Các kịch bản lừa đảo trên không gian mạng ngày càng tinh vi
Cảnh báo “bẫy” xem phim kiếm tiền
Công an tỉnh Lâm Đồng vừa phát đi cảnh báo về thủ đoạn lừa đảo "xem phim kiếm tiền", sau khi ghi nhận một số trường hợp tại địa phương gặp sự cố khi tham gia một nền tảng trực tuyến được quảng cáo trả hoa hồng. Đối tượng nhắm tới thường là những người rảnh rỗi, có thời gian xem phim và xem quảng cáo trên mạng.
Theo đó, lợi dụng nhu cầu tìm việc làm thêm, kiếm thu nhập trực tuyến của người dân, các đối tượng lừa đảo mời chào tham gia "xem phim ngắn nhận hoa hồng" qua các nền tảng mạng xã hội. Để tạo lòng tin, chúng sử dụng hình ảnh, tên gọi của các đơn vị giải trí, nền tảng xem phim có thật hoặc thiết lập website, ứng dụng có giao diện chuyên nghiệp.
Công an tỉnh Lâm Đồng cảnh báo bẫy xem phim kiếm tiền trên mạng (Hình minh hoạ: CALĐ)
Ở những "nhiệm vụ" đầu tiên, nạn nhân được chuyển vài chục đến vài trăm nghìn đồng vào tài khoản. Khoản tiền nhỏ này khiến nhiều người mất cảnh giác, tin tưởng vào "công việc" được giới thiệu. Sau khi tạo được lòng tin, các đối tượng tiếp tục dẫn dắt nạn nhân thực hiện những "nhiệm vụ" có giá trị cao hơn, yêu cầu đặt cọc, mua thẻ xem phim hoặc nạp tiền để nâng hạng điểm tích lũy, kèm theo lời hứa nhận lợi nhuận cao.
Khi số tiền nạp đã đủ lớn, hệ thống thông báo "sai cú pháp", "lỗi dữ liệu" và yêu cầu nạn nhân nộp thêm tiền để "xác minh", "bù trừ" mới được rút tiền. Do tâm lý lo lắng, tiếc của và mong lấy lại số tiền đã mất, không ít người tiếp tục nạp tiền cho đến khi bị các đối tượng chặn liên lạc hoàn toàn.
Đằng sau lời hứa "việc nhẹ, thu nhập cao" là nguy cơ bị lừa đảo chiếm đoạt tài sản, đánh cắp thông tin cá nhân hoặc cài đặt phần mềm độc hại vào thiết bị. Không chỉ đối mặt với nguy cơ mất tiền, người tham gia còn có thể bị xâm phạm dữ liệu cá nhân khi làm theo hướng dẫn cài đặt các ứng dụng không rõ nguồn gốc.
Công an tỉnh Lâm Đồng khuyến cáo người dân cần cảnh giác với những lời mời kiếm tiền trực tuyến có dấu hiệu bất thường như công việc đơn giản nhưng hứa hẹn thu nhập cao; yêu cầu chuyển tiền trước khi nhận việc hoặc thực hiện nhiệm vụ; bắt buộc nạp thêm tiền mới được rút hoa hồng; yêu cầu tải ứng dụng từ website lạ hoặc cung cấp thông tin tài khoản ngân hàng, mã xác thực dùng một lần (OTP).
Núp bóng đầu tư, kinh doanh đa cấp
Theo Công an tỉnh Cà Mau, thời gian qua, trên cả nước đã phát hiện, xử lý nhiều vụ việc liên quan đến các đối tượng lợi dụng mô hình kinh doanh đa cấp. Các đối tượng đánh vào nhu cầu huy động tiền nhàn rỗi, hứa hẹn sinh lợi nhanh, lãi suất cao để lừa đảo chiếm đoạt tài sản, huy động vốn trái phép, rửa tiền,… Đáng chú ý, nhóm đối tượng bị nhắm đến gần đây thường là các bà nội trợ, người cao tuổi, sinh viên hay nhóm đối tượng ở nông thôn.
Công an Cà Mau cảnh báo thủ đoạn lừa đảo núp bóng đầu tư, kinh doanh đa cấp (Hình minh hoạ AI)
Một trong những thủ đoạn được các đối tượng sử dụng là kinh doanh hoặc mua bán các loại “quyền ưu tiên”, “quyền thành viên”, phiếu hoặc quyền được khuyến mãi, thẻ tích điểm, thẻ thành viên, thẻ khám chữa bệnh, thẻ nghỉ dưỡng và mã giảm giá. Bên cạnh đó, các đối tượng còn chào mời người dân tham gia mô hình kinh doanh quyền khai thác, cho thuê tài sản, bất động sản nghỉ dưỡng dưới nhiều hình thức; hay kêu gọi góp vốn đầu tư vào những dự án kinh doanh dịch vụ bảo hiểm nhân thọ, du lịch; mời chào mua cổ phần, cổ phiếu của doanh nghiệp chưa niêm yết, nhất là những doanh nghiệp mới thành lập.
Để tạo lòng tin, các đối tượng có thể sử dụng hợp đồng hợp tác đầu tư mang tính chất giả cách, quảng bá thương hiệu, đánh bóng tên tuổi doanh nghiệp nhằm tạo giá trị ảo cho cổ phần. Một số hình thức đầu tư khác như quyền chọn “nhị phân”, và phái sinh tiền điện tử.
