Theo chuyên gia tâm lý, khả năng và thói quen cơ bản vun đắp từ thời thơ ấu được xem là yếu tố quan trọng quyết định cuộc đời của trẻ.
Những khả năng này, bất kể tài năng hay xuất thân gia đình, đều có thể tạo ra lãi kép suốt đời, trở thành nền tảng giúp trẻ vượt qua khó khăn và phát huy hết tiềm năng. Chúng là "khoản đầu tư" có lợi nhuận cao trong cuộc sống. Theo đó, có 6 điều giúp trẻ hòa nhập vào cuộc sống của chính mình sớm.
Tự kỷ luật: Khi kiểm soát được bản thân, trẻ có thể kiểm soát được cuộc sống của mình
Tính tự kỷ luật là một kỹ năng cơ bản mà trẻ nên trau dồi từ nhỏ.
Tự kỷ luật không phải kìm nén ham muốn, mà là biết cách trì hoãn sự thỏa mãn, tập trung nỗ lực khi cần làm việc chăm chỉ và giữ vững nguyên tắc khi cần kiềm chế.
Tính cách này có thể giúp trẻ vượt qua sự lười biếng, tránh xung đột nội tâm và tiến bước vững chắc trên con đường trưởng thành, để sau này có thể chủ động trong học tập, công việc hay cuộc sống.
- Bố mẹ có thể bắt đầu bằng việc thiết lập các thói quen sinh hoạt đều đặn từ nhỏ, chẳng hạn như quy định thời gian thức dậy, học tập, vui chơi và ngủ nghỉ mỗi ngày, để tính tự giác trở thành thói quen.
- Chia nhỏ mục tiêu thành các phần nhỏ hơn, chẳng hạn như hoàn thành 10 bài toán mỗi ngày hoặc đọc sách 20 phút mỗi ngày, để giảm độ khó thực hiện.
- Bố mẹ nên làm gương bằng cách tự rèn luyện tính kỷ luật (chẳng hạn như không nghiện điện thoại di động và hoàn thành công việc đúng hạn) và ảnh hưởng đến con cái thông qua tấm gương của chính mình.
- Khi trẻ hoàn thành các mục tiêu đã đặt ra, hãy ghi nhận nỗ lực của trẻ thay vì chỉ tập trung vào kết quả.
Đọc hiểu: Tầm nhìn ẩn chứa trong ngôn từ chính là nền tảng của cả cuộc đời
Đọc sách là cách phát triển bản thân hiệu quả và tiết kiệm chi phí nhất.
Phương pháp này không đòi hỏi khoản đầu tư lớn, nhưng cho phép trẻ được nhìn thấy thế giới rộng lớn, tích lũy kiến thức, mở rộng tầm nhìn và nuôi dưỡng tâm hồn.
Trẻ em thường xuyên đọc sách có khả năng diễn đạt ngôn ngữ và tư duy logic tốt, đồng cảm sâu sắc và tầm nhìn rộng hơn trong cuộc sống.
- Tạo một góc đọc sách gia đình, đặt những cuốn sách phù hợp với độ tuổi của trẻ và tạo bầu không khí đọc sách đắm chìm.
- Hãy đặt ra một thời gian đọc sách cố định mỗi ngày, bắt đầu từ 10-15 phút, sau đó tăng dần thời gian mà không cần ép buộc hay vội vàng.
- Bố mẹ đọc sách cùng con, chia sẻ suy nghĩ sau khi đọc và hướng dẫn con tư duy phản biện.
-Tôn trọng sở thích đọc sách của trẻ, không chỉ giới hạn trẻ vào sách giáo khoa và tài liệu bổ trợ, mà còn cho phép trẻ đọc sách tranh, truyện, sách khoa học,... để nuôi dưỡng niềm yêu thích đọc sách.
Sức bền bỉ: Trẻ biết vượt qua khó khăn, sẽ có nhiều cơ hội chạm tới thành công
Sự trưởng thành thực sự là khả năng đứng dậy sau thất bại, học cách đối mặt, chấp nhận và vượt qua những trở ngại.
Đứa trẻ có khả năng phục hồi tốt sẽ không nản lòng trước những thất bại tạm thời. Thay vào đó, trẻ học hỏi từ kinh nghiệm và phát triển khả năng phục hồi tâm lý mạnh mẽ hơn, giúp vượt qua những giông bão của cuộc đời và đón nhận niềm vui trong tương lai.
- Hãy để con tự mình thử làm mọi việc trong khả năng, ngay cả khi mắc lỗi, trẻ cũng cần trải nghiệm cảm giác thất bại.
