1. Cơm nguội để quá lâu bên ngoài
Cơm là món được hâm nóng bằng lò vi sóng nhiều nhất, nhưng vấn đề không nằm ở việc quay nóng mà ở cách bảo quản trước đó. Khi cơm chín được để ở nhiệt độ phòng trong nhiều giờ, vi khuẩn có thể phát triển và tạo ra độc tố.
Lò vi sóng có thể làm cơm nóng trở lại, nhưng không phải lúc nào cũng phân bổ nhiệt đồng đều. Một số vùng trong hộp cơm vẫn có thể không đạt mức nhiệt đủ cao để xử lý vi sinh vật còn tồn tại.
Các chuyên gia an toàn thực phẩm khuyến cáo cơm nên được làm nguội nhanh và bảo quản lạnh ngay sau khi ăn. Nếu cơm đã để ngoài quá lâu, việc hâm nóng không còn là giải pháp đáng tin cậy.
2. Trứng còn nguyên vỏ
Đây là một trong những thực phẩm nổi tiếng nhất trong danh sách "không nên cho vào lò vi sóng". Bên trong quả trứng, hơi nước tích tụ nhanh khi nhiệt độ tăng cao nhưng không có đường thoát ra ngoài.
Áp suất liên tục tăng khiến quả trứng có nguy cơ nứt hoặc phát nổ trong quá trình quay. Thậm chí một số trường hợp trứng vẫn nguyên vẹn khi lấy ra nhưng lại vỡ tung khi bóc hoặc cắt.
Ngoài chuyện gây bẩn khoang lò, hiện tượng này còn tiềm ẩn nguy cơ bỏng do hơi nóng và mảnh vỏ văng ra. Nếu muốn làm nóng trứng đã luộc, nên bóc vỏ và cắt nhỏ trước khi gia nhiệt.
3. Thịt chế biến sẵn
Xúc xích, thịt nguội, thịt xông khói hay các sản phẩm chế biến sẵn thường chứa nhiều muối, chất bảo quản và chất béo. Khi tiếp xúc với nhiệt độ cao, cấu trúc hóa học của các thành phần này có thể thay đổi.
Nhiều nghiên cứu từng ghi nhận việc gia nhiệt mạnh đối với thực phẩm chế biến sẵn có thể làm phát sinh các hợp chất không có lợi cho sức khỏe. Mức độ ảnh hưởng còn tùy thuộc sản phẩm và phương pháp chế biến.
Điều đáng chú ý là lò vi sóng thường làm nóng rất nhanh, khiến người dùng khó kiểm soát nhiệt độ thực tế bên trong thực phẩm. Vì vậy, các chuyên gia dinh dưỡng thường khuyến nghị hạn chế hâm nóng nhóm thực phẩm này quá nhiều lần.
4. Rau lá xanh
Rau bina, cải bó xôi, cần tây hoặc một số loại rau lá xanh chứa hàm lượng nitrat tự nhiên tương đối cao. Khi được nấu và hâm nóng nhiều lần, thành phần này có thể xảy ra các biến đổi hóa học nhất định.
Vấn đề không nằm ở việc ăn rau xanh mà ở thói quen bảo quản rồi liên tục quay nóng lại. Quá trình gia nhiệt lặp đi lặp lại có thể làm giảm chất lượng dinh dưỡng của món ăn.
Các chuyên gia thực phẩm khuyến cáo nên nấu lượng vừa đủ để sử dụng trong thời gian ngắn. Nếu cần bảo quản, hãy giữ lạnh đúng cách và tránh hâm đi hâm lại nhiều lần.
5. Hải sản đã nấu chín
Tôm, mực, cua hay cá thường có cấu trúc protein khá nhạy cảm với nhiệt độ. Chỉ cần gia nhiệt thêm một thời gian ngắn, thịt hải sản có thể trở nên khô, dai hoặc mất vị ngọt tự nhiên.
Lò vi sóng làm nóng rất nhanh nhưng khó kiểm soát chính xác từng điểm nhiệt. Kết quả là phần ngoài có thể bị quá nhiệt trong khi phần bên trong mới chỉ vừa ấm lên.
Ngoài yếu tố chất lượng món ăn, hải sản bảo quản không đúng cách còn có nguy cơ mất an toàn thực phẩm. Nếu cần làm nóng lại, phương pháp hấp hoặc làm nóng nhẹ trên bếp thường cho kết quả tốt hơn.
6. Sữa mẹ
Nhiều thông tin khuyến cáo không dùng lò vi sóng để làm nóng sữa mẹ. Nguyên nhân chính là hiện tượng nóng không đồng đều bên trong bình chứa.
Một số điểm có thể đạt nhiệt độ rất cao trong khi phần còn lại vẫn mát. Điều này làm tăng nguy cơ gây bỏng cho trẻ dù người lớn cảm thấy nhiệt độ bên ngoài bình vẫn bình thường.
Bên cạnh đó, nhiệt độ quá cao còn có thể ảnh hưởng đến một số thành phần sinh học có lợi trong sữa mẹ. Ngâm bình sữa trong nước ấm vẫn được xem là lựa chọn an toàn hơn.
7. Khoai tây nấu chín bảo quản sai cách
Khoai tây sau khi nấu chín cần được bảo quản lạnh nếu chưa sử dụng ngay. Khi để lâu ở môi trường bên ngoài, vi sinh vật có thể phát triển mạnh hơn so với nhiều người nghĩ.
Không ít người cho rằng chỉ cần quay nóng thật kỹ là đủ. Tuy nhiên, giống nhiều thực phẩm khác, chất lượng và độ an toàn phụ thuộc trước hết vào quá trình bảo quản chứ không chỉ ở khâu hâm nóng.
Nếu khoai tây có dấu hiệu thay đổi mùi, màu sắc hoặc đã để ngoài quá lâu, việc cho vào lò vi sóng không thể đảo ngược những rủi ro đã hình thành trước đó.
8. Thực phẩm đựng trong hộp không phù hợp
Đây không phải một loại thực phẩm cụ thể nhưng lại là lỗi phổ biến nhất. Một số hộp nhựa không được thiết kế cho nhiệt độ cao có thể biến dạng hoặc giải phóng các chất không mong muốn khi quay nóng.
Giấy bạc, vật liệu kim loại hoặc đồ đựng có chi tiết kim loại cũng có thể gây tia lửa điện bên trong khoang lò. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến tuổi thọ thiết bị và an toàn sử dụng.
Nguyên tắc đơn giản là chỉ dùng dụng cụ được ghi rõ an toàn cho lò vi sóng. Một vài giây tiện lợi không đáng để đánh đổi bằng nguy cơ hư hỏng thiết bị hoặc ảnh hưởng sức khỏe.
Kết luận: Lò vi sóng là công cụ cực kỳ hữu ích, nhưng tốc độ không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với an toàn. Với những thực phẩm kể trên, cách bảo quản, loại thực phẩm và phương pháp làm nóng lại quan trọng không kém việc nhấn nút khởi động.