Theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP, từ ngày 1/7/2026, mức lương cơ sở chính thức được điều chỉnh lên 2.530.000 đồng/tháng. Việc thay đổi này không chỉ tác động đến tiền lương, phụ cấp mà còn kéo theo sự điều chỉnh hàng loạt khoản đóng bảo hiểm và các chế độ an sinh xã hội có liên quan.
Tăng mức đóng bảo hiểm xã hội
Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc được xác định trong khoảng từ mức tham chiếu tối thiểu đến tối đa bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng. Trong giai đoạn chưa bỏ lương cơ sở, mức tham chiếu hiện được tính tương đương mức lương cơ sở.
Vì vậy, khi lương cơ sở tăng lên 2.530.000 đồng/tháng từ 1/7/2026, mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH cũng thay đổi tương ứng:
- Mức thấp nhất: 2.530.000 đồng/tháng
- Mức cao nhất: 50.600.000 đồng/tháng (tương đương 20 lần mức lương cơ sở)
Tăng mức đóng bảo hiểm y tế
Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi năm 2024 quy định mức tiền lương tối đa dùng để tính đóng BHYT không vượt quá 20 lần mức tham chiếu. Khi mức lương cơ sở tăng, mức trần đóng BHYT cũng được điều chỉnh tăng theo.
Điều này đồng nghĩa với việc mức đóng bảo hiểm y tế của nhiều nhóm đối tượng sẽ tăng tương ứng, do phụ thuộc trực tiếp vào mức lương cơ sở mới.
Tăng mức đóng BHYT hộ gia đình
Theo quy định hiện hành, mức đóng BHYT hộ gia đình được tính theo tỷ lệ phần trăm của lương cơ sở:
- Người thứ nhất: 4,5% mức lương cơ sở
- Người thứ hai: 70% mức đóng người thứ nhất
- Người thứ ba: 60%
- Người thứ tư: 50%
- Từ người thứ năm trở đi: 40%
Từ 1/7/2026, khi lương cơ sở tăng lên 2.530.000 đồng, mức đóng BHYT hộ gia đình cũng sẽ tăng tương ứng theo các tỷ lệ trên.
Tăng mức đóng BHYT học sinh – sinh viên
Hiện nay, học sinh – sinh viên tham gia BHYT tại trường học và được ngân sách nhà nước hỗ trợ tối thiểu 50% mức đóng.
Mức đóng BHYT được tính bằng 4,5% lương cơ sở, cụ thể:
- Tổng mức đóng: 4,5% × 2.530.000 × 12 tháng = 1.366.200 đồng/năm
- Trong đó, ngân sách nhà nước hỗ trợ ít nhất 50%
- Học sinh, sinh viên tự đóng tối đa: 683.100 đồng/năm
Phụ huynh có thể lựa chọn đóng theo kỳ 3 tháng, 6 tháng hoặc 12 tháng tùy nhu cầu.
Nhiều khoản trợ cấp cũng tăng theo
Ngoài bảo hiểm, việc điều chỉnh lương cơ sở còn kéo theo sự thay đổi của hàng loạt chế độ an sinh xã hội như:
- Trợ cấp người có công
- Trợ cấp thai sản, ốm đau
- Trợ cấp tai nạn lao động
- Lương hưu, trợ cấp một lần
- Trợ cấp mai táng và các chế độ khác
Tất cả các khoản này đều được tính dựa trên mức lương cơ sở, nên sẽ đồng loạt tăng kể từ thời điểm 1/7/2026.
