Rằm tháng 8, mâm cúng không cần quá cầu kỳ. Một đĩa hoa quả tươi, đúng mùa, màu sắc hài hòa đã đủ tạo cảm giác ấm cúng. Tuy nhiên, theo quan niệm dân gian, chọn quả cũng có những điều đáng lưu ý.
Quả bưởi – tròn đầy, tượng trưng cho sung túc
Bưởi là loại quả quen thuộc trong dịp Rằm tháng 8, đặc biệt khi mùa bưởi vào độ ngon. Quả tròn, vỏ căng, múi mọng, màu sắc đẹp nên thường xuất hiện trên mâm cỗ Trung thu của nhiều gia đình.
Trong quan niệm dân gian, hình dáng tròn đầy của quả bưởi gợi liên tưởng đến sự viên mãn, sum vầy. Một số cách lý giải phong thủy còn gắn bưởi với ý nghĩa tài lộc, đủ đầy.
Khi chọn bưởi để dâng cúng, nên ưu tiên quả còn tươi, cuống xanh, vỏ không dập nát. Không nhất thiết phải chọn quả quá lớn; quan trọng là quả sạch, đẹp và phù hợp với tổng thể mâm lễ.
Quả hồng – màu sắc rực rỡ, mang ý nghĩa may mắn
Hồng là một trong những loại quả đặc trưng của mùa thu. Khi vào vụ, những quả hồng chín có màu cam đỏ nổi bật, rất phù hợp để tạo điểm nhấn cho mâm hoa quả Rằm tháng 8.
Theo quan niệm dân gian, màu đỏ cam của quả hồng thường gợi đến sự may mắn, hanh thông. Hình dáng quả đầy đặn cũng được nhiều người liên tưởng tới cuộc sống đủ đầy, mọi việc thuận lợi.
Nếu dùng hồng để cúng, nên chọn quả vừa chín tới, còn nguyên cuống, bề mặt không bị thâm hoặc dập. Quả quá mềm sẽ nhanh xuống màu, không giữ được vẻ đẹp của mâm lễ.
Quả na – đúng mùa, thơm ngon, được nhiều gia đình ưa chuộng
Na cũng là loại quả được nhiều người lựa chọn vào dịp Rằm tháng 8 vì đây là thời điểm na vào mùa ở nhiều vùng trồng tại Việt Nam. Quả chín có mùi thơm đặc trưng, vị ngọt và hình thức khá đẹp.
Trong cách hiểu dân gian, những mắt na kết thành từng múi đều đặn khiến loại quả này được liên tưởng tới sự sinh sôi, phát triển. Đây là ý nghĩa mang tính quan niệm truyền thống, không phải giá trị phong thủy đã được khoa học chứng minh.
Khi chọn na, nên lấy quả lành lặn, không có dấu hiệu úng hoặc nứt. Nếu muốn bày lâu trên bàn thờ, có thể chọn quả vừa chín tới thay vì na đã mềm nhũn.
Quả thanh long – màu sắc đẹp, tượng trưng cho sự phát triển
Thanh long có hình thức nổi bật với lớp vỏ đỏ hoặc hồng và phần ruột tương phản. Đây cũng là loại quả thường được sử dụng trong các mâm hoa quả vì dễ tạo màu sắc cân đối.
Theo quan niệm dân gian, tên gọi “thanh long” gợi hình ảnh rồng – biểu tượng thường gắn với sức mạnh, sự phát triển và thịnh vượng trong văn hóa Á Đông. Tuy nhiên, đây là ý nghĩa văn hóa, tín ngưỡng chứ không phải khả năng “hút lộc” được chứng minh.
Khi mua thanh long, nên chọn quả cầm chắc tay, tai còn tươi, vỏ không bị nhăn quá nhiều. Một vài quả thanh long đặt cùng bưởi, hồng hoặc các loại quả khác sẽ tạo mâm lễ nhiều màu sắc.
