Trong dân gian có câu “một quả cà bằng ba thang thuốc” để nhắc nhở về việc ăn cà. Câu nói này không có nghĩa cứ ăn một quả cà là gây hại cho sức khỏe, nhưng phản ánh quan niệm lâu đời rằng loại thực phẩm này cần được sử dụng đúng cách, không nên ăn tùy tiện.
Không nên ăn cà còn xanh hoặc chưa được nấu chín kỹ
Một trong những điều cần lưu ý là không nên ăn các loại cà còn quá xanh, đặc biệt khi chưa được chế biến kỹ. Một số loại cà thuộc nhóm cây họ Cà có chứa glycoalkaloid tự nhiên, trong đó có solanine, hàm lượng có thể cao hơn ở những phần còn xanh hoặc chưa chín hoàn toàn hoặc chưa được sơ chế đúng cách.
Nếu ăn với lượng lớn, các hợp chất này có thể gây khó chịu đường tiêu hóa như buồn nôn, đau bụng, nôn hoặc tiêu chảy. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng cứ ăn cà là sẽ bị ngộ độc, bởi mức độ ảnh hưởng còn phụ thuộc vào loại cà, độ chín và lượng ăn.
Vì vậy, khi chế biến cà, nên chọn quả tươi, đạt độ giàu phù hợp, loại bỏ những phần có dấu hiệu bất thường và nấu chín trước khi ăn. Đây là cách đơn giản để hạn chế những rủi ro không cần thiết. Một mẹo để loại bỏ thành phần độc tố tự nhiên trong cà là bỏ núm, bổ cà ngâm với nước muối loãng để bớt nhựa, sau đó nếu mang đi nấu thì nên luộc rồi đổ bỏ nước luộc, sau đó mới mang cà ra xào nấu.
Cà muối không nên ăn quá nhiều, đặc biệt là cà muối xổi, chưa chua
Cà pháo muối là món ăn rất quen thuộc trong mâm cơm Việt, nhưng đây cũng là món cần được kiểm soát về lượng ăn. Cà muối thường chứa khá nhiều muối, trong khi những món muối xổi hoặc lên men chưa đạt độ ổn định có thể chưa có điều kiện thuận lợi để quá trình lên men diễn ra hoàn chỉnh.
Ăn nhiều thực phẩm chứa nhiều muối thường xuyên không có lợi cho sức khỏe tim mạch và huyết áp. Với cà muối, vấn đề không chỉ nằm ở bản thân quả cà mà còn ở cách chế biến và lượng muối được sử dụng.
Do đó, không nên coi cà muối là món ăn có thể dùng thoải mái trong mỗi bữa cơm. Người đang cần hạn chế muối càng nên kiểm soát khẩu phần, đồng thời tránh các món cà muối có dấu hiệu bất thường như nhớt, mùi lạ, mốc hoặc biến đổi rõ rệt.
Đừng ăn cà theo kiểu càng nhiều càng tốt
Cà có thể xuất hiện trong nhiều món ăn như cà tím nướng, cà tím xào, cà pháo muối hoặc các món dân dã khác. Nhưng giống nhiều thực phẩm khác, ăn vừa phải vẫn là nguyên tắc quan trọng.
Một số người có cơ địa nhạy cảm có thể cảm thấy khó chịu khi ăn một lượng lớn cà hoặc các món cà được chế biến nhiều dầu mỡ, nhiều muối. Vì vậy, thay vì chỉ quan tâm “cà có độc hay không”, nên nhìn vào cả loại cà, độ chín, cách chế biến và khẩu phần ăn.
Câu “một quả cà bằng ba thang thuốc” vì thế nên được hiểu như một lời nhắc nhở dân gian về cách ăn uống điều độ, chứ không nên dùng để kết luận rằng cà là thực phẩm độc hại. Chọn cà phù hợp, chế biến kỹ, hạn chế cà muối quá mặn và ăn với lượng vừa phải mới là điều đáng lưu tâm.
Cà là thực phẩm quen thuộc và không cần phải loại bỏ khỏi thực đơn chỉ vì một câu truyền miệng. Điều quan trọng là đừng biến một món ăn dân dã thành món ăn dùng quá thường xuyên hoặc chế biến theo cách làm tăng nguy cơ cho sức khỏe.
