10 năm Gianni Infantino ở FIFA: Người cứu rỗi hay phá huỷ bóng đá?

Vào tháng 2 năm 2016, Gianni Infantino ăn mừng việc đắc cử Chủ tịch FIFA bằng cách mua bia mời các nhà báo tại một quán bar ở Cardiff, xứ Wales. Giữa bối cảnh triều đại của Sepp Blatter vừa sụp đổ trong bê bối hối lộ và tham nhũng tồi tệ nhất lịch sử, Infantino xuất hiện như một "người đàn ông của công chúng": gần gũi, cởi mở và mang theo sứ mệnh phục hồi danh dự cho môn thể thao vua.
Infantino đã mang đến nhiều thay đổi trong nhiệm kỳ của mình.
Infantino đã mang đến nhiều thay đổi trong nhiệm kỳ của mình.

Mười năm sau, vào năm 2026, vị luật sư mang hai quốc tịch Thụy Sĩ - Ý đã trở thành người đàn ông quyền lực nhất thế giới bóng đá. Ông hưởng mức lương 6 triệu USD mỗi năm và lưu số điện thoại của hàng loạt nhà lãnh đạo thế giới – từ Tổng thống Mỹ Donald Trump, Thái tử Saudi Arabia Mohamed bin Salman cho đến Tổng thống Nga Vladimir Putin – trong danh bạ khẩn cấp.

Infantino giờ đây di chuyển bằng chuyên cơ do nhà nước Qatar cung cấp. Khi trở lại Cardiff đầu năm nay để dự hội nghị thường niên của IFAB, thay vì quán bar năm xưa, ông lưu trú tại Lâu đài Hensol tráng lệ có từ thế kỷ 17. Vô tình hay cố ý, sự lựa chọn đó khẳng định một thực tế là người đàn ông 56 tuổi này nay đã là một "hoàng đế" ngự trị trên ngai vàng bóng đá.

Từ tàn tích scandal đến đế chế tỷ đô

Không thể phủ nhận Infantino đã vực dậy FIFA từ đáy vực thẳm. Năm 2015, cuộc điều tra của FBI đã vạch trần đường dây hối lộ hơn 150 triệu USD, dẫn đến việc hàng loạt quan chức cấp cao của FIFA xộ khám, kéo theo sự sụp đổ của cả Sepp Blatter lẫn cựu Chủ tịch UEFA Michel Platini. Bước lên ghế nóng từ vị trí Tổng thư ký UEFA, Infantino đã giữ đúng lời hứa dọn dẹp bộ máy kế toán của FIFA. Một quan chức FIFA tiết lộ: “Gianni làm việc với cường độ của một CEO tập đoàn đa quốc gia. Mọi đồng đô la giờ đây đều phải được giải trình rõ ràng.”

Về mặt tài chính, di sản của ông là một biểu đồ tăng trưởng đáng kinh ngạc. Quỹ phân bổ cho 211 liên đoàn thành viên đã tăng gấp 8 lần, với 5,1 tỷ USD được đầu tư cho phát triển bóng đá toàn cầu. Năm 2016, doanh thu của FIFA chỉ là 502 triệu USD. Đến năm 2025, con số này cán mốc 2,66 tỷ USD và dự kiến bùng nổ lên 9 tỷ USD chỉ riêng trong năm 2026 nhờ kỳ World Cup đầu tiên mở rộng lên 48 đội.

Quyền lực, chính trị và "Văn hóa câm lặng"

Tuy nhiên, tham vọng của Infantino dường như không chỉ dừng lại ở bóng đá. Ông bị ám ảnh bởi quyền lực và sự giàu có. Cựu sếp cũ của ông, Michel Platini từng nhận xét thẳng thắn: "Cậu ta làm cấp phó rất tốt, nhưng không phải là một người đứng đầu giỏi. Cậu ta thích những người giàu có và quyền lực. Đó là bản chất."

Bản chất đó được thể hiện qua việc ông đơn phương quyết định trao "Giải thưởng Hòa bình FIFA" cho Donald Trump vào cuối năm 2025, hay việc FIFA thuê văn phòng tại Trump Tower ở New York để "tạo tiếng vang PR". Trang cá nhân 4,1 triệu người theo dõi của ông ngập tràn hình ảnh chụp chung với các nguyên thủ quốc gia và giới siêu giàu.

Infantino thường giao thiệp với giới thượng lưu.
Infantino thường giao thiệp với giới thượng lưu.

Điều đáng sợ là sự phản biện trong nội bộ FIFA gần như đã bị triệt tiêu. Sepp Blatter từng mỉa mai gọi đây là "omerta" – luật im lặng của giới mafia. Ngoài Chủ tịch LĐBĐ Na Uy Lise Klaveness dũng cảm lên tiếng chỉ trích việc trao giải cho Trump là vi phạm quy chế trung lập, hay Chủ tịch FIFPRO Sergio Marchi gọi Infantino là "kẻ tự coi mình là Chúa trời", 211 liên đoàn thành viên còn lại đều chọn cách im lặng để tiếp tục nhận tiền tài trợ. Nhờ đó, Infantino dễ dàng thông qua việc trao quyền đăng cai World Cup 2034 cho Saudi Arabia bằng một quy trình chớp nhoáng, và dự kiến sẽ tiếp tục đắc cử không đối thủ vào năm 2027.

World Cup 2026 tại Mỹ, Mexico và Canada được xem là di sản vĩ đại nhất của Infantino, nhưng nó đang biến thành một minh chứng rõ nét cho sự tha hóa của môn thể thao đại chúng.

Sự phấn khích của người hâm mộ đang bị bóp nghẹt bởi mức giá trên trời. Khái niệm "giá vé động" (dynamic pricing) được FIFA áp dụng đã đẩy giá vé trận mở màn của tuyển Mỹ lên mức thấp nhất là 1.200 USD. Thậm chí, đến ông Donald Trump cũng phải thốt lên: "Tôi muốn đi xem, nhưng thành thật mà nói tôi sẽ không trả mức giá đó".

Khi bị chỉ trích, Infantino thản nhiên đáp trả: "Chúng ta phải nhìn vào thị trường. Bóng đá là ngành giải trí phát triển nhất thế giới, nên phải áp dụng mức giá thị trường."

Lối rẽ của một đế chế

Gianni Infantino thường hay nói về tình yêu bóng đá, về mong muốn xây dựng những sân bóng cho trẻ em nghèo ở Gaza hay mang trái bóng tròn đến mọi ngóc ngách của thế giới. Ông có thể đã cứu FIFA khỏi sự sụp đổ tài chính và biến nó thành cỗ máy in tiền khổng lồ.

Thế nhưng, ngài Chủ tịch từng mua bia mời phóng viên cách đây 10 năm giờ đã trốn vào trong một bong bóng của sự xa hoa. Ông bay quanh thế giới trên chuyên cơ của Qatar, làm việc tại tòa tháp Trump Tower, trong khi những người hâm mộ chân chính – máu thịt của môn thể thao này – phải dốc cạn tiền tiết kiệm để được nhìn thấy đội bóng của họ.