- Khi trẻ cảm thấy thất vọng, hãy đồng cảm với cảm xúc của trẻ (ví dụ: "Mẹ biết con đang rất buồn"), sau đó hướng dẫn trẻ phân tích vấn đề và tìm ra giải pháp.
- Đặt ra những thử thách nhỏ phù hợp để giúp trẻ dần dần nâng cao khả năng phục hồi khi vượt qua khó khăn.
- Chia sẻ những kinh nghiệm thất bại của bản thân để truyền đạt thái độ tích cực.
Sự đồng cảm: Lòng thấu hiểu và sự cảm thông là điều thiết yếu để tiến xa hơn
Lòng trắc ẩn là một "kỹ năng mềm" của trẻ trong việc hòa đồng với người khác.
Trẻ em biết thấu cảm thường tôn trọng sự khác biệt, học cách đặt mình vào vị trí của người khác.
Khả năng này giúp trẻ tìm thấy những người bạn chân thành, kết nối các mối quan hệ tích cực.
- Hướng dẫn trẻ quan sát cảm xúc của người khác thường xuyên hơn trong cuộc sống hàng ngày, để trau dồi khả năng nhận thức của trẻ.
- Hãy tôn trọng cảm xúc của trẻ, cho phép trẻ thể hiện niềm vui, sự tức giận, nỗi buồn và hạnh phúc, đừng phủ nhận hay kìm nén.
- Thực hành lòng đồng cảm trong cuộc sống hàng ngày. Ví dụ, khi các thành viên trong gia đình bị ốm, hãy hướng dẫn trẻ chủ động chăm sóc và giúp đỡ, nhằm học cách quan tâm đến người khác.
- Khi xảy ra xung đột, hãy hướng dẫn trẻ suy nghĩ từ góc nhìn của người khác, ví dụ như: "Nếu ai đó làm điều này với con, con sẽ cảm thấy thế nào?"
Tập trung: Khi bình tĩnh chú tâm vào việc đang làm, trẻ mới có thể làm tốt
Trong thời đại tốc độ nhanh này, khả năng tập trung dần trở thành một kỹ năng khan hiếm.
Một đứa trẻ tập trung cao thường không dễ bị ảnh hưởng bởi thế giới bên ngoài hoặc bỏ cuộc giữa chừng.
Khả năng này giúp trẻ nâng cao hiệu quả học tập, đào sâu hơn vào công việc trong tương lai, dễ dàng đạt được kết quả và nhận ra giá trị bản thân, đây gọi là "chuyên môn hóa" về cơ bản là sức mạnh của sự tập trung.
- Giảm thiểu sự can thiệp từ bên ngoài. Khi trẻ đang học tập hoặc làm việc gì đó, hãy tắt các thiết bị điện tử như TV và điện thoại di động để tạo môi trường yên tĩnh cho trẻ.
- Không nên ngắt lời trẻ nếu không cần thiết. Khi trẻ đang tập trung vào một việc gì đó (chẳng hạn như xếp hình hoặc vẽ), hãy cho trẻ đủ thời gian và không gian, đừng vội thúc giục hay làm phiền.
- Bắt đầu với những thứ mà trẻ thích. Ví dụ, nếu trẻ thích vẽ, hãy để trẻ tập trung vào việc vẽ và rèn luyện khả năng tập trung thông qua sở thích.
- Đặt ra thời gian tập trung, bắt đầu từ 5-10 phút và tăng dần tùy theo độ tuổi, đồng thời động viên khi trẻ hoàn thành nhiệm vụ.
Lòng biết ơn: Khi biết trân trọng những gì mình có, ta mới có được nhiều hơn
Lòng biết ơn không đơn thuần nói "cảm ơn", mà là một thái độ trân trọng, biết đáp lại.
Những đứa trẻ biết ơn thường có thể nhìn thấy vẻ đẹp xung quanh và trân trọng tình yêu thương từ người khác.
Tư duy này có thể giúp trẻ phát triển thái độ tích cực và lạc quan đối với cuộc sống, giảm bớt sự than phiền, học cách bằng lòng với hiện tại.
- Hướng dẫn trẻ thể hiện lòng biết ơn trong cuộc sống hàng ngày, chẳng hạn như nói "cảm ơn" khi nhận quà hoặc được giúp đỡ.
- Cho trẻ tham gia vào việc nhà, trải nghiệm sự vất vả của bố mẹ và học cách trân trọng công sức của người khác.
- Thường xuyên cùng con ôn lại những điều tốt đẹp trong cuộc sống, nhằm vun đắp lòng biết ơn.
