Điều quan trọng không phải cứ tưới nhiều, bón nhiều là gừng sẽ cho củ to. Gừng cần đất tơi xốp, thoát nước tốt, đủ dinh dưỡng và đặc biệt là không gian để thân rễ phát triển.
1. Chọn củ gừng giống khỏe, nhiều mắt
Muốn gừng đẻ nhánh nhanh, trước tiên phải chọn giống tốt. Nên chọn củ gừng già, chắc tay, không bị dập úng, thối hoặc có dấu hiệu nấm bệnh.
Củ giống nên có nhiều mắt ngủ khỏe. Có thể cắt thành từng đoạn vừa phải, mỗi đoạn có vài mắt, sau đó để vết cắt se lại trước khi đem trồng để giảm nguy cơ thối khi gặp đất ẩm.
Không nên chọn những củ đã teo tóp, mềm nhũn hoặc có quá ít mắt. Cây có thể vẫn mọc nhưng sức sinh trưởng yếu, khó tạo thành bụi lớn và cho nhiều củ.
2. Chậu phải rộng hơn là quá sâu
Một sai lầm phổ biến khi trồng gừng trong chậu là chọn chậu quá nhỏ. Gừng phát triển phần thân rễ dưới đất theo chiều ngang, vì vậy chậu rộng sẽ có lợi hơn chậu quá sâu.
Nên chọn chậu có đường kính và chiều cao đủ để bộ rễ, thân rễ có không gian phát triển. Quan trọng nhất là đáy chậu phải có nhiều lỗ thoát nước.
Nếu trồng nhiều khóm trong cùng một chậu, cũng không nên đặt các khóm quá sát nhau. Khi bụi gừng có đủ khoảng trống, các nhánh mới dễ phát triển và phần củ có thêm không gian phình to.
3. Đất càng tơi xốp, củ càng dễ phát triển
Gừng rất sợ đất bí và úng nước. Đất trồng nên tơi, thoáng, giàu hữu cơ nhưng vẫn thoát nước nhanh.
Có thể phối đất với phân hữu cơ hoai mục và vật liệu giúp tăng độ thông thoáng như trấu hun, xơ dừa hoặc các loại giá thể phù hợp. Tránh dùng đất vườn nặng, đóng bánh và giữ nước quá lâu.
Một nền đất tốt không chỉ giúp gừng mọc nhanh mà còn tạo điều kiện để thân rễ lan rộng, từ đó hình thành nhiều củ hơn.
4. Đừng vùi củ giống quá sâu
Khi trồng, chỉ cần đặt đoạn gừng giống xuống đất rồi phủ một lớp đất vừa phải. Không nên vùi quá sâu vì đất giữ ẩm lâu quanh củ giống có thể khiến củ bị thối trước khi bật mầm.
Sau khi cây mọc, có thể tiếp tục bổ sung đất hoặc giá thể từng đợt khi thân rễ phát triển. Đây cũng là cách giúp các phần thân rễ mới có thêm môi trường để hình thành củ.
5. Tưới vừa đủ, đừng biến chậu gừng thành nơi chứa nước
Gừng cần độ ẩm để phát triển nhưng không chịu được tình trạng úng kéo dài. Vì vậy, thay vì tưới theo một lịch cố định, nên quan sát độ ẩm của đất trước khi tưới.
Khi lớp đất mặt bắt đầu se khô, có thể tưới đẫm rồi để nước thoát hết qua đáy chậu. Nếu đất vẫn còn ẩm thì chưa cần tưới thêm.
Đặc biệt sau những ngày mưa hoặc khi thời tiết ẩm kéo dài, càng phải giảm tưới. Củ gừng bị úng rất dễ thối, làm cả bụi suy yếu.
6. Bón phân đúng lúc để cây đẻ nhánh
Giai đoạn đầu, gừng cần dinh dưỡng để phát triển rễ, thân và lá. Khi cây đã bén rễ, có thể bổ sung phân hữu cơ hoai mục hoặc nguồn dinh dưỡng phù hợp với cây trồng.
Khi cây bắt đầu phát triển mạnh, nên chia nhỏ lượng phân và bón định kỳ thay vì dồn một lần quá nhiều. Bón quá tay không khiến củ lớn nhanh hơn mà còn có thể làm cây phát triển mất cân đối.
Muốn nhiều củ, cần nuôi cả bộ lá khỏe vì lá là nơi tạo ra nguồn năng lượng giúp cây tích lũy vào phần thân rễ.
7. Khi đất lún, nên vun thêm đất
Đây là mẹo nhiều người trồng gừng trong chậu dễ bỏ qua. Trong quá trình phát triển, phần thân rễ của gừng có xu hướng lớn dần và có thể nổi lên gần mặt đất.
Khi thấy đất trong chậu bị lún hoặc thân rễ bắt đầu lộ ra, có thể bổ sung thêm một lớp đất tơi xốp. Không cần phủ một lớp quá dày trong một lần mà nên bổ sung từng đợt.
Việc vun đất hợp lý giúp tạo thêm không gian cho thân rễ phát triển, đồng thời hạn chế phần củ tiếp xúc trực tiếp với ánh sáng.
8. Đặt chậu ở nơi có ánh sáng nhưng không quá khắc nghiệt
Gừng cần ánh sáng để quang hợp và nuôi củ. Tuy nhiên, chậu gừng cũng không nhất thiết phải phơi dưới nắng gay gắt cả ngày, đặc biệt trong điều kiện thời tiết nóng.
Vị trí có ánh sáng tốt, thông thoáng và có nắng phù hợp sẽ giúp cây phát triển khỏe hơn. Nếu cây thiếu sáng, thân thường vươn yếu, lá kém phát triển và khả năng tích lũy vào củ cũng giảm.
9. Muốn nhiều củ, đừng nóng vội thu hoạch
Phần thân lá xanh tốt chưa có nghĩa là củ đã đạt kích thước tối đa. Nếu muốn thu gừng non có thể thu sớm, nhưng nếu mục tiêu là củ già, chắc và nhiều thì cần cho cây đủ thời gian tích lũy.
Khi cây bước vào giai đoạn cuối vụ, lá bắt đầu vàng và sinh trưởng chậm lại, đó là lúc cây chuyển dần nguồn dinh dưỡng xuống phần thân rễ.
Vì vậy, đừng chỉ nhìn thấy lá đẹp mà vội nhổ cả bụi. Chăm đúng đất, nước, ánh sáng và dinh dưỡng rồi để cây hoàn thành chu kỳ sinh trưởng sẽ có lợi hơn cho năng suất củ.
Trồng gừng trong chậu không khó, nhưng muốn một chậu nhỏ vẫn cho bụi gừng nhiều nhánh, nhiều củ thì phải tránh ba lỗi lớn: chậu quá chật, đất giữ nước và tưới quá tay. Chọn củ giống nhiều mắt, dùng đất tơi xốp, tưới vừa đủ, vun đất từng đợt và cung cấp dinh dưỡng hợp lý, cây sẽ có điều kiện phát triển thân rễ khỏe hơn.
Điểm mấu chốt là đừng chăm gừng theo kiểu “càng nhiều càng tốt”. Nhiều nước chưa chắc tốt, nhiều phân chưa chắc nhiều củ. Một môi trường đất thoáng, đủ ẩm, đủ sáng và có không gian phát triển mới là nền tảng để gừng đẻ nhánh nhanh và tích lũy củ tốt.
