Sự tích tụ các tinh thể canxi oxalat là nguyên nhân chính gây ra sỏi thận. Chế độ ăn nhiều rau giàu gốc oxalat tự do góp một phần vào việc tăng nguy cơ bị sỏi thận. Khi dung nạp quá nhiều oxalat, chất này có thể lắng đọng tại cầu thận và kết tinh thành sỏi. Các loại rau có thể gây sỏi thận chủ yếu là những loại chứa hàm lượng axit oxalic (oxalat) cao.
Rau muống
Rau muống là một trong những loại rau nằm trong nhóm thực phẩm giàu oxalat hàng đầu. 100 gram rau muống có thể chứa khoảng 691mg oxalat. Trong đó, phần lá rau muống sẽ chứa nhiều oxalat hơn phần thân.
Ăn nhiều rau muống, lượng oxalate đi vào cơ thể sẽ tăng vọt. Nếu không được đào thải ra ngoài kịp thời, chất này sẽ kết hợp với các ion canxi tự do trong nước tiểu, tạo thành các liên kết cứng và dần dần hình thành sỏi thận.
Rau dền
Rau dền, đặc biệt là rau dền đỏ có hàm lượng oxalat cao. 100 gram rau dền có thể chứa khoảng 1142mg oxalat. Chất này có thể được hòa tan vào phần nước luộc rau. Khi đi vào cơ thể nó có thể kết hợp với canxi để hình thành các tinh thể sỏi canxi oxalat bám dính vào vách thận và lớn dần theo thời gian.
Cải bó xôi
Cải bó xôi (hay còn gọi là rau bina) có hàm lượng oxalat cực lớn. 100 gram rau này có thể chứa tới 1333mg oxalat. Nếu ăn sống hoặc ăn quá nhiều, nó có thể làm tăng nguy cơ sỏi thận lên gấp 2-3 lần.
Cải bó xôi được mệnh danh là siêu thực phẩm giàu vitamin và giàu sắt nhưng cũng giàu oxalat. Ăn cải bó xôi sống hoặc uống nước ép rau sống sẽ khiến một lượng lớn axit oxalic đi vào hệ bài tiết, làm tăng áp lực lọc của thận. Khi đó, nguy cơ lắng đọng sỏi thận diễn ra nhanh gấp nhiều lần so với bình thường.
Rau mồng tơi
Mồng tơi là loại rau chứa nhiều nhớt, tốt cho tiêu hóa. Tuy nhiên, loại rau này cũng chứa nhiều oxalat và purin. 100 gram rau mồng tơi có thể chứa 294mg oxalat.
Đây là loại rau không chỉ làm tăng lượng axit uric trong máu, tăng nguy cơ gây bệnh gout mà còn làm tăng nồng độ oxalat trong nước tiểu, tạo điều kiện hình thành các tinh thể sỏi thận.
Rau ngót
Rau ngót là loại rau quen thuộc với người Việt và được xem là rau lành tính. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết, rau ngót chứa khá nhiều oxalat, 100 gram có thể chứa 50-150mg oxalat. Lượng oxalat mặc dù không cao như rau dền hay rau cải bó xôi nhưng bạn vẫn cần phải chú ý đến cách sử dụng cho phù hợp. Ăn nhiều rót ngót với tần suất dày đặc, trong thời dài dài có thể khiến cơ thể không kịp đào thải oxalat dư thừa, khiến chất này kết hợp với canxi tự do và tạo thành các tinh thể lớn không thể hòa tan, lắng đọng tải bệ thận.
Những loại rau trên có chứa nhiều oxalat có thể làm tăng nguy cơ bị sỏi thận nhưng không cần loại bỏ hoàn toàn khỏi thực đơn ăn uống. Bạn chỉ cần chú ý đến cách chế biến và lượng rau cùng tần suất ăn.
Với các loại rau giàu oxalat, nên trần qua nước sôi từ 1-3 phút trước khi xào hoặc nấu canh. Bước này giúp loại bỏ 70-80% lượng axit oxalic trong rau.
Với nhứng loại rau chứa nhiều oxalat như rau dền, nên hạn chế uống phần nước luộc vì trong đó cũng chứa một lượng đáng kể oxalat hòa tan trong nước.
Kết hợp rau với các thực phẩm giàu canxi như cá, tôm, đậu phụ để oxalat liên kết với canxi ngay tại ruột và được đào thải qua phân thay vì đi vào thận và lắng đọng thành sỏi.
Mỗi ngày cần uống từ 2-2,5 lít nước để cung cấp đủ nước cho cơ thể, giúp làm loãng nước tiểu. Lượng nước này sẽ giúp cuốn trôi các tinh thể siêu nhỏ ra ngoài trước khi chúng kịp liên kết với nhau để tạo thành các viên sỏi thận lớn hơn.
