Trong vườn nhà của người Việt xưa, ngải cứu thường được trồng thành từng bụi nhỏ ở góc sân, cạnh hàng rào hoặc nơi có ánh nắng. Loại cây này chẳng cần chăm sóc cầu kỳ nhưng lại có nhiều công dụng. Đặc biệt, việc trồng ngải cứu trước nhà còn gắn với những quan niệm thú vị được lưu truyền qua nhiều thế hệ.
Vậy vì sao người xưa lại thích trồng ngải cứu ở vị trí này?
1. Theo quan niệm dân gian, ngải cứu giúp xua đuổi điều không may
Từ lâu, ngải cứu đã xuất hiện trong nhiều phong tục dân gian của người Việt. Vào một số dịp lễ Tết, người xưa sử dụng lá ngải cứu trong các tập tục mang ý nghĩa thanh tẩy, phòng tránh điều không may và cầu mong bình an.
Bởi vậy, trồng một bụi ngải cứu trước nhà cũng được một số gia đình xem như cách tạo thêm lớp bảo vệ về mặt tinh thần, gửi gắm mong muốn gia đình yên ổn, tránh những điều không thuận lợi.
Tuy nhiên, đây là quan niệm văn hóa dân gian, chưa có bằng chứng khoa học chứng minh ngải cứu trồng trước cửa có khả năng xua đuổi tà khí hay thay đổi vận mệnh gia đình.
2. Mùi hương đặc trưng giúp không gian thêm dễ chịu
Ngải cứu có mùi thơm thảo mộc khá đặc trưng, hơi nồng và có vị đắng. Khi vò nhẹ lá, tinh dầu trong lá tỏa ra rõ hơn.
Trồng một bụi ngải cứu ở góc sân hoặc gần hàng rào giúp gia đình có thêm một loại cây xanh với hương thơm tự nhiên. Đây cũng là loại cây có thể tạo sự đa dạng cho khu vườn, nhất là khi được trồng xen cùng các loại rau gia vị khác.
Một số thành phần tinh dầu trong ngải cứu có hoạt tính sinh học và được nghiên cứu về khả năng ảnh hưởng đến một số loài côn trùng. Tuy nhiên, không nên mặc định rằng chỉ cần trồng vài bụi ngải cứu trước nhà là có thể đuổi muỗi, côn trùng hoặc khử khuẩn không khí hiệu quả.
3. Có sẵn cây thuốc quen thuộc trong vườn nhà
Đây là một trong những lý do thiết thực khiến ngải cứu được nhiều gia đình yêu thích.
Trong y học cổ truyền, ngải cứu là loại dược liệu quen thuộc, thường được sử dụng trong các bài thuốc dân gian. Lá ngải cứu còn được dùng để chế biến thành nhiều món ăn như trứng rán ngải cứu, gà hầm ngải cứu, canh ngải cứu.
Khi trồng sẵn một bụi trước nhà, gia đình có thể dễ dàng hái lá tươi để chế biến món ăn mà không phải đi mua thường xuyên.
Tuy nhiên, ngải cứu không phải loại cây có thể sử dụng tùy tiện như rau thông thường trong mọi trường hợp. Người đang mang thai, người có bệnh nền hoặc đang sử dụng thuốc nên thận trọng với việc dùng ngải cứu với mục đích chữa bệnh, đặc biệt là dùng liều cao hoặc kéo dài.
4. Cây dễ trồng, ít tốn công chăm sóc
Một ưu điểm khác khiến ngải cứu được nhiều người lựa chọn là khả năng sinh trưởng khá tốt. Cây có thể phát triển thành bụi, dễ nhân giống bằng cách tách gốc hoặc giâm cành.
Ngải cứu thích hợp với nơi có ánh sáng, đất tơi xốp và thoát nước tốt. Khi trồng ngoài sân, chỉ cần tưới nước vừa phải, tránh để đất úng kéo dài khiến rễ bị thối.
Nếu được chăm sóc phù hợp, cây sẽ liên tục mọc thêm nhánh và lá mới. Gia đình có thể cắt tỉa định kỳ để bụi cây gọn gàng, không phát triển quá rậm rạp.
5. Tạo thêm mảng xanh, làm đẹp khoảng sân trước nhà
Không phải loại cây nào cũng cần có hoa rực rỡ mới tạo được vẻ đẹp cho khu vườn. Ngải cứu có những chiếc lá xẻ thùy đặc trưng, mặt dưới thường có màu trắng bạc, tạo cảm giác khác biệt so với nhiều loại rau xanh thông thường.
Một bụi ngải cứu được trồng trong chậu hoặc một góc đất nhỏ trước nhà có thể giúp không gian thêm xanh mát, gần gũi với thiên nhiên.
Đặc biệt, với những ngôi nhà có diện tích sân hạn chế, gia đình vẫn có thể trồng ngải cứu trong chậu để tiện chăm sóc và kiểm soát kích thước cây.
6. Trồng ngải cứu trước nhà cần chú ý điều gì?
Dù là loại cây dễ sống, ngải cứu cũng cần được trồng đúng vị trí để phát triển tốt và không ảnh hưởng đến sinh hoạt.- Nên chọn nơi có ánh sáng tự nhiên, thông thoáng, tránh góc sân quá tối và ẩm thấp.- Không trồng chắn lối đi, cửa ra vào hoặc sát bậc thềm khiến việc đi lại bất tiện.
- Sử dụng đất tơi xốp, thoát nước tốt, không tưới quá nhiều khiến cây bị úng rễ.
- Thường xuyên cắt tỉa cành già, lá úa để bụi cây thông thoáng, hạn chế sâu bệnh.
- Nếu trồng trong chậu, nên chọn chậu có lỗ thoát nước và kiểm soát sự phát triển của rễ.
Một điều cần lưu ý là ngải cứu có thể phát triển thành bụi khá rộng. Vì vậy, không nên để cây mọc quá rậm ngay sát cửa chính hoặc lối đi. Vị trí góc sân có đủ nắng thường là lựa chọn hợp lý hơn.
*Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo chiêm nghiệm
