Cây cối vốn tượng trưng cho sinh khí. Nhưng trong phong thủy truyền thống, không phải cứ xanh tốt là tốt. Đặc biệt, việc cây mọc lấn lối đi trong nhà từng khiến cổ nhân dè chừng, thậm chí xem là dấu hiệu cần xử lý sớm. Vì sao một chi tiết tưởng nhỏ lại bị coi trọng đến vậy?
Dưới đây là ba lý do cốt lõi.
1. Lấn lối đi là chặn dòng khí lưu thông trong nhà
Trong quan niệm cổ, lối đi trong nhà không chỉ để di chuyển mà còn là “đường khí”. Khí tốt muốn nuôi dưỡng con người phải đi thông, đi đều, không bị gãy khúc hay dồn ứ. Khi cây cối mọc lấn lối, nhất là thân cứng, tán rậm, dòng khí bị ép lệch, bị ngắt quãng.
Cổ nhân cho rằng khí bị chặn sẽ sinh ra hiện tượng “tụ mà không hóa”. Nghĩa là năng lượng tích lại nhưng không chuyển hóa thành sinh khí, lâu dần thành trệ khí. Trệ khí khiến không gian nặng nề, sinh cảm giác bí bách dù nhà không hẹp.
Về lâu dài, kiểu bố cục này dễ tạo cảm giác mệt mỏi khi bước qua, làm người trong nhà thiếu sự thông suốt trong suy nghĩ. Vì vậy, cây chắn lối không chỉ là vấn đề thẩm mỹ mà còn là dấu hiệu khí đạo bị xáo trộn.
2. Cây cối áp sát đường đi gây áp lực vô hình lên sinh hoạt
Cổ nhân rất coi trọng cảm giác khi bước vào và di chuyển trong nhà. Một lối đi cần có độ thoáng nhất định để người đi không bị “ép”. Khi cây mọc lấn, tán lá xòe ngang tầm mắt hoặc thân cây án ngay lối, cảm giác bị chặn xuất hiện một cách vô thức.
Sự bất tiện này ban đầu rất nhỏ, nhưng lặp lại mỗi ngày sẽ tạo áp lực tâm lý. Người xưa gọi đó là “thế bức”. Thế bức lâu ngày sinh ra tâm lý nôn nóng, dễ cáu gắt, thiếu kiên nhẫn trong sinh hoạt thường nhật.
Đặc biệt với lối đi chính như hành lang, cửa ra vào, cầu thang, việc bị cây che lấn còn bị xem là dấu hiệu của sự cản trở đường tiến. Cổ nhân tin rằng không gian sống phản chiếu trạng thái vận hành của cuộc sống, nên lối đi bị ép cũng đồng nghĩa với vận trình dễ gặp vướng mắc.
3. Cây lấn lối phá trật tự âm dương trong bố cục nhà ở
Trong phong thủy cổ, cây cối mang tính âm nếu đặt trong nhà, nhất là cây rậm, tán thấp, nhiều bóng. Lối đi lại là phần động, mang tính dương vì có người qua lại thường xuyên. Khi cây mọc lấn lối, âm khí của cây xâm lấn khu vực dương khí, tạo sự mất cân bằng.
Sự xung đột này không thể hiện ngay bằng sự cố cụ thể, mà biểu hiện qua cảm giác không ổn định. Nhà có thể luôn xanh tốt nhưng khó giữ được sự yên tĩnh, dễ phát sinh những chuyện lặt vặt, khó tập trung, tinh thần không thư thái.
Cổ nhân vì thế rất kỹ trong việc đặt cây: cây phải có chỗ đứng rõ ràng, không chen vào đường đi, không lấn sang khu vực sinh hoạt chính. Khi âm dương phân minh, không gian mới ổn định, con người mới dễ an cư.
Nên xử lý thế nào để vừa có cây xanh vừa giữ khí tốt?
Cổ nhân không bài xích cây trong nhà, họ chỉ sợ sai chỗ. Nguyên tắc chung là lối đi phải thông, thẳng, thoáng. Nếu muốn đặt cây, nên đặt lệch hẳn sang một bên, tránh tán lá che ngang tầm người đi.
Cây nên được cắt tỉa gọn gàng, không để cành lá vươn dài ra khu vực di chuyển. Những vị trí như cửa chính, hành lang hẹp, chân cầu thang cần đặc biệt tránh cây có thân cứng hoặc tán rộng.
Khi cây đã lấn lối, xử lý sớm sẽ tốt hơn là để lâu. Việc dịch chuyển hoặc tỉa cây không chỉ cải thiện không gian mà còn giúp dòng khí lưu thông lại, mang cảm giác nhẹ nhàng rõ rệt cho ngôi nhà.
Trong con mắt cổ nhân, nhà ở không chỉ là nơi trú ngụ mà là một hệ thống sống. Cây mọc lấn lối đi vì thế không phải chuyện nhỏ. Đó là dấu hiệu cho thấy dòng khí bị cản, sinh hoạt bị ép và trật tự âm dương bị xáo trộn. Hiểu đúng để chỉnh sớm, giữ được cây xanh mà vẫn giữ được sự hanh thông cho cả không gian sống.
*Thông tin trong bài mang tính tham khảo chiêm nghiệm giải trí
