bị bào mòn, cụ thể như sau:
1) Ăn quá nhiều thịt
Thịt là nguồn thực phẩm giàu protein và dưỡng chất quan trọng, giúp cơ thể phát triển và duy trì hoạt động. Protein trong thịt giúp xây dựng và sửa chữa mô cơ bắp, duy trì sức khỏe tổng thể và hỗ trợ hệ miễn dịch. Bên cạnh đó, thịt cũng giàu các vitamin cùng khoáng chất quan trọng như: Sắt, kẽm, vitamin B12. Tuy nhiên, việc ăn thịt hằng ngày hoặc quá nhiều cũng đi kèm với những rủi ro sức khỏe nếu không kiểm soát lượng tiêu thụ và loại thịt ăn vào, đặc biệt là đối với lá gan.
Việc ăn quá nhiều thịt không chỉ gây gánh nặng cho hệ tiêu hoá, cho gan, thận mà còn tăng nguy cơ mắc các bệnh lý như mỡ máu, gan nhiễm mỡ, thậm chí ung thư. Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng ăn quá nhiều thịt đỏ, đặc biệt là thịt chế biến như: Xúc xích, thịt xông khói, thịt nguội, có thể làm tăng nguy cơ mắc các loại ung thư.
Ăn thịt nhiều, đặc biệt là thịt đỏ sẽ không tốt cho sức khoẻ tổng thể, trong đó có lá gan (Ảnh minh họa)
2) Thường xuyên dùng gỏi, rau sống
Đây là thói quen đã được cảnh báo nhiều, tuy nhiên vị hương vị thơm ngon, hấp dẫn, rất nhiều người Việt đã “ngó lơ” để thưởng thức.
Việc ăn gỏi tôm, cá hay các loại rau sống ngoài liên quan đến tiêu hóa, tích tụ hóa chất tồn dư ở gan thì nhiễm ký sinh trùng cũng là vấn đề cần quan tâm. Những người hay ăn gỏi, rau sống dễ mắc sán lá gan - loại sán này ký sinh sẽ gây tổn thương gan khá nặng nề.
Rau sống là loại thực phẩm dễ bị ô nhiễm do quá trình trồng trọt và thu hoạch. Nếu rau được trồng ở vùng đất hoặc nguồn nước có chứa chất thải chưa qua xử lý thì khả năng dính trứng giun sán là rất cao. Các ký sinh trùng phổ biến nhất thường gặp trong rau sống chính là giun đũa, giun tóc và sán lá gan nhỏ. Đây là những loài ký sinh nguy hiểm, có khả năng tồn tại lâu trong môi trường và dễ dàng xâm nhập vào cơ thể con người qua đường ăn uống.
Các món ăn tươi sống, gỏi cá... ẩn chứa nguy cơ nhiễm ký sinh trùng lớn (Ảnh minh hoạ)
Đối với rau sống, bạn có thể sử dụng nhưng cần phải xác minh nguồn gốc của rau và chế biến đúng cách. Khi sơ chế, cần rửa sạch rau nhiều lần dưới vòi nước, ngâm với muối loãng hoặc dung dịch khử khuẩn và để ráo trước khi dùng.
3) Dùng thức ăn nhanh, đường phố
Đây là một trong những sở thích ăn uống được giới trẻ yêu thích. Việc ăn đồ ăn nhanh và cả những món đường phố từ xúc xích, cá viên, đồ nướng… về lâu dài sẽ gây tổn thương gan nghiêm trọng.
Các món ăn này phần lớn rất giàu năng lượng, chất béo được chế biến chiên, rán, nướng. Với giá rẻ, phù hợp túi tiền nên nguồn gốc của các loại thực phẩm nhanh này không rõ ràng, từ đó tiềm ẩn nhiều nguy cơ cho sức khoẻ, trong đó có lá gan.
Để bảo vệ lá gan khoẻ mạnh, chế độ ăn uống cần được thực hiện một cách lành mạnh và đầy đủ các nhóm chất. Đây là 3 thói quen ăn uống phù hợp, giúp cơ thể khoẻ mạnh và sống thọ hơn, bạn có thể áp dụng với chính mình.
Nguồn thực phẩm lành mạnh, đủ nhóm chất sẽ giúp cơ thể luôn khoẻ mạnh (Ảnh minh hoạ)
+ Chọn nguồn thực phẩm lành mạnh
Đối với nhóm tinh bột, bên cạnh cơm bún phở…, ngũ cốc nguyên hạt như gạo lứt, yến mạch, các loại đậu… là sự lựa chọn thay thế tuyệt vời để thay thế. Với hàm lượng chất xơ dồi dào trong ngũ cốc hoạt động như một "chiếc chổi" tự nhiên, giúp quét sạch cholesterol dư thừa ra khỏi cơ thể và giảm thiểu lượng chất béo bám vào thành mạch, từ đó kiểm soát mỡ máu, gan nhiễm mỡ.
Các loại rau lá xanh đậm (rau bina, cải xoăn, cải thìa), rau giàu canxi (rau muống, rau lang), rau chứa chất chống oxy hóa (bông cải xanh, cà rốt, củ cải đường) là những thực phẩm nên lựa chọn để bổ sung vitamin, khoáng chất, chất xơ, hỗ trợ cho sức khoẻ tổng thể, trong đó có lá gan.
Đối với nguồn protein, cần phải có sự luân phiên giữa nhóm thịt đỏ và thịt trắng. Ngoài ra, đậu nành và các chế phẩm cũng là một nguồn bổ sung đạm tuyệt vời cho cơ thể, thay thế nguồn đạm động vật.
+ Kiểm soát lượng tinh bột, nên ăn no khoảng 70%
Nhiều người có thói quen ăn nhiều cơm trắng vì nghĩ ăn cho chắc bụng và thường ăn rất no, cố gắng ăn càng nhiều càng tốt, tuy nhiên đây là một thói quen sai lầm.
Việc ăn quá no làm tăng gánh nặng tiêu hóa, không có lợi cho việc kiểm soát huyết áp, lượng đường trong máu và cân nặng, thậm chí còn gây tổn thương cho các bộ phận khác trong cơ thể. Vì vậy nên ăn no khoảng 70% để tránh tạo gánh nặng cho các cơ quan nội tạng, đảm bảo sức khoẻ về lâu dài.
Cơ thể cần được bổ sung nước đầy đủ tuỳ theo cân nặng để duy trì sức khoẻ tổng thể (Ảnh minh hoạ)
+ Uống đủ nước (nước lọc ấm) và không ăn tối muộn
Nước đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy quá trình trao đổi chất và đào thải độc tố, do đó cần chủ động uống nước rải rác trong ngày, ngay cả khi không khát. Tuy nhiên cần phù hợp với cân nặng và nhu cầu cơ thể, tránh uống quá nhiều lại gây hại.
Ăn tối sớm là một thói quen tốt cho sức khỏe, cần được duy trì đều đặn để giúp đồng hồ sinh học của cơ thể hoạt động một cách hiệu quả nhất. Bữa tối lý tưởng nên kết thúc trước 19 giờ và nên là bữa ăn nhẹ nhàng nhất trong ngày. Hãy cố gắng ăn tối sớm và kết hợp đi bộ nhẹ quanh nhà hoặc tập các bài thể dục dưỡng sinh vừa sức. Điều này giúp năng lượng dư thừa được đốt cháy thay vì tích tụ thành mỡ độc hại.
