Cơm lam
Trong các món ăn đặc sản vùng cao, cơm lam là một cái tên nổi tiếng nhất. Những thanh cơm lam đủ màu sắc từ lâu đã trở thành món quà không thể thiếu của bất cứ ai trở về từ vùng núi Tây Bắc. Bạn có thể dễ dàng tìm thấy món cơm lam được bày bán khắp nơi khi du lịch tại các tỉnh thuộc khu vực này.
Cơm lam nhiều màu đặc biệt thơm ngon
Cơm lam được làm từ gạo nếp cùng một số nguyên liệu khác, cho vào ống tre, giang, nứa,… bỏ thêm màu thực vật và nướng chín trên lửa. Cơm lam thường được dùng kèm với các đặc sản Tây Bắc khác như thịt lợn rừng nướng, gà nướng,… để tăng thêm vị ngon.
Tuy cách làm khá đơn giản như vậy nhưng từng ống tre mang theo hương vị núi rừng thấm vào từng hạt cơm, sẽ tạo nên một trải nghiệm ẩm thực hấp dẫn.
Bánh chưng đen
Bánh chưng đen vốn là món ăn truyền thống trong ngày Tết cổ truyền của đồng bào dân tộc Tày ở vùng Tây Bắc. Càng về sau, món ăn này càng được phổ biến và trở thành đặc sản. Ngày nay, bạn dễ dàng tìm thấy những chiếc bánh chưng đen tại các bản làng vùng cao vào mọi thời điểm trong năm.
Bánh chưng đen độc đáo là đặc sản vùng cao
Để tạo ra màu đen bóng đẹp mắt đặc trưng, người dân sẽ cắt bỏ lớp vỏ bên ngoài của cây muối rồi phơi khô, sau đó đốt lấy than, giã nhuyễn. Phần bột than này được sàng rất kỹ để loại bỏ cặn bã, xong trộn với gạo cho đến khi gạo đã quyện chặt với bột than thành màu đen nhánh.
Phần nhân bánh chưng cũng khá giống với món bánh chưng miền xuôi khi được làm từ đậu xanh, thịt heo nhưng sẽ có thêm thảo quả, hạt tiêu rừng. Tất cả tạo thành một hương vị độc nhất vô nhị.
Thịt trâu gác bếp
Nhắc tới đặc sản vùng cao Tây Bắc, không thể bỏ qua món thịt trâu gác bếp. Món thịt khô quánh, bên ngoài đen màu tro than, bên trong đỏ ửng, thoang thoảng mùi khói đã trở thành đặc sản gắn liền với các tỉnh miền núi phía Bắc.
Thịt trâu gác bếp là đặc sản Tây Bắc
Đây là một kiểu chế biến thịt trâu đặc biệt của người vùng cao, bằng cách để thịt phơi khô trên những mái nhà tranh, sát với bếp lửa. Thịt trâu gác bếp có mùi thơm đặc biệt, vị ngọt đậm đà và dai dai. Món ăn này thường được dùng với cơm nếp, rau sống và mắm tôm.
Ngoài thịt trâu thì người dân còn đem thịt bò, thịt heo rừng hay ốc sông gác bếp, cũng tạo nên vô số những món ăn đậm đà hương vị núi rừng.
Lợn cắp nách
Thịt lợn cắp nách (lợn Mường Sapa) là một đặc sản nổi tiếng của vùng cao Tây Bắc. Món ăn này được làm từ thịt của giống lợn lai giữa lợn rừng và lợn Mường.
Món thịt lợn cắp nách hương vị khác biệt
Tên gọi “thịt lợn cắp nách” cũng xuất phát từ việc giống lợn này có kích thước nhỏ, nuôi thả rông, sau đó được người dân bỏ gùi, túi xách hoặc thậm chí cắp nách để đến phiên chợ mua bán, trao đổi.
Thịt lợn cắp nách nổi tiếng thơm, chắc, nhiều nạc, có thể chế biến thành nhiều món như: Nướng (phần thịt vai), hun khói, giả cầy (thịt thủ, nầm bụng), om, lòng dồi, luộc, hấp, sườn nấu canh,…
Khẩu sli
Món bánh khẩu sli nhìn không khác gì bỏng gạo được đóng thành khuôn ở miền xuôi, nhưng khi ăn sẽ có hương vị khác hẳn, đặc trưng ẩm thực của người dân tộc Tày ở vùng Tây Bắc. Khẩu sli tiếng địa phương có nghĩa là bánh gạo nếp nổ, cũng có thể hiểu là bánh bỏng. Từ "khẩu" trong tiếng Tày có nghĩa là "miệng", còn "sli" là tên gọi chung của loại bánh này, do đó khẩu sli có thể hiểu là "bánh ăn miệng".
Món bánh rất thích hợp mua về làm quà
Bánh khẩu sli được chế biến theo công thức cổ truyền, từ các nguyên liệu sẵn có của địa phương như gạo nếp, lạc, đường mật và được sản xuất theo phương pháp thủ công gia truyền với các công đoạn khác nhau, như: đồ xôi, phơi, giã, sấy, sàng, rang.... Quy trình nghe có vẻ đơn giản nhưng lại rất công phu, từ khâu chọn nguyên liệu vì đây là loại bánh đòi hỏi người làm phải chịu khó, tỉ mỉ, tinh tế mới có thể tạo ra bánh có mùi vị rất đặc trưng, thơm, ngon và bổ dưỡng.
Bạn có thể tìm mua loại bánh đặc biệt này ở bất cứ đâu, nhưng ngon nhất vẫn là tìm đến đúng các địa chỉ sản xuất lâu đời ở các tỉnh miền núi với giá từ 20.000 - 25.000 đồng/phong, loại đóng hộp giá 35.000 đồng/hộp.
