Thực quản là ống cơ nối họng với dạ dày, có nhiệm vụ đưa thức ăn xuống hệ tiêu hóa. Ung thư thực quản thường khó phát hiện ở giai đoạn sớm vì triệu chứng ban đầu không rõ ràng. Người bệnh có thể chỉ cảm thấy khó nuốt, đau khi ăn hoặc sụt cân mà không biết đây là những dấu hiệu cần chú ý.
Dưới đây là 5 thói quen ăn uống nên thay đổi để bảo vệ sức khỏe.
1. Thường xuyên uống trà, cà phê và ăn đồ quá nóng
Đây là thói quen khá phổ biến, nhất là ở những người thích uống trà nóng vào buổi sáng hoặc thưởng thức các món lẩu, canh ngay khi vừa nấu xong.
Theo Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thuộc WHO, việc thường xuyên uống đồ uống ở nhiệt độ trên 65 độ C được xếp vào nhóm có khả năng gây ung thư ở người, liên quan đến ung thư thực quản.
Nguyên nhân được cho là nhiệt độ quá cao có thể gây tổn thương nhiệt lặp đi lặp lại đối với niêm mạc thực quản. Quá trình này kéo dài có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện những biến đổi bất thường của tế bào.
Vì vậy, không nên uống trà, cà phê hoặc ăn thức ăn khi còn quá nóng. Hãy chờ thực phẩm nguội bớt trước khi thưởng thức để hạn chế tổn thương thực quản.
2. Thường xuyên ăn xúc xích, thịt nguội và thực phẩm chế biến sẵn
Xúc xích, giăm bông, thịt xông khói, thịt hộp hay các loại thịt nguội thường xuất hiện trong bữa sáng và những bữa ăn nhanh vì tính tiện lợi.
Tuy nhiên, nhiều sản phẩm thuộc nhóm này được bảo quản bằng phương pháp ướp muối, hun khói hoặc bổ sung chất bảo quản. Một số hợp chất hình thành trong quá trình chế biến và bảo quản có thể làm tăng nguy cơ ung thư.
Việc tiêu thụ nhiều thịt chế biến sẵn cũng được ghi nhận có liên quan đến một số loại ung thư. Vì vậy, không nên sử dụng chúng quá thường xuyên hoặc thay thế hoàn toàn thực phẩm tươi trong bữa ăn.
Thay vào đó, mỗi gia đình nên ưu tiên thịt tươi, cá, trứng, các loại đậu và rau xanh. Đây là cách đơn giản để xây dựng chế độ ăn đa dạng, cân đối hơn.
3. Uống rượu bia thường xuyên, đặc biệt khi uống nhiều
Rượu bia không chỉ ảnh hưởng đến gan mà còn liên quan đến nguy cơ mắc nhiều loại ung thư, trong đó có ung thư thực quản.
Khi vào cơ thể, ethanol trong đồ uống có cồn được chuyển hóa thành acetaldehyde. Đây là chất có khả năng gây tổn thương DNA và ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của tế bào.
Đặc biệt, người vừa uống rượu bia vừa hút thuốc cần thận trọng hơn. Hai yếu tố này có thể phối hợp làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư thực quản.
Vì vậy, hạn chế hoặc tránh đồ uống có cồn là lựa chọn tốt để bảo vệ sức khỏe lâu dài.
4. Ăn quá nhiều dưa muối, cà muối và thực phẩm muối chua
Dưa cải muối, cà muối, hành muối là những món ăn quen thuộc trong nhiều gia đình Việt Nam. Chúng giúp kích thích vị giác, đặc biệt khi ăn cùng các món nhiều dầu mỡ.
Tuy nhiên, không nên lạm dụng thực phẩm muối chua. Một số loại thực phẩm muối chua truyền thống có thể chứa nitrosamine hoặc các tiền chất hình thành hợp chất này trong những điều kiện nhất định. Một số nghiên cứu cũng ghi nhận mối liên hệ giữa việc tiêu thụ nhiều thực phẩm muối chua với nguy cơ ung thư thực quản.
Điều đó không có nghĩa mọi loại dưa muối, cà muối đều gây ung thư. Tuy nhiên, mỗi người nên ăn với lượng vừa phải, lựa chọn thực phẩm được chế biến hợp vệ sinh và tuyệt đối không sử dụng món ăn có dấu hiệu nấm mốc, ôi thiu hoặc biến chất.
5. Ăn uống thiếu cân đối, ít rau xanh và trái cây
Một chế độ ăn thường xuyên có thịt chế biến sẵn, nhiều chất béo nhưng lại thiếu rau xanh và trái cây có thể ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe lâu dài.
Rau củ và trái cây cung cấp vitamin, khoáng chất, chất xơ cùng nhiều hợp chất có lợi cho cơ thể. Một số nghiên cứu cho thấy chế độ ăn giàu rau xanh và trái cây có thể liên quan đến nguy cơ ung thư thực quản thấp hơn.
Ngược lại, chế độ ăn nghèo thực phẩm có nguồn gốc thực vật dễ khiến cơ thể thiếu hụt nhiều dưỡng chất cần thiết.
Mỗi người nên tăng cường rau xanh, trái cây tươi, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt; đồng thời hạn chế rượu bia, thịt chế biến sẵn và những thực phẩm không có lợi cho sức khỏe.
Những dấu hiệu ung thư thực quản không nên bỏ qua
Bên cạnh việc điều chỉnh thói quen ăn uống, mỗi người cần chú ý đến những biểu hiện bất thường như khó nuốt, cảm giác thức ăn mắc lại ở cổ hoặc sau xương ức, đau khi nuốt, sụt cân không rõ nguyên nhân, ho kéo dài hoặc khàn tiếng.
Những triệu chứng này không đồng nghĩa chắc chắn mắc ung thư, nhưng nếu tình trạng khó nuốt kéo dài, ngày càng nghiêm trọng hoặc đi kèm sụt cân, người bệnh nên đi khám sớm.
Ung thư thực quản là căn bệnh nguy hiểm nhưng mỗi người có thể chủ động giảm một số yếu tố nguy cơ bằng cách ăn uống hợp lý, hạn chế rượu bia, không hút thuốc và tránh sử dụng thực phẩm quá nóng. Quan trọng hơn, đừng chủ quan trước những dấu hiệu bất thường của cơ thể.
