Dưới đây là 4 nguyên nhân cốt lõi dẫn đến màn trình diễn bạc nhược và thất bại tủi hổ của Tam sư ngay tại thánh địa Wembley.
1. Thử nghiệm "số 9 ảo" thảm họa và sự phụ thuộc vào Harry Kane
Việc thiếu vắng đội trưởng Harry Kane do chấn thương nhẹ đã buộc HLV Tuchel phải đưa ra một thử nghiệm táo bạo: sử dụng Phil Foden trong vai trò "số 9 ảo". Tuy nhiên, ý tưởng này đã phá sản hoàn toàn.
Foden, với thể hình nhỏ con và lối chơi thiên về kiến thiết, hoàn toàn "tàng hình" giữa vòng vây của các trung vệ Nhật Bản to cao và kỷ luật. Không có một tiền đạo cắm thực thụ để làm tường, thu hút hậu vệ hay đón những quả tạt, các pha lên bóng của tuyển Anh trở nên vô hại.
Việc phải tung cả hai trung vệ Harry Maguire và Dan Burn vào sân ở những phút cuối để làm "tiền đạo mục tiêu" không chiến chính là minh chứng rõ ràng nhất cho sự bế tắc cùng cực của Tuchel trong việc tìm phương án thay thế Kane.
2. Lối chơi rườm rà, thiếu chiều rộng và tốc độ
Thống kê chỉ ra tuyển Anh cầm bóng lên tới 81% trong 15 phút đầu, nhưng đó là sự áp đảo vô nghĩa. Lối chơi của "Tam Sư" quá rườm rà, luân chuyển bóng chậm chạp và thiếu ý tưởng đột biến.
Vấn đề lớn nhất nằm ở việc các cầu thủ tấn công như Cole Palmer, Anthony Gordon hay Morgan Rogers đều có xu hướng cắt vào trung lộ. Điều này khiến cự ly đội hình của tuyển Anh trở nên quá hẹp, tự tước đi chiều rộng cần thiết để kéo giãn hàng thủ đối phương.
Sự thiếu vắng những pha leo biên tốc độ hay những quả tạt chất lượng từ hai hành lang cánh giúp Nhật Bản dễ dàng thiết lập khối đội hình phòng ngự nhiều lớp và bẻ gãy mọi đợt tấn công từ trung lộ.
3. Sai lầm cá nhân và khả năng chống phản công yếu kém
Bàn thua duy nhất của trận đấu xuất phát trực tiếp từ một sai lầm cá nhân. Phút 23, Cole Palmer giữ bóng quá lâu và để mất bóng nguy hiểm ở khu vực giữa sân.
Sai lầm này lập tức phơi bày điểm yếu chí mạng của tuyển Anh: khả năng chống phản công cực tệ. Khi đội hình đang dâng cao, các tiền vệ trung tâm không kịp lùi về bọc lót, tạo điều kiện cho Keito Nakamura bứt tốc bên cánh trái và kiến tạo dọn cỗ cho Kaoru Mitoma.
Suốt trận đấu, hàng thủ Anh liên tục chao đảo trước những pha chuyển đổi trạng thái chớp nhoáng của "Samurai Xanh", điển hình là cú sút dội xà ngang của Ayase Ueda (phút 41) hay pha đối mặt của Ritsu Doan (phút 50).
4. Sự vô duyên và bế tắc trước khung thành
Ngay cả khi tạo ra được cơ hội, các chân sút của tuyển Anh cũng tỏ ra vô cùng kém duyên. Trong hiệp 1, điểm sáng duy nhất chỉ là cú sút xa dội xà ngang của Elliot Anderson ở phút 34.
Sang hiệp 2, dù HLV Tuchel đã tung hàng loạt hỏa lực như Dominic Solanke, Jarrod Bowen và Marcus Rashford vào sân, tình hình vẫn không mấy cải thiện.
Phút 78, cả Bowen và Rashford liên tiếp dứt điểm trong vòng cấm nhưng đều bị chặn lại. Phút 83, cú đánh đầu của Maguire bị phá ngay trên vạch vôi.
Đỉnh điểm của sự thất vọng là pha đệm bóng vọt xà từ cự ly gần của Morgan Rogers ở phút 90. Khi bạn không thể tận dụng những cơ hội hiếm hoi có được, thất bại là điều tất yếu.