Khi máy bay chuẩn bị cất cánh hoặc hạ cánh, hành khách có thể nhận thấy một thay đổi quen thuộc: đèn trong khoang được giảm xuống, đặc biệt trên những chuyến bay vào ban đêm.
Nhiều người nghĩ đây chỉ là cách tạo không gian dễ chịu hoặc giúp hành khách nghỉ ngơi. Thực tế, việc này có liên quan đến an toàn hàng không và khả năng xử lý tình huống khẩn cấp.
Giúp mắt thích nghi với môi trường bên ngoài
Khi máy bay cất cánh hoặc hạ cánh vào ban đêm, bên ngoài khoang có thể tối hơn rất nhiều so với bên trong. Nếu đèn cabin vẫn sáng mạnh, mắt hành khách sẽ quen với môi trường sáng.
Trong trường hợp cần sơ tán khẩn cấp, hành khách có thể phải nhanh chóng rời khỏi máy bay và di chuyển trong điều kiện ánh sáng yếu. Khi đó, việc mắt đã quen với bóng tối phần nào có thể giúp họ quan sát tốt hơn.
Ngược lại, nếu đang ở trong một khoang sáng rồi đột ngột bước ra khu vực tối, mắt cần một khoảng thời gian để thích nghi. Trong tình huống khẩn cấp, vài giây cũng có thể rất đáng giá.
Giúp hành khách nhìn rõ hơn khi phải sơ tán
Cất cánh và hạ cánh là những giai đoạn quan trọng của chuyến bay. Nếu xảy ra sự cố, việc sơ tán có thể phải diễn ra nhanh chóng.
Khi ánh sáng trong cabin được giảm, mắt hành khách có điều kiện thích nghi với mức ánh sáng bên ngoài. Điều này đặc biệt hữu ích nếu phải mở cửa thoát hiểm và di chuyển ra ngoài vào ban đêm.
Bên cạnh đó, hệ thống đèn chỉ dẫn lối thoát hiểm trên máy bay thường được thiết kế để có thể dễ dàng nhận biết trong điều kiện ánh sáng thấp. Khi đèn cabin không quá sáng, những tín hiệu này có thể trở nên nổi bật hơn.
Giúp hành khách quan sát bên ngoài trong trường hợp cần thiết
Khi máy bay chuẩn bị cất cánh hoặc hạ cánh, việc quan sát tình hình bên ngoài cũng có ý nghĩa nhất định.
Nếu xảy ra sự cố, tiếp viên và hành khách có thể cần đánh giá nhanh khu vực bên ngoài cửa thoát hiểm trước khi mở cửa. Chẳng hạn, một phía của máy bay có thể không phù hợp để thoát ra do có lửa, khói hoặc chướng ngại vật.
Trong điều kiện cabin đã được giảm sáng, mắt người dễ thích nghi hơn với ánh sáng bên ngoài, từ đó hỗ trợ việc quan sát nếu cần thiết.
Vì sao thường chỉ giảm sáng khi cất và hạ cánh?
Không phải chuyến bay nào cũng giảm đèn theo cùng một mức độ. Việc điều chỉnh ánh sáng phụ thuộc vào thời điểm trong ngày, quy trình của hãng hàng không và điều kiện chuyến bay.
Ban đêm, ánh sáng cabin thường được giảm rõ rệt trong giai đoạn cất cánh và hạ cánh. Ban ngày, cabin có thể vẫn đủ sáng vì ánh sáng tự nhiên từ cửa sổ đã giúp hành khách thích nghi với môi trường bên ngoài.
Điểm quan trọng là cất cánh và hạ cánh được xem là những giai đoạn cần đặc biệt chú ý đến các phương án ứng phó nếu có sự cố. Vì vậy, nhiều quy trình an toàn được thực hiện vào thời điểm này, trong đó có việc điều chỉnh ánh sáng.
Không phải để tiết kiệm điện
Một suy nghĩ khá phổ biến là máy bay giảm đèn để tiết kiệm nhiên liệu hoặc điện năng.
Tuy nhiên, đây không phải lý do chính. Lượng điện dành cho hệ thống chiếu sáng cabin rất nhỏ so với tổng năng lượng mà một chuyến bay sử dụng.
Mục đích quan trọng hơn là tạo điều kiện để hành khách và phi hành đoàn có khả năng quan sát tốt hơn trong tình huống khẩn cấp, đặc biệt khi bên ngoài máy bay tối.
Vì sao tiếp viên thường yêu cầu mở rèm cửa sổ?
Nếu để ý kỹ, hành khách có thể nhận thấy một quy trình khác thường đi cùng việc giảm ánh sáng: tiếp viên yêu cầu mở rèm cửa sổ trong lúc cất cánh hoặc hạ cánh.
Điều này cũng liên quan đến khả năng quan sát. Khi rèm được mở, hành khách và phi hành đoàn có thể nhanh chóng nhận biết tình hình bên ngoài nếu có sự cố.
Đồng thời, ánh sáng tự nhiên bên ngoài giúp mắt thích nghi với môi trường xung quanh. Đây là lý do những yêu cầu tưởng như nhỏ nhặt của tiếp viên thực tế thường nằm trong một chuỗi quy trình an toàn được chuẩn bị từ trước.
Những quy định nhỏ trên máy bay đều có lý do
Việc dựng thẳng lưng ghế, cất bàn ăn, mở rèm cửa sổ, thắt dây an toàn hay giảm ánh sáng trong cabin trước khi cất và hạ cánh có thể khiến hành khách cảm thấy đó chỉ là những thủ tục quen thuộc.
Nhưng trong hàng không, rất nhiều quy trình được xây dựng dựa trên các tình huống khẩn cấp có thể xảy ra. Mục tiêu là loại bỏ càng nhiều trở ngại càng tốt nếu cần sơ tán nhanh.
Vì vậy, lần tới khi thấy cabin đột ngột tối hơn trước khi máy bay cất cánh hoặc hạ cánh, bạn sẽ hiểu rằng đó không đơn thuần là để tạo cảm giác dễ chịu. Ánh sáng được điều chỉnh để hành khách có sự chuẩn bị tốt hơn cho một tình huống mà không ai mong muốn xảy ra.
