Từ ngày 1/6, "khai tử" xăng RON95, thị trường còn những loại nào, có bắt buộc phải dùng xăng E10 không?

Theo quy định, thị trường sẽ không còn xăng RON95, nhiều người đi xe xăng đang quan tâm về vấn đề này.

Theo quy định tại Thông tư 50 của Bộ Công Thương, kể từ ngày 1/6/2026, xăng không chì theo quy chuẩn kỹ thuật hiện hành sẽ phải được pha trộn để tạo thành xăng sinh học E10 và áp dụng sử dụng trên phạm vi cả nước cho các động cơ xăng.

Song song với đó, xăng E5 RON92 vẫn tiếp tục được duy trì đến hết ngày 31/12/2030.

Như vậy, các dòng xăng khoáng truyền thống như RON95-V và RON95-III sẽ chính thức ngừng lưu hành từ ngày 1/6 và được thay thế bằng các loại xăng sinh học. Sau thời điểm này, thị trường dự kiến còn các sản phẩm gồm: E10 RON95-V, E10 RON95-III và E5 RON92-II.

Trên thực tế, quá trình chuyển đổi đã bắt đầu diễn ra từ giữa tháng 5. Nhiều doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đã giảm dần tỷ lệ xăng RON95 khoáng để chuyển sang phân phối xăng E10. PVOIL cho biết gần 1.000 cửa hàng của đơn vị này đã triển khai bán xăng E10 từ ngày 15/5. Trong khi đó, đến ngày 20/5, khoảng 5.500 cửa hàng thuộc hệ thống Petrolimex trên toàn quốc cũng đã chuyển sang kinh doanh xăng E10 và dừng bán xăng khoáng.

Từ 1/6 có thay đổi về loại xăng trên thị trường
Từ 1/6 có thay đổi về loại xăng trên thị trường

Bộ Công Thương hiện cũng đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị quyết liên quan đến việc thúc đẩy lộ trình sử dụng xăng E10. Một trong những nội dung được đề xuất là xây dựng công thức tính giá phù hợp cho loại nhiên liệu này.

Ngoài ra, dự thảo còn đề cập việc Bộ Tài chính nghiên cứu điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường đối với xăng sinh học E5, E10 nhằm tạo khoảng cách giá đủ hấp dẫn so với xăng khoáng truyền thống.

Về khía cạnh kỹ thuật, Bộ Công Thương cho biết ethanol (E100) có hàm lượng oxy khoảng 34,7% và sở hữu chỉ số octan cao, khoảng 108 RON. Đặc tính này góp phần nâng hiệu quả quá trình đốt cháy nhiên liệu.

Liên quan đến lo ngại xăng E10 có thể ảnh hưởng đến động cơ, cơ quan quản lý cho biết nhiều nghiên cứu cho thấy loại nhiên liệu này tương thích với hơn 90% phương tiện đang lưu hành và không cần phải thay đổi kết cấu động cơ.

Bên cạnh đó, xăng E10 được đánh giá có lợi cho môi trường khi có thể giúp giảm khoảng 20–30% lượng khí CO và giảm 10–20% lượng khí HC phát thải so với xăng khoáng thông thường.

PGS.TS Đàm Hoàng Phúc, giảng viên Đại học Bách khoa Hà Nội, nhận định xăng E10 không phải là loại nhiên liệu mới trên thế giới. Các hãng sản xuất ô tô, xe máy đã nghiên cứu để động cơ thích nghi với loại nhiên liệu sinh học này từ khá lâu. Theo ông, chiếc ô tô ông đang sử dụng thậm chí có thể dùng được xăng E20.

Ông cho rằng rủi ro lớn nhất không nằm ở việc sử dụng xăng E10 mà ở việc người dùng đổ sai loại nhiên liệu theo tiêu chuẩn kỹ thuật của xe. Người sử dụng cần kiểm tra xe của mình phù hợp với tiêu chuẩn Euro 3, Euro 4 hay Euro 5; thông tin này thường được ghi trên nắp bình xăng.

Theo phân tích của vị chuyên gia, ethanol chủ yếu tác động đến một số vật liệu phi kim như gioăng, phớt hoặc cao su chứ không ảnh hưởng đến các chi tiết cơ khí. Tuy nhiên, những yếu tố này đã được các hãng sản xuất tính toán để đảm bảo độ tương thích.

Đối với những phương tiện đã sử dụng trên 20 năm hoặc không ghi rõ mức E trên nắp bình nhiên liệu, chủ xe nên kiểm tra định kỳ hệ thống nhiên liệu để đảm bảo an toàn và khả năng vận hành ổn định.

Ngoài ra, ethanol có khả năng làm sạch nên có thể khiến cặn bám trong bình xăng tan nhanh hơn và đi theo hệ thống nhiên liệu. Tình trạng này ít xuất hiện trên ô tô đời mới do hệ thống đã được cải tiến, nhưng với một số xe máy đời cũ vẫn có thể xảy ra.

PGS.TS Đàm Hoàng Phúc cũng lưu ý người dùng nếu ít sử dụng xe thì nên đổ lượng xăng vừa đủ. Ông cho rằng hiện tượng tắc nghẽn nhiên liệu chủ yếu liên quan đến cặn bẩn, không phải do khả năng hút nước của ethanol.