Ngò rí hay còn gọi là rau mùi, thuộc nhóm cây thân thảo, được trồng chủ yếu để lấy lá và thân non làm rau gia vị trong chế biến ẩm thực của nhiều gia đình Việt. Cây có thân nhỏ, mềm, lá xanh chia thùy, có hoa nhỏ màu trắng hoặc trắng hồng, quả khi già chuyển sang màu vàng nâu và loại rau gia vị này có mùi thơm rất đặc trưng. Chính vì vậy, loại rau gia vị này hầu như góp mặt trong các món ăn từ xào, salad, nấu canh đến trang trí…, được đông đảo bà nội trợ lựa chọn.
Ruộng ngò rí xanh tốt, đây được xem là một trong những loại rau gia vị được nhiều hộ nông dân trồng chuyên canh để phát triển kinh tế - Ảnh minh hoạ
Nhận thấy nhu cầu thị trường về loại rau gia vị này ngày càng nhiều, không ít hộ dân đã chuyển sang trồng chuyên canh rau ngò rí. Để cây sinh trưởng tốt, đất trồng cần tơi xốp, giàu chất hữu cơ và thoát nước hiệu quả.
Cũng như các loại rau màu khác, khâu làm đất được xem là vô cùng quan trọng để giúp ngò rí bén rễ, phát triển tốt. Đầu tiên, người dân cần phải làm sạch cỏ, xới tơi, lên luống và bổ sung dinh dưỡng cho đất. Việc trồng ngò rí chủ yếu được gieo bằng hạt. Theo các hộ nông dân, nên chọn hạt giống có nguồn gốc rõ ràng, tỷ lệ nảy mầm tốt và phù hợp với khí hậu địa phương.
Sau khi làm đất, hạt ngò rí được rải đều trên luống, phủ lớp đất mỏng rồi tưới đủ ẩm. Nên chú ý đến mật độ gieo trồng vì nếu quá dày, các cây non sẽ cạnh tranh ánh sáng lẫn dinh dưỡng, dẫn đến tình trạng thân yếu, lá nhỏ, chất lượng không đồng đều.
Trong giai đoạn phát triển, cây cần được duy trì độ ẩm vừa phải, tránh để đất khô kéo dài hoặc ngập úng. Việc tưới nước, dọn cỏ, chăm sóc bón phân, tránh sâu bệnh nên được thực hiện định kỳ để kịp thời kiểm tra, xử lý các vấn đề phát sinh.
Với thời gian sinh trưởng tương đối ngắn, tùy giống, thời tiết và cách chăm sóc, người dân có thể thu hoạch ngò rí sau khoảng 30 - 40 ngày kể từ lúc xuống giống. Việc thu hái phải căn cứ vào độ phát triển của cây, lá có màu xanh tươi, mùi thơm rõ…, nếu thu hoạch quá sớm hoặc để lâu khiến lá già, chất lượng đều bị ảnh hưởng.
Rau ngò rí được sử dụng rộng rãi để làm gia vị - Ảnh minh hoạ
Theo kinh nghiệm của người trồng, sau khi nhổ, rau ngò rí được giũ sạch đất, loại bỏ lá hư, phân loại rồi bó hoặc đóng gói theo yêu cầu của thương lái. Do lá mỏng, dễ mất nước và dập nát, công đoạn này đòi hỏi người dân phải nhẹ tay, thường thu hoạch vào buổi sáng sớm, tránh để ngò rí quá lâu dưới ánh nắng mặt trời khiến rau bị héo, mất độ tươi ngon.
Vì là loại rau sinh trưởng trong thời gian ngắn, một lần xuống giống chỉ cho thu hoạch một đợt, nên sau quá trình thu hoạch, người dân cần dọn sạch lại diện tích canh tác, kiểm tra dinh dưỡng của đất nếu muốn nhanh chóng tiếp tục xuống giống lứa ngò rí mới.
Dù dễ trồng, ngò rí vẫn có thể bị ảnh hưởng bởi mưa kéo dài, độ ẩm cao và tình trạng thoát nước kém. Vì vậy, người dân cần theo dõi ruộng rau thường xuyên, vệ sinh luống và loại bỏ cây bệnh.
Về giá cả, thông thường rau ngò rí dao động từ 35.000 - 50.000 đồng/kg. Tuy nhiên, trước những diễn biến thời tiết trong những ngày gần đây, tại TP.HCM, rau ngò rí có mức giá bán tương đối cao. Theo ghi nhận tại một số khu chợ truyền thống, giá bán lẻ của loại rau gia vị này lên tới 120.000 đồng/kg, trong khi mức giá sỉ tại các chợ đầu mối có thời điểm đạt 70.000 - 80.000 đồng/kg. Việc thay đổi giá cả của loại rau này tùy thuộc vào thời tiết, nguồn cung cũng như chất lượng, chi phí vận chuyển đến nơi tiêu thụ.
Rau ngò rí có mặt trong nhiều món quen thuộc như phở, bún, cháo, súp, mì, các món canh, xào, kho, rau sống, trộn gỏi…, thậm chí còn nấu nước ngò rí để giúp thanh lọc cơ thể, tốt cho sức khoẻ.
Xét về mặt dinh dưỡng, rau ngò rí cung cấp chất xơ, vitamin C, vitamin K, folate và một số khoáng chất như canxi, sắt, kali, magie, phốt pho và mangan. Từ đó, giúp cải thiện hệ tiêu hoá, tốt cho gan, đường huyết, kháng viêm, tốt cho mắt và tăng cường hệ miễn dịch… Tuy nhiên, vì ngò rí thường được dùng làm rau gia vị với lượng nhỏ nên không thể thay thế các thực phẩm khác trong khẩu phần. Trước khi ăn sống, cần rửa kỹ rau bằng nước sạch để hạn chế nguy cơ nhiễm bẩn.
Ngò rí được bà nội trợ ưa chuộng sử dụng trong việc chế biến món ăn - Ảnh minh hoạ
Có thể nói, từ loại rau dân dã trồng ở vườn nhà, ngò rí giờ đây đã trở thành loại gia vị không thể thiếu trong đời sống ẩm thực của người dân. Không chỉ mang đến nguồn dưỡng chất dồi dào cho cơ thể, việc phát triển các mô hình trồng ngò rí chuyên canh đã mang lại những hiệu quả kinh tế tích cực cho người nông dân.
Là loại rau gia vị sinh trưởng nhanh, không cần vốn đầu tư cao, quá trình chăm sóc dễ dàng… đã giúp ngò rí nhận được sự tin tưởng của nhiều hộ nông dân trong việc phát triển kinh tế gia đình, vươn lên làm giàu.
