Đạp xe là môn thể thao hiện đang được nhiều người lựa chọn. Ngoài vấn đề rèn luyện sức khỏe, nhiều người còn đạp xe để bảo vệ môi trường, tiết kiệm chi phí hơn so với di chuyển bằng xe điện hoặc xe xăng. Về phương diện sức khỏe, đạp xe ngoài đốt cháy nhiều calo giúp giảm cân, đây còn là biện pháp xây dựng cơ bắp, phòng nhiều bệnh mãn tính, nhất là xương khớp.
Các nhà khoa học đã có nghiên cứu so sánh giữa chạy bộ và đạp xe, kết quả cho thấy, khi đi bộ hay chạy các khớp chân sẽ phải chịu áp lực toàn bộ trọng lượng cơ thể, vì thế có thể dẫn tới chấn thương. Trong khi, nếu đạp xe trọng lượng cơ thể lúc này sẽ do cơ đùi trước và cơ đùi sau chịu trách nhiệm, các khớp gối, khớp cổ chân sẽ được giảm áp lực đi tương đối nhiều.
Bác sĩ Đỗ Nam Khánh - Ủy viên Ban thường vụ Trung ương Hội giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng Việt Nam cho biết, không thể phủ nhận tác dụng của đạp xe với sức khỏe, nhưng khi đạp xe cần phải thực hiện khoa học và hợp lý, nếu không sẽ gây tác dụng ngược, thậm chí còn dễ gây tật với người tham gia.
Cần đạp xe khi đã có ánh nắng mặt trời, tuyệt đối không đạp xe lúc rạng sáng. Ảnh minh họa.
Bác sĩ Nam Khánh lấy ví dụ, nếu đạp xe quá sớm vào buổi sáng thì nguy cơ gây hại với sức khỏe là rất lớn. Theo bác sĩ Khánh, nguyên nhân là do sáng sớm thời điểm lượng CO2 còn nhiều, khi đó nếu chúng ta vận động, hít thở vào thì sẽ không tốt cho sức khỏe. Vì thế, khung thời gian tốt nhất để đạp xe là khoảng 7 đến 8 giờ sáng hoặc vào buổi chiều khi vẫn còn ánh nắng mặt trời. Điều này không chỉ tốt cho vận động, trao đổi chất mà nó còn giúp phòng tránh được tai nạn thương tích, nhất là tai nạn giao thông.
Hay nhiều người cho rằng, đạp xe là đã đủ để vận động toàn cơ thể cũng là một sai lầm. Bác sĩ Khánh cho rằng, khi đạp xe chủ yếu chỉ vận động cơ chân, không vận động cơ bụng. Vì thế, nhiều người đạp xe nhằm mục đích giảm mỡ bụng, béo bụng là không có hiệu quả. Hơn nữa, khi đạp xe cơ tay và cơ lưng dường như không hoạt động, vì thế sẽ phát triển không đồng đều dễ bị tật ảnh hưởng đến cơ và xương.
“Tôi đã từng gặp trường hợp đạp xe hơn 10 năm, bị gù lưng chỉ vì đạp xe. Trong đó, trẻ vị thành niên, người cao tuổi là dễ ảnh hưởng nhất vì xương của trẻ đang phát triển dễ bị tác động. Còn với người cao tuổi xương ít nhiều bị lão hóa nên cũng sẽ bị ảnh hưởng không thể phục hồi”, bác sĩ Khánh cảnh báo.
Để khắc phục tình trạng này, bác sĩ Khánh khuyên mọi người nên kết hợp đạp xe với môn thể thao khác như bơi lội, chơi cầu lông, đánh bóng bàn để phát triển cân bằng và toàn diện cơ thể.
Quá trình đạp xe nên đi cùng một nhóm người và lưu ý điều chỉnh yên xe phù hợp. Ảnh minh họa.
Không chỉ những vấn đề khi vận động, quá trình đạp xe cũng cần lưu ý điều chỉnh độ cao của yên xe phù hợp, vì nếu không sẽ ảnh hưởng và dễ gây chấn thương đầu gối. Ngoài ra, để yên xe quá thấp cũng sẽ ảnh hưởng đến cánh tay và thân người khi đạp xe. Tốt nhất nên căn chỉnh yên xe làm sao để chân không chạm đất, đồng thời cánh tay và thân của người tập cần tạo thành 1 góc 45 độ so với xe đạp.
Trong quá trình đạp xe, bác sĩ Khánh khuyên nên tham gia vào các hội nhóm là tốt nhất. Việc tham gia vào các nhóm đạp xe sẽ giúp mọi người chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm được tốt hơn. Ngoài ra, việc tham gia vào các hội nhóm sẽ giúp an toàn hơn khi tập luyện, nhất là khi gặp các sự cố về xe hay tai nạn.
Cuối cùng, bác sĩ Khánh tư vấn thêm rằng, dù đạp xe mang lại nhiều lợi ích, nhưng tuyệt đối không lạm dụng, tập quá sức vì điều này cũng rất dễ gây chấn thương. Các nghiên cứu chỉ ra rằng, nếu đạp xe trong 30 phút với tốc độ 20 km/h sẽ giúp cơ thể tiêu hao khoảng 300 calo, ngang với bữa ăn nhẹ. Do vậy, với người trưởng thành có sức khỏe bình thường, không có bệnh nền, thời gian đạp xe tốt nhất là 30-60 phút, không đạp xe liên tục quá một tiếng đồng hồ.
Đồng thời cần bổ sung đủ nước, năng lượng khi đạp xe. Nếu không bổ sung năng lượng trong một thời gian luyện tập dài, cơ thể có thể sẽ bị hạ đường huyết, mệt mỏi, khó chịu, buồn nôn... Tốt nhất hãy chia thành các lần ăn nhỏ từ 15-20 phút giữa lúc đạp xe theo mức calo cho phép để tránh các trường hợp đáng tiếc xảy ra.
