Có những điều cha mẹ nghĩ là thật lòng nhưng người nghe lại cảm thấy áp lực. Cũng có những câu chuyện chỉ nói vài phút nhưng đủ khiến anh chị em mất vui trong nhiều ngày. Tuổi già càng cần sự sẻ chia, nhưng không phải chuyện gì cũng nên nói hết.
1. Càng nhắc chuyện "đứa nào hiếu thảo hơn", gia đình càng dễ mất cân bằng
Nhiều cha mẹ có thói quen khen một người con trước mặt những người còn lại. Ban đầu chỉ là lời động viên, nhưng khi lặp đi lặp lại, những câu như "nó thương bố mẹ nhất", "nó chăm lo nhiều nhất" rất dễ tạo cảm giác so sánh.
Điều đáng nói là mỗi người con có hoàn cảnh khác nhau. Có người ở gần nên chăm sóc thường xuyên, có người ở xa nhưng vẫn chu cấp đầy đủ. Nếu chỉ nhìn vào một khía cạnh rồi đưa ra nhận xét, những người còn lại có thể cảm thấy công sức của mình không được ghi nhận.
Các chuyên gia về quan hệ gia đình cho rằng sự công bằng trong lời nói đôi khi còn quan trọng không kém sự công bằng trong hành động. Cha mẹ càng hạn chế đặt các con lên bàn cân, anh chị em càng dễ giữ được tình cảm lâu dài.
2. Tiền bạc và tài sản nói quá nhiều chưa chắc đã tốt
Không ít gia đình bắt đầu căng thẳng chỉ vì cha mẹ thường xuyên nhắc đến tiền tiết kiệm, đất đai hay chuyện sau này chia cho ai nhiều hơn. Những cuộc trò chuyện tưởng vô tư lại có thể khiến các thành viên suy nghĩ, đoán ý hoặc hiểu sai.
Điều cần thiết là sự minh bạch khi đến thời điểm phù hợp, chứ không phải liên tục đưa tiền bạc trở thành chủ đề trong bữa cơm hay những lần sum họp. Khi tài sản được nhắc quá nhiều, tình cảm rất dễ bị đặt cạnh những phép so sánh về quyền lợi.
Các chuyên gia tài chính gia đình khuyến nghị cha mẹ nên chuẩn bị kế hoạch tài sản rõ ràng, hợp pháp và trao đổi khi thực sự cần thiết. Cách làm này vừa giảm hiểu lầm, vừa giúp các thành viên tập trung nhiều hơn vào việc chăm sóc và gắn kết với nhau.
3. Đừng biến mình thành "người truyền tin" trong gia đình
Một lời phàn nàn của con dâu nói với mẹ, một câu tâm sự của con trai kể riêng hay một chuyện nhỏ giữa các anh chị em... nếu tiếp tục được kể cho người khác nghe rất dễ trở thành mồi lửa cho mâu thuẫn.
Nhiều xích mích kéo dài không xuất phát từ sự việc ban đầu mà từ việc thông tin bị truyền qua nhiều người. Mỗi lần kể lại, câu chuyện có thể bị thêm cảm xúc, bớt chi tiết hoặc thay đổi cách hiểu, khiến hiểu lầm ngày càng lớn.
Nếu có điều chưa hài lòng, cách hiệu quả hơn là khuyến khích các thành viên trao đổi trực tiếp với nhau trong tinh thần tôn trọng. Còn cha mẹ, đôi khi chỉ cần lắng nghe, giữ kín và làm cầu nối hòa giải đúng lúc đã đủ giúp gia đình tránh được nhiều va chạm không đáng có.
Không gia đình nào hoàn hảo, nhưng nhiều gia đình giữ được sự bình yên nhờ biết nói đúng lúc và im lặng đúng việc. Khi về già, sự khéo léo trong lời nói đôi khi chính là món quà lớn nhất cha mẹ dành cho con cháu. Bớt một lời so sánh, bớt một câu chuyện về tiền bạc, bớt một lần truyền đạt điều không cần thiết cũng có thể giúp mái ấm giữ được sự ấm áp theo năm tháng.
