1. Hạn chế những đợt tăng huyết áp sau khi uống
Caffeine là chất kích thích hệ thần kinh trung ương, có khả năng khiến huyết áp tăng tạm thời sau khi sử dụng. Đây là phản ứng thường gặp, đặc biệt ở những người ít uống cà phê hoặc có độ nhạy cảm cao với caffeine.
Sau khi uống trà hoặc cà phê