Phân tích dữ liệu của hơn 91.000 người cho thấy bệnh nhân tuân thủ điều trị có nguy cơ gặp biến cố tim mạch thấp hơn 11%. Ngược lại, ở nhóm dùng thuốc không đều, lợi ích bảo vệ tim mạch không đạt mức có ý nghĩa thống kê.
Bỏ quên thuốc hạ huyết áp không chỉ khiến chỉ số huyết áp khó kiểm soát mà còn có thể làm giảm đáng kể khả năng phòng ngừa các biến cố tim mạch nghiêm trọng. Đây là kết luận từ nghiên cứu được trình bày tại Hội nghị ESC Congress 2026, dựa trên dữ liệu cá nhân của 91.339 người tham gia chín thử nghiệm lâm sàng.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, khoảng 1,4 tỷ người trưởng thành từ 30-79 tuổi trên toàn cầu mắc tăng huyết áp. Dù thuốc hạ áp đã được chứng minh giúp giảm nguy cơ đau tim, đột quỵ và suy tim, khoảng một nửa số bệnh nhân không sử dụng thuốc đúng theo chỉ định.
Để đánh giá ảnh hưởng của việc tuân thủ điều trị, nhóm nghiên cứu do Qianqian Yang thuộc Đại học Oxford (Anh) dẫn đầu phân loại người tham gia thành hai nhóm. Những người dùng ít nhất 80% lượng thuốc được chỉ định thuộc nhóm tuân thủ cao; số còn lại được xếp vào nhóm tuân thủ thấp.
Đáng chú ý, ngay cả trong môi trường thử nghiệm lâm sàng có theo dõi thường xuyên, mức độ tuân thủ vẫn giảm theo thời gian. Tỷ lệ người đáp ứng tiêu chí tuân thủ cao giảm từ 88% trong năm đầu tiên xuống còn 79% ở năm thứ năm.
Sự khác biệt này thể hiện rõ trong kết quả điều trị. Ở nhóm tuân thủ cao, huyết áp tâm thu của nhóm được can thiệp thấp hơn nhóm đối chứng trung bình 5,2 mmHg. Trong khi đó, chênh lệch ở nhóm tuân thủ thấp chỉ đạt 3,0 mmHg.
Khi xem xét các biến cố tim mạch lớn, bao gồm đột quỵ, nhồi máu cơ tim, bệnh tim thiếu máu cục bộ và suy tim dẫn đến nhập viện hoặc tử vong, các nhà nghiên cứu ghi nhận nhóm tuân thủ cao có tỷ lệ biến cố thấp hơn 11% so với nhóm đối chứng. Ở nhóm tuân thủ thấp, mức giảm nguy cơ không đạt ý nghĩa thống kê.
Kết quả nhấn mạnh rằng hiệu quả của thuốc phụ thuộc đáng kể vào việc sử dụng đúng chỉ định. Tuy nhiên, việc không ghi nhận lợi ích có ý nghĩa thống kê ở nhóm tuân thủ thấp không đồng nghĩa thuốc hoàn toàn không có tác dụng với từng bệnh nhân.
Các chuyên gia khuyến nghị đưa việc đánh giá mức độ tuân thủ vào quy trình chăm sóc tăng huyết áp thường quy. Đơn giản hóa lịch uống thuốc, phối hợp nhiều hoạt chất trong một viên và sử dụng thuốc có tác dụng kéo dài khi phù hợp có thể giúp người bệnh duy trì điều trị.
Người mắc tăng huyết áp không nên tự ý bỏ thuốc hoặc thay đổi liều. Nếu gặp tác dụng phụ, khó nhớ lịch uống hay trở ngại về chi phí, bệnh nhân nên trao đổi với bác sĩ để tìm giải pháp phù hợp, qua đó duy trì hiệu quả kiểm soát huyết áp và giảm nguy cơ tim mạch lâu dài.