Các lời quảng bá thường gắn với những dự án tại khu vực du lịch, hứa hẹn khả năng khai thác cho thuê và sinh lời hấp dẫn. Khi huy động được số tiền lớn, các đối tượng chủ mưu, cầm đầu có thể nhanh chóng bỏ trốn, để lại những “tay em” hoặc “chi nhánh nhỏ” đứng ra thương lượng giải quyết, làm mọi người hoang mang, bức xúc, gây mất an ninh trật tự.
Trước tình hình trên, Công an tỉnh Cà Mau cảnh báo người dân cẩn trọng, tìm hiểu kỹ thông tin trước khi giao dịch; người dân nâng cao cảnh giác, chủ động nhận diện các dấu hiệu nghi vấn, tích cực tham gia phòng ngừa, ngăn chặn và tố giác tội phạm.
Chiếm đoạt tài sản qua thông báo "được hoàn tiền bảo hiểm"
Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, các đối tượng lừa đảo trên không gian mạng đang sử dụng nhiều thủ đoạn mới, tinh vi, mạo danh cán bộ cơ quan BHXH, cán bộ công an hoặc cán bộ phường, xã để tiếp cận người dân. Các đối tượng lợi dụng nhu cầu tra cứu thông tin, thực hiện thủ tục và giải quyết quyền lợi về BHXH, BHYT nhằm đánh cắp thông tin cá nhân, chiếm đoạt tài sản.
Người dân cần cảnh báo trước yêu cầu cài đặt ứng dụng, cung cấp dữ liệu (Ảnh: BHXH Việt Nam)
Theo Công an thành phố Cần Thơ, các đối tượng thường chủ động gọi điện thoại đến người dân, tự xưng là cán bộ BHXH khu vực hoặc cán bộ công an phụ trách địa bàn, thông báo người dân nằm trong danh sách cấp thẻ BHYT diện “an toàn khu” hoặc thuộc diện “được hoàn trả tiền đóng BHYT năm 2026”.
Tiếp đó, các đối tượng đưa ra những lý do cấp bách như “hồ sơ định danh điện tử bị lỗi”, “chưa kích hoạt mã đối tượng An toàn khu trên hệ thống VssID” hoặc “thông tin tài khoản nhận tiền hoàn trả chưa khớp”, đồng thời gây áp lực buộc người dân phải xử lý ngay trong ngày để tránh bị mất quyền lợi. Chúng còn giả vờ hỗ trợ tận tình, đề nghị kết bạn qua liên kết mạng xã hội để hướng dẫn làm thủ tục trực tuyến, không phải đi lại.
Khi người dân đồng ý, các đối tượng gửi đường liên kết dẫn đến trang web giả mạo cổng dịch vụ công hoặc tệp cài đặt có đuôi “.apk”, liên tục hối thúc tải về và cấp quyền trợ năng trên điện thoại. Nếu người dùng cài đặt ứng dụng chứa mã độc và cấp các quyền truy cập nguy hiểm, kẻ gian có thể chiếm quyền điều khiển thiết bị, theo dõi thao tác trên màn hình, đánh cắp thông tin đăng nhập tài khoản ngân hàng, mã OTP và thực hiện các giao dịch trái phép để chiếm đoạt tiền.
Để phòng tránh nguy cơ bị lừa đảo, BHXH Việt Nam khuyến nghị người dân khi nhận được cuộc gọi, tin nhắn tự xưng là cán bộ hướng dẫn thủ tục, yêu cầu cập nhật dữ liệu hoặc thông báo hoàn trả tiền BHYT, người dân cần liên hệ cơ quan BHXH hoặc chính quyền địa phương để xác minh. Không làm theo yêu cầu chỉ vì bị thúc ép hoặc đe dọa mất quyền lợi.
Người dân chỉ cài đặt ứng dụng VssID - Bảo hiểm xã hội số từ Google Play hoặc App Store. Không truy cập đường liên kết, quét mã QR không rõ nguồn gốc hoặc cài đặt tệp “.apk” do người lạ gửi qua tin nhắn, liên kết mạng xã hội, không cấp quyền điều khiển điện thoại theo hướng dẫn của người chưa được xác minh danh tính. Đồng thời, nâng cao trách nhiệm bảo vệ thông tin cá nhân và dữ liệu bảo mật. Không cung cấp thông tin, hình ảnh căn cước, mật khẩu tài khoản ngân hàng, mã OTP hoặc chuyển tiền theo yêu cầu của người tự xưng là cán bộ BHXH để “xác thực”, “đồng bộ dữ liệu” hay “nhận tiền hoàn trả”.
Trước những chiêu thức lừa đảo ngày càng tinh vi, cơ quan Công an khuyến nghị người dân nâng cao cảnh giác, kiểm chứng thông tin qua các kênh chính thức, thận trọng trước những yêu cầu từ người lạ. Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo, người dân cần kịp thời trình báo cơ quan công an nơi gần nhất để được hỗ trợ. Nếu nghi ngờ tài khoản ngân hàng bị xâm nhập hoặc phát sinh giao dịch bất thường, cần liên hệ ngay ngân hàng để có biện pháp bảo vệ tài khoản.
