Một bông hoa nhắc nhớ về công ơn cha mẹ
Lễ Vu Lan là dịp để con cháu tưởng nhớ công ơn sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ, ông bà và tổ tiên. Trong nhiều nghi lễ Vu Lan tại các ngôi chùa Việt Nam, nghi thức cài hoa lên ngực áo đã trở thành một hình ảnh quen thuộc và giàu cảm xúc.
Mỗi màu hoa không chỉ tạo nên sự khác biệt về hình thức mà còn giúp người tham dự nhận biết hoàn cảnh của người cài hoa đối với cha mẹ. Nhìn một bông hoa nhỏ trên ngực áo, người ta có thể cảm nhận được phía sau đó là một câu chuyện về tình thân, về niềm hạnh phúc hoặc nỗi nhớ.
Đặc biệt, hoa vàng dành cho người xuất gia có ý nghĩa riêng, không dùng để biểu thị cha mẹ của người tu còn hay mất.
Hoa hồng đỏ: người còn cả cha và mẹ
Trong cách phân định màu hoa phổ biến của nghi thức cài hoa Vu Lan, hoa hồng đỏ dành cho người còn cả cha và mẹ.
Sắc đỏ tượng trưng cho niềm hạnh phúc của người vẫn còn đủ đầy tình yêu thương từ cả cha lẫn mẹ. Đây là điều tưởng như rất bình thường nhưng thực chất lại là một phước lành mà không phải ai cũng có thể giữ được suốt cuộc đời.
Khi cài lên ngực áo một bông hồng đỏ, người ta không chỉ đón nhận niềm vui mà còn được nhắc nhở phải biết trân trọng cha mẹ khi vẫn còn cơ hội. Một cuộc điện thoại, một bữa cơm, một lời hỏi han hay đơn giản là dành thêm thời gian ở bên cha mẹ đều có thể trở thành một cách báo hiếu thiết thực.
Hoa hồng hồng: người đã mất cha hoặc mất mẹ
Hoa hồng dành cho người đã mất cha hoặc mất mẹ, nghĩa là trong hai đấng sinh thành, một người đã qua đời và một người vẫn còn, nghĩa là màu hoa đã nhạt đi.
Sắc hồng vì thế mang một ý nghĩa rất đặc biệt. Đó vừa là tình yêu thương dành cho người cha hoặc người mẹ vẫn còn bên cạnh, vừa là nỗi nhớ đối với người đã đi xa.
Trong khoảnh khắc cài hoa, nhiều người có thể chợt nhận ra rằng mình vẫn còn một người để yêu thương, chăm sóc và báo đáp. Chính vì vậy, hoa hồng cũng là lời nhắc hãy biết trân trọng người còn lại, đừng để đến khi mất đi mới tiếc nuối những điều chưa kịp làm.
Với người đã khuất, lòng hiếu kính vẫn có thể được tiếp nối qua việc tưởng nhớ, sống tốt, làm việc thiện và giữ gìn những giá trị tốt đẹp mà cha mẹ từng trao truyền.
Hoa hồng trắng: người đã mất cả cha và mẹ
Nếu hoa đỏ dành cho người còn cả cha mẹ, hoa hồng dành cho người mất một đấng sinh thành thì hoa hồng trắng dành cho người đã mất cả cha và mẹ.
Màu trắng gợi cảm giác thanh khiết, lặng lẽ và trang nghiêm. Bông hoa trắng trên ngực áo như thay lời nói về một khoảng trống không dễ gì bù đắp trong cuộc đời.
Những người cài hoa trắng trong mùa Vu Lan có thể không còn cơ hội nghe tiếng cha mẹ, không còn được chăm sóc hay nói một lời yêu thương trực tiếp. Nhưng tình cảm dành cho đấng sinh thành không vì thế mà mất đi.
Một nén hương, một lời cầu nguyện, một việc thiện hay một cách sống tử tế cũng có thể trở thành sự tiếp nối của chữ hiếu. Cha mẹ đã đi xa nhưng những điều tốt đẹp họ để lại vẫn có thể được con cái gìn giữ trong cuộc đời.
Hoa hồng vàng: biểu trưng cho người xuất gia
Đây là màu hoa khiến nhiều người tò mò nhất. Vì sao chư Tăng Ni lại cài hoa vàng thay vì đỏ, hồng hoặc trắng?
Hoa vàng trong nghi thức Vu Lan dành cho người xuất gia không nhằm biểu thị cha mẹ hiện tại còn sống hay đã mất. Đây là điểm cần phân biệt rõ để tránh hiểu sai ý nghĩa của màu hoa.
Màu vàng gắn với hình ảnh y vàng của người xuất gia, với đời sống tu hành và con đường hướng đến sự thanh tịnh, giác ngộ. Người xuất gia đã rời đời sống gia đình để bước vào con đường tu học, vì vậy cách thể hiện chữ hiếu của họ cũng mang một ý nghĩa khác với người sống đời thế tục.
Người tu vẫn mang ân cha mẹ và ân sinh thành không hề mất đi. Tuy nhiên, chữ hiếu được thể hiện thông qua con đường tu tập, giữ gìn giới hạnh, làm lợi ích cho chúng sinh và hồi hướng công đức. Vì vậy, hoa vàng có thể được hiểu như biểu tượng gắn với người xuất gia và con đường tu hành, chứ không phải dấu hiệu cho biết cha mẹ của họ đang còn hay đã khuất.
Vu Lan không chỉ là một bông hoa cài trên ngực áo
Có lẽ điều khiến nghi thức cài hoa Vu Lan trở nên lay động không nằm ở chính bông hoa, mà ở những cảm xúc nó đánh thức.
Người cài hoa đỏ hãy biết mình đang may mắn thế nào khi còn cả cha mẹ. Người cài hoa hồng hãy biết trân trọng người còn lại. Người cài hoa trắng hãy giữ lòng tưởng nhớ đối với đấng sinh thành đã khuất. Còn người xuất gia với hoa vàng tiếp tục con đường tu tập và thực hành chữ hiếu theo con đường của người tu.
Cha mẹ còn sống, hãy yêu thương khi còn có thể. Cha mẹ đã khuất, hãy tưởng nhớ bằng một đời sống thiện lành. Bởi đến cuối cùng, bông hoa đẹp nhất của mùa Vu Lan không nằm trên ngực áo, mà nằm ở tấm lòng hiếu kính của mỗi người dành cho đấng sinh thành.
*Thông tin trong bài mang tính tham khảo chiêm nghiệm
