Chữ đệm “Văn” trong tên con trai xuất hiện từ thời các triều đại phong kiến, gắn với quan niệm xã hội lúc bấy giờ khi nam giới được xem là trụ cột của gia đình. Trong quan niệm xưa có câu “nhất nam viết hữu, thập nữ viết vô”, hàm ý coi trọng vai trò của con trai trong dòng họ. Đồng thời, thời đó chủ yếu chỉ nam giới mới có cơ hội đi học và tham gia các kỳ thi để bước vào con đường quan lộ. Chữ “Văn” mang ý nghĩa liên quan đến học vấn, tri thức, vì vậy nhiều bậc cha mẹ thường đặt tên đệm này cho con trai với mong muốn con có học hành thành đạt và tương lai rộng mở.
Theo thời gian, cách đặt tên theo dạng Họ + Văn + Tên trở nên khá phổ biến trong xã hội Việt Nam. Không chỉ thể hiện kỳ vọng về học vấn và sự nghiệp của con trai, cách đặt tên này còn phần nào phản ánh truyền thống gia đình và sự gắn bó với cội nguồn, dòng họ.
Trong khi đó, chữ đệm “Thị” thường được dùng trong tên của con gái. Từ này xuất hiện từ khá sớm trong lịch sử và có nguồn gốc Hán – Việt, được sử dụng để chỉ phụ nữ. Trong các từ điển cổ, “Thị” được hiểu là cách gọi dành cho nữ giới. Bên cạnh đó, trong văn hóa phương Đông xưa, chữ “Thị” còn liên quan đến cách gọi gắn với họ tộc của người phụ nữ.
Khi ảnh hưởng văn hóa này du nhập vào Việt Nam, cách dùng đã có sự thay đổi. Phụ nữ thường giữ họ của cha và thêm chữ “Thị” làm tên đệm. Từ khoảng thế kỷ XV, cách đặt tên cho con gái theo dạng Họ + Thị + Tên dần trở nên phổ biến trong nhiều gia đình.
Trên thực tế, theo quan niệm ban đầu, chữ “Thị” không chỉ đơn giản để phân biệt giới tính mà còn gắn với cách gọi dành cho phụ nữ đã trưởng thành. Tuy nhiên, theo thời gian, chữ đệm này dần trở thành một phần quen thuộc trong cách đặt tên của phụ nữ Việt Nam trong nhiều thế hệ.
Ngày nay, cùng với quá trình hội nhập và sự phát triển của đời sống văn hóa, cách đặt tên của người Việt cũng dần có nhiều thay đổi. Nhiều gia đình lựa chọn những tên đệm mới, mang ý nghĩa hiện đại và đa dạng hơn cho cả con trai lẫn con gái, thay vì chỉ theo khuôn mẫu truyền thống. Tuy vậy, cách đặt tên “nam Văn, nữ Thị” vẫn được xem là một nét văn hóa quen thuộc, phản ánh thói quen đặt tên đã tồn tại qua nhiều thế hệ.
