Cá được đánh giá là loại thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao, mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Tuy nhiên, không phải loại cá nào cũng nên ăn thường xuyên. Một số loại có thể tích lũy lượng thủy ngân cao, tiêu thụ nhiều trong thời gian dài có khả năng tác động không tốt tới hệ thần kinh, đặc biệt là ở trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai.
Vì sao cá chứa thủy ngân?
Thủy ngân trong cá thường là methylmercury. Đây là một chất tồn tại trong môi trường nước. Cá sống trong môi trường có chứa thủy ngân sẽ tích tụ dần chất này trong cơ thể và tăng lên theo chuỗi thức ăn.
Methylmercury được xem là một độc tố thần kinh. Việc tiếp xúc với với chất này với số lượng lớn hoặc kéo dài có thể gây ra tổn thương cho hệ thần kinh. Những đối tượng nhạy cảm nhất với loại độc tố này chính là thai nhi và trẻ nhỏ.
Khi bị ngộ độc thủy ngân, cơ thể có thể gặp các biểu hiện như yếu cơ, tê bì tay chân, mất phối hợp vận động, khó đi lại, khó nói hoặc giảm thính lực, chậm phát triển ở trẻ nhỏ.
Theo Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA), mức methylmercury tối đa được phép trong cá dùng làm thực phẩm là 1 phần triệu (ppm). Trên thực tế, hàm lượng methylmercury trong phần lớn các loại cá có dao động từ dưới 0,01 ppm đến khoảng 0,5 ppm. Tuy nhiên, ăn các loại cá có hàm lượng thủy ngân cao thường xuyên, trong thời gain dài vẫn có thể khiến cơ thể có nguy cơ bị tích tụ thủy ngân.
Dưới đây là 4 loại cá chứa nhiều thủy ngân mà chúng ta nên hạn chế sử dụng.
4 loại cá chứa nhiều thủy ngân
Cá thu vua
Cá thu vua được xếp vào nhóm những loài cá có hàm lượng methylmercury cao nhất với hàm lượng 0,73 ppm. Loài cá này nằm ở vị trí cao trong chuỗi thức ăn nên chúng thường tích lũy nhiều thủy ngân hơn hầu hết các loại cá khác.
Cá mập
Cá mập là loại cá thường săn các loài cá nhỏ hơn, tuổi thọ dài nên hàm lượng thủy ngân tích dụ trong cơ thể tăng dần theo thời gian. Mức thủy ngân trong cá mập rơi vào khoảng 0,979 ppm. Vì vậy, loại cá này thường được xếp vào nhóm có nguy cơ phơi nhiễm thủy ngân cao.
Cá kiếm
Cá kiếm có phần thịt chắc, ít xương, được nhiều người yêu thích. Tuy nhiên, đây là loại cá săn nồi cỡ lớn nên hàm lượng methylmercury cao, rơi vào khoảng 0,995 ppm.
Cá ngói
Cá ngói không phổ biến ở Việt Nam. Loài này sống tập trung ở vùng vịnh Mexico của Mỹ và được xếp vào nhóm có mức thủy ngân cao, rơi vào khoảng 1,123 ppm.
Những loài cá nêu trên có hàm lượng thủy ngân cao nhưng nếu không ăn quá thường xuyên thì không cần lo lắng.
Theo các chuyên gia, ngộ độc do chế độ ăn ở người trưởng thành thường không phải tình trạng phổ biến. Tuy nhiên, nếu xuất hiện các biểu hiện bất thường, tốt nhất nên đến bệnh viện để kiểm tra, không tự chẩn đoán ngộ độc thủy ngân dựa trên các thông tin trên mạng.
Các lợi ích của việc bổ sung cá vào chế độ ăn uống vẫn vượt trội hơn nếu lựa chọn loại cá phù hợp. Nên hạn chế các loại cá săn mồi kích thước lớn, ưu tiên những loại cá ít thủy ngân như cá rô phi, cá mòi, cá hồi, cá tuyết...
