1. Cá linh
Cá linh là “đặc sản” mùa nước nổi ở miền Tây, thường xuất hiện vào khoảng tháng 8 đến tháng 11 hằng năm. Cá linh có thân nhỏ, thịt mềm béo, thường được chế biến nguyên con như nấu canh chua, kho lạt hoặc chiên bột.
Thời điểm đầu mùa khan hiếm, cá linh non được bán với giá từ 200.000 - 240.000 đồng/kg, mang lại nguồn thu nhập cho nhiều người dân vùng sông nước.
Cá linh là sản vật đặc trưng của miền Tây vào mùa nước nổi, thường được chế biến thành nhiều món dân dã như lẩu, canh chua, kho tiêu - Ảnh minh họa
Xét về lợi ích dinh dưỡng, thịt cá linh cung cấp protein, axit béo Omega-3 và nhiều vitamin, khoáng chất quan trọng. Cụ thể, 100g cá linh có thể cung cấp khoảng 150–200mg canxi (tập trung trong xương cá). Xương cá linh mềm, nhỏ, dễ tiêu hóa nên có thể ăn nguyên con. Bên cạnh đó, protein chất lượng cao trong cá linh, vitamin D cũng giúp việc cơ thể hấp thu và chuyển hóa canxi hiệu quả. Các khoáng chất như sắt, photpho, magie và vitamin A, B1, B2, B6… cũng có nhiều trong loại cá bé nhỏ này. Theo Đông y, cá linh vị ngọt, tính bình, không độc, tác dụng kiện tỳ lợi thủy, hóa đàm hạ khí thông trệ, giảm ho, thanh thấp nhiệt, dưỡng khí huyết. Dưới đây là một số lợi ích sức khỏe nổi bật.
+ Hỗ trợ duy trì cơ bắp: Protein từ cá linh cung cấp các axit amin cần thiết cho quá trình xây dựng và sửa chữa mô, bên cạnh năng lượng còn hỗ trợ duy trì cơ bắp.
+ Tốt cho tim mạch, thần kinh lẫn thị giác: Cá linh chứa axit béo Omega-3, vitamin A, vitamin nhóm B và các khoáng chất, từ đó giúp cải thiện sức khỏe tim mạch, bảo vệ thần kinh, tăng cường khả năng thị giác.
+ Tốt cho xương khớp: Như đã nói, cá linh non thường được dùng khi còn nguyên con, phần xương nhỏ và mềm sau khi ăn cung cấp nguồn canxi dồi dào cho cơ thể, từ đó hỗ trợ hệ xương khớp khỏe mạnh.
Từ cá linh, có thể được dùng để nấu canh chua, lẩu cùng bông điên điển, kho tiêu, chiên giòn hoặc làm mắm đều rất bắt cơm. Khi mua cá tươi, nên chọn con có thân săn, mắt sáng, mang còn đỏ và không xuất hiện mùi lạ. Cá cần được làm sạch, nấu chín để tránh ảnh hưởng đến sức khoẻ.
2. Cá chốt
Cũng xuất hiện trong mùa nước nổi, cá chốt là loại cá dân dã ở miền Tây, có kích thước không quá lớn, thân thon, da trơn và thường sống ở các vùng sông, kênh rạch, đồng ngập nước. Thịt cá chốt mềm, ngọt và rất béo, có thể chế biến thành nhiều món ăn ngon. Bên cạnh đó, cá chốt chuột cực giàu vitamin nhóm B (vitamin B1, vitamin B2, vitamin B6, vitamin B12) cũng như chứa nhiều protein, axit béo Omega-3 cùng các vitamin và khoáng chất khác. Dưới đây là một số lợi ích sức khỏe nổi bật của cá chốt.
Cá chốt có thịt mềm, vị ngọt và có thể chế biến thành nhiều món ăn ngon - Ảnh minh họa
+ Hỗ trợ duy trì cơ bắp và các mô, tốt cho xương khớp: Protein trong cá chốt giúp duy trì cơ bắp, phục hồi mô. Trong cá chốt có chứa các khoáng chất thiết yếu giúp duy trì hệ xương và răng chắc khỏe, phòng ngừa loãng xương
+ Tốt cho hệ thần kinh, tim mạch: Giống như nhiều loại cá nước ngọt khác, cá chốt chứa axit béo Omega-3 lành mạnh (EPA và DHA), giúp cải thiện chức năng não bộ, tăng cường trí nhớ và bảo vệ tim mạch rất tốt.
+ Tăng cường đề kháng, tốt cho mắt: Các vitamin và khoáng chất tự nhiên trong cá giúp cơ thể khỏe mạnh, giảm mỡ máu và nâng cao sức đề kháng.
Cá chốt thường được dùng để nấu canh, kho tiêu, kho lạt hoặc chế biến cùng các loại rau và gia vị đặc trưng miền Tây sông nước. Hiện giá cá chốt dao động từ 150.000 đồng/kg, riêng đặc sản cá chốt chuột có giá cao hơn, lên đến 400.000 đồng/kg. Khi sơ chế cá chốt cần phải làm sạch, nấu chín kỹ trước khi ăn để tránh ảnh hưởng sức khoẻ.
3. Cá he
Một loại cá khác gắn liền với những bữa cơm dân dã của người miền Tây chính là cá he. Loại cá này thường xuất hiện ở mùa nước nổi tại các tỉnh/thành thuộc khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Cá he có thân hình thuôn dài, màu xanh xám, bụng trắng, thịt chắc và rất thơm ngon.
Cá he có thịt mềm, vị ngọt và là một trong những sản vật quen thuộc của mùa nước nổi ở miền Tây - Ảnh minh họa
Không chỉ thơm ngon, dễ chế biến thành nhiều món ăn mà cá he còn cung cấp một lượng dưỡng chất tốt cho sức khoẻ, nổi bật với nguồn protein lành mạnh, axit béo Omega-3, canxi và nhiều vitamin, khoáng chất khác. Dưới đây là một số lợi ích sức khỏe nổi bật.
+ Bổ sung nguồn đạm chất lượng: Protein trong cá he đóng vai trò duy trì khối lượng cơ, hỗ trợ sửa chữa tế bào và phục hồi các mô bị tổn thương.
+ Tốt cho sức khỏe tim mạch: Cá he chứa lượng axit béo Omega-3 rất cao, vì vậy có khả năng làm giảm lượng cholesterol trong máu, giúp hỗ trợ điều trị các bệnh như cao huyết áp, máu nhiễm mỡ. Từ đó, mang đến nhiều lợi ích cho sức khỏe tim mạch.
+ Tốt cho xương khớp: Cá he cung cấp nhiều vitamin nhóm B, phốt pho, sắt, selen và đặc biệt là canxi, từ đó giúp săn chắc hệ xương, ngăn ngừa các bệnh về viêm sụn, xương khớp và tăng cường sức đề kháng.
Hiện cá he được bán theo mùa nước nổi với mức giá từ 150.000 - 240.000 đồng/kg. Từ cá he có thể làm thành nhiều món ăn ngon như kho với gia vị, kho me, kho lạt hoặc chế biến theo kiểu truyền thống để thịt cá mềm và thấm vị.
Khi mua cá he, nên ưu tiên cá còn tươi, thân nguyên vẹn, mắt sáng, mang sạch và không có mùi bất thường để tránh ảnh hưởng đến sức khoẻ.
