Cá là thực phẩm giàu dinh dưỡng, chứa nhiều protein, omega-3, vitamin và khoáng chất tốt cho tim mạch, não bộ. Tuy nhiên, không phải ai ăn cá cũng đều có lợi. Với một số người mắc bệnh nền, việc ăn cá không đúng cách hoặc ăn quá nhiều có thể khiến tình trạng sức khỏe trở nên nghiêm trọng hơn.
1. Người mắc bệnh gout
Người bị gout nên hạn chế nhiều loại cá vì chúng chứa hàm lượng purin khá cao. Khi vào cơ thể, purin sẽ chuyển hóa thành axit uric – tác nhân khiến các cơn đau gout bùng phát.
Một số loại cá có lượng purin cao gồm:
- Cá trích
- Cá mòi
- Cá cơm
- Cá thu
- Cá ngừ
Nếu ăn quá nhiều, người bệnh có thể gặp tình trạng:
- Đau nhức khớp dữ dội
- Sưng đỏ các khớp
- Tăng axit uric máu
- Cơn gout cấp tái phát
Người bị gout không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn cá, nhưng nên ăn lượng vừa phải, ưu tiên cá nước ngọt và tránh các món cá muối, cá khô, đồ hải sản chế biến sẵn.
2. Người mắc bệnh thận
Thận có nhiệm vụ lọc và đào thải chất thải từ quá trình chuyển hóa protein. Cá tuy bổ dưỡng nhưng lại chứa lượng đạm khá cao. Với người suy thận hoặc chức năng thận suy giảm, ăn quá nhiều cá có thể làm tăng gánh nặng cho thận.
Đặc biệt, người bệnh thận mạn cần chú ý:
- Không ăn quá nhiều cá trong một bữa
- Hạn chế cá khô, cá mặn vì chứa nhiều muối
- Tránh các món lên men dễ làm tăng gánh nặng chuyển hóa
3. Người bị dị ứng hải sản hoặc bệnh gan nặng
Một số người có cơ địa dị ứng với cá biển hoặc hải sản. Khi ăn vào có thể xuất hiện:
- Ngứa ngáy
- Nổi mề đay
- Khó thở
- Buồn nôn
- Sốc phản vệ nguy hiểm
Ngoài ra, người mắc bệnh gan nặng cũng nên cẩn trọng với các món cá sống, gỏi cá hoặc cá chế biến không đảm bảo vệ sinh vì dễ nhiễm ký sinh trùng và vi khuẩn gây hại cho gan.
Ăn cá thế nào để tốt cho sức khỏe?
Để tận dụng lợi ích của cá mà không gây hại cho cơ thể, nên lưu ý:
- Ăn đa dạng các loại cá
- Ưu tiên hấp, luộc thay vì chiên rán
- Không ăn cá đã ươn hoặc có mùi lạ
- Hạn chế cá muối, cá khô quá mặn
- Ăn lượng vừa phải, khoảng 2–3 bữa cá mỗi tuần
Những loại cá giàu omega-3 như cá hồi, cá thu nhỏ, cá sardine… nếu ăn đúng cách sẽ rất tốt cho tim mạch và não bộ.
Dù cá là thực phẩm bổ dưỡng, nhưng với người có bệnh nền, việc ăn uống cần phù hợp với thể trạng và hướng dẫn của bác sĩ. Đừng nghĩ thực phẩm “bổ” là có thể ăn càng nhiều càng tốt.
