Người xưa không nói nhiều về “đổi vận”, nhưng lại rất kỹ với hai chữ “giữ gìn”. Đầu năm, giữ đúng điều cần giữ, tránh điều nên tránh, được xem là cách âm thầm đặt nền cho một năm yên ổn, ít biến cố. Dưới đây là những điều dân gian đặc biệt coi trọng.
1. Giữ lời ăn tiếng nói
Theo quan niệm xưa, lời nói đầu năm giống như lời gieo hạt. Nói ra điều gì, cả năm dễ gặp điều ấy. Vì vậy, đầu năm càng được khuyên phải giữ miệng, tránh buông lời tiêu cực, than thở, chê trách hay nóng nảy.
Dân gian tin rằng, lời nói không chỉ là âm thanh mà còn mang khí. Khí tốt thì kéo điều lành, khí xấu thì dễ gọi chuyện không hay. Đầu năm mà quen miệng nói những câu nặng nề, cả năm dễ vướng thị phi, việc nhỏ hóa lớn.
Giữ lời nói không có nghĩa là phải nói toàn điều hoa mỹ, mà là biết dừng đúng lúc. Ít nói điều không cần nói, không nói lời làm người khác khó chịu, đó được xem là cách giữ bình an cho chính mình suốt năm.
2. Giữ hòa khí trong gia đình
Người xưa cho rằng, nhà là gốc của vận. Đầu năm mà trong nhà êm ấm, trên dưới thuận hòa thì ra ngoài làm việc gì cũng nhẹ lòng, dễ gặp thuận lợi. Ngược lại, mở năm bằng căng thẳng, cãi vã thì cả năm dễ bất an.
Dân gian đặc biệt kiêng xung đột trong những ngày đầu năm. Không phải vì sợ xui rủi mơ hồ, mà vì tâm lý con người rất dễ bị “ám” cảm xúc khởi đầu. Bất hòa đầu năm khiến tinh thần nặng nề kéo dài.
Giữ hòa khí không đòi hỏi mọi thứ phải hoàn hảo. Chỉ cần biết nhường một lời, lùi một bước, để không khí trong nhà yên ổn. Với người xưa, đó đã là giữ được một nửa phúc phần của năm.
3. Giữ tiền bạc cẩn trọng
Dân gian có câu “đầu xuôi, đuôi lọt”, tiền bạc cũng vậy. Đầu năm mà tiêu xài bốc đồng, cho vay tùy tiện hoặc làm rơi rớt tiền của, thường bị xem là dấu hiệu khó giữ tài trong cả năm.
Không ít quan niệm cho rằng, đầu năm phải giữ tiền “đứng yên”. Không nhất thiết là keo kiệt, mà là chi tiêu có tính toán, tránh thất thoát vô cớ. Mất tiền đầu năm bị xem là mất lộc.
Giữ tiền còn là giữ sự tỉnh táo. Khi không vội vàng quyết định chuyện tài chính trong những ngày đầu năm, con người dễ duy trì được thói quen cẩn trọng ấy suốt các tháng sau, nhờ đó giảm rủi ro không đáng có.
4. Giữ tâm thế bình ổn
Người xưa rất coi trọng trạng thái tinh thần lúc mở năm. Quá hưng phấn, quá lo âu hay quá kỳ vọng đều bị xem là không tốt. Đầu năm, điều nên giữ nhất chính là sự bình ổn trong lòng.
Dân gian tin rằng, tâm không yên thì vận khó yên. Khi đầu năm đã vội vàng so sánh, sốt ruột, hoặc đặt nặng được – mất, con người dễ tự tạo áp lực cho cả năm dài phía trước.
Giữ tâm thế bình ổn không có nghĩa là thụ động. Đó là biết chấp nhận nhịp đi của cuộc sống, làm việc trong khả năng, không cưỡng cầu quá sớm. Với người xưa, đây là nền tảng để một năm trôi qua ít sóng gió.
Dân gian không dạy cách làm giàu nhanh hay đổi đời trong chốc lát. Người xưa chỉ nhắc, đầu năm giữ được lời nói, hòa khí, tiền bạc và tâm thế, thì cả năm đã có chỗ dựa vững vàng. Yên ổn, theo quan niệm cũ, chính là may mắn lớn nhất.
