Một lời nói có thể để lại những tác động rất khác nhau đối với mỗi đứa trẻ. Có em nhớ mãi một câu nói trong nhiều ngày, nhưng cũng có em buồn một lúc rồi nhanh chóng trở lại với cuộc sống thường ngày. Sự khác biệt ấy đôi khi không chỉ nằm ở tính cách của trẻ, mà còn chịu ảnh hưởng từ cách người mẹ đồng hành và phản ứng trước những điều xảy ra trong cuộc sống.
Người mẹ có ảnh hưởng nhất định đến quá trình hình thành tính cách, cảm xúc và cách trẻ nhìn nhận bản thân. Những bà mẹ biết cách tạo cho con cảm giác an toàn, tích cực và được tôn trọng thường có nhiều thuận lợi hơn trong hành trình nuôi dạy con trưởng thành tự tin, giỏi giang. Đằng sau một đứa trẻ vững vàng thường có cách giáo dục đáng để tìm hiểu. Những người mẹ được xem là “may mắn” thường có 3 đặc điểm này.
Không vội vàng chứng tỏ bản thân
Đa phần khi không nhận được sự đồng tình, chúng ta dễ cảm thấy bị phủ nhận, từ đó càng muốn giải thích nhiều hơn. Càng giải thích, cảm giác bất bình càng tăng và mong muốn “thắng” trong cuộc tranh luận cũng lớn dần.
Đến một lúc, điều khiến chúng ta bận tâm không còn là “cách chăm con này đúng hay sai”, mà là “người khác có nghĩ mình là một người mẹ tốt hay không”. Vì vậy, phản ứng cũng trở nên mạnh mẽ hơn mức cần thiết.
Một kiểu người mẹ khác cũng sẽ giải thích, nhưng chỉ nói rõ quan điểm của mình rồi dừng lại. Người khác có lắng nghe hay đồng tình hay không là lựa chọn của họ, và người mẹ không cần phải tiếp tục chứng minh.
Trong hoàn cảnh này, người mẹ hiểu điều mình đang làm, biết vì sao mình lựa chọn như vậy và không cần sự công nhận của tất cả mọi người để cảm thấy yên tâm về cách nuôi dạy con. Đó cũng là một sự trưởng thành mà người mẹ cần có trong hành trình đồng hành cùng con.
Người mẹ khéo léo, không cần gánh cảm xúc của người khác
Trong tâm lý học Adler có một khái niệm gọi là “phân chia nhiệm vụ”. Nói đơn giản, người mẹ biết đâu là trách nhiệm của mình và đâu là điều thuộc về người khác.
Chẳng hạn, trẻ bị cô giáo nhắc nhở vài lần ở trường và trở về nhà với vẻ buồn bã. Nhìn thấy con như vậy, mẹ thường lo lắng: Không biết chuyện gì đã xảy ra? Có phải cô giáo đối xử không tốt với con? Có nên tìm gặp cô để hỏi rõ không?
Những suy nghĩ ấy nối tiếp nhau khiến mẹ chưa kịp bình tĩnh lại đã bắt đầu lo lắng thay cho con.
Tất nhiên, điều đó không có nghĩa là mẹ nên mặc kệ cảm xúc của trẻ. Khi con cần, mẹ vẫn ở bên, lắng nghe, an ủi và cùng tìm cách giải quyết vấn đề. Phân chia nhiệm vụ là phân chia trách nhiệm, chứ không phải phân chia cảm xúc.
Mẹ hiểu rằng con đang buồn, nhưng không nhất thiết phải lập tức giải quyết mọi chuyện vì con đang không vui. Con cũng cần học cách đối diện với những cảm xúc và vấn đề của chính mình.
Điều này cũng đúng trong mối quan hệ vợ chồng. Khi người bạn đời không vui, mẹ hỏi han, lắng nghe và thể hiện sự quan tâm. Nhưng nếu đối phương chưa muốn chia sẻ hoặc chưa thể bình tĩnh ngay, mẹ không nhất thiết phải tìm mọi cách để khiến họ vui trở lại.
Biết quan tâm nhưng không ôm hết cảm xúc của người khác vào mình là một cách để người mẹ giữ được sự bình tĩnh và năng lượng. Khi không còn phải liên tục suy đoán “Mình có làm gì sai không?”, mẹ cũng sẽ nhẹ nhõm hơn và có đủ sức để đồng hành cùng con một cách tỉnh táo.
Không vội vàng kiểm soát kết quả
Một số bà mẹ luôn muốn biết trước kết quả mới cảm thấy yên tâm. Chẳng hạn, khi con thấp hơn các bạn cùng lớp, mẹ tìm đủ cách bổ sung dinh dưỡng và lo lắng liệu vài tháng nữa bé có bắt kịp bạn bè hay không. Khi điểm kiểm tra giảm, mẹ xem lại từng lỗi sai, tìm phương pháp học mới và sốt ruột chờ lần kiểm tra tiếp theo để biết thành tích đã cải thiện chưa.
Nhưng nhiều chuyện trong cuộc sống thường có câu trả lời vào thời điểm thích hợp. Chiều cao, điểm số, cơ hội học tập hay những lựa chọn trong tương lai đều cần thời gian để nhìn thấy kết quả. Khi nóng lòng muốn biết trước mọi thứ, mẹ dễ bị cuốn vào những điều chưa xảy ra.
Kiểu người mẹ này không thờ ơ với kết quả. Mẹ chăm lo dinh dưỡng, đồng hành cùng việc học và nắm bắt những cơ hội phù hợp.
May mắn không có nghĩa là mọi việc trong gia đình đều diễn ra suôn sẻ. Điều quan trọng là khi gặp khó khăn, người mẹ biết bình tĩnh nhìn nhận vấn đề, tìm cách giải quyết và không để những thất bại ảnh hưởng quá lâu đến cuộc sống.
Điểm chung của ba kiểu người mẹ này là biết nỗ lực trong khả năng, đồng thời dành thời gian nghỉ ngơi thay vì liên tục lo lắng về những điều nằm ngoài tầm kiểm soát.
Mỗi đứa trẻ có tính khí riêng, còn tương lai luôn chứa những điều khó đoán. Người mẹ chăm chỉ làm tốt những việc thuộc về mình, đồng thời học cách buông những điều chưa đến lúc giải quyết. Trong cuộc sống, việc mẹ tự giảm áp lực cho mình cũng là cách để mẹ sống nhẹ nhõm và đồng hành cùng trẻ lâu dài hơn.