Quả chuối – quen thuộc nhưng cần chọn cách bày phù hợp
Chuối là loại quả gần như không thể thiếu trong nhiều mâm cúng truyền thống của người Việt. Nải chuối xanh, quả cong đều có tác dụng nâng đỡ những loại quả khác, đồng thời tạo cảm giác đầy đặn cho mâm lễ.
Trong quan niệm dân gian, nải chuối xòe rộng được ví như bàn tay nâng đỡ, mang ý nghĩa che chở và sum vầy. Vì vậy, nhiều gia đình vẫn ưu tiên chuối xanh khi chuẩn bị mâm quả Rằm tháng 8.
Tuy nhiên, chuối rất dễ chín nhanh. Nếu dùng để cúng, nên chọn nải quả đều, không dập, không quá già hoặc quá chín. Khi bày, cần đặt chắc chắn để tránh quả phía trên bị rơi hoặc nghiêng.
Những loại hoa nên chọn
Mùa thu là lúc hoa cúc vàng càng nở rộ và đây cũng là loại hoa thường quen thuộc trong mâm cúng. Cúc vàng đại đóa còn tạo cho mâm cúng màu sắc tươi sáng.
Hoa hồng đỏ cũng là lúc có thể chọn vì đây cũng là khi hoa hồng bắt đầu nở đẹp hơn những tháng nắng.
Hoa cau mang hương thơm thoang thoảng và màu sắc dễ chịu lại rất độc đáo cho mâm cúng. Đặc biệt trong dịp này khi xếp mâm cúng, nhiều người có thể chọn thêm hoa ngọc lan, hoa móng rồng, hoàng lan, hoa ngâu, hoa mộc hương cài vào cùng với các loại quả, bởi đây là mùa của các loại hoa này và chúng lại rất thơm.
Một số loại hoa quả nhiều gia đình thường tránh khi lên mâm cúng
Những loại hoa quả có mùi quá nồng hoặc hình thù gai góc thường được một số gia đình hạn chế đặt lên bàn thờ. Sầu riêng, mít, ớt là ví dụ điển hình. Đây chủ yếu là vấn đề về thói quen, không phải quy định tín ngưỡng bắt buộc.
NGoài ra những loại quả đã bị dập, úng, nứt hoặc có dấu hiệu hư hỏng cũng nên loại khỏi mâm lễ. Dù là loại quả được xem là may mắn đến đâu, một quả không còn tươi cũng làm giảm sự sạch sẽ và trang trọng của không gian thờ cúng.
Ngoài ra, một số gia đình kiêng những loại quả có tên gọi bị cho là mang ý nghĩa không may theo cách đọc địa phương. Đây là quan niệm dân gian, mỗi vùng có thể khác nhau. Vì vậy, không nên coi đây là danh sách cấm chung cho mọi gia đình.
Các loại hoa theo quan niệm dân gian cũng nên chú ý tránh hoa nhài, hoa ly, hoa cúc vạn thọ.
Rằm tháng 8, chọn hoa quả thế nào mới quan trọng?
Một mâm quả đẹp không nằm ở việc phải có thật nhiều loại đắt tiền. Quan trọng hơn là hoa quả tươi, sạch, không dập hỏng, màu sắc hài hòa và phù hợp với phong tục của gia đình.
Nếu muốn chọn theo mùa, có thể ưu tiên bưởi, hồng, na, thanh long, chuối và những loại quả đang tươi ngon tại địa phương. Còn những điều kiêng kỵ, nên xem đó là nét văn hóa dân gian để tham khảo, thay vì áp dụng máy móc.
Sự thành tâm vẫn là điều được nhiều gia đình đặt lên trước khi chuẩn bị mâm cúng Rằm tháng 8. Một mâm quả giản dị nhưng tươi sạch, được chuẩn bị chỉn chu cũng đủ tạo nên không khí Trung thu ấm áp và trọn vẹn.
*Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo chiêm nghiệm giải trí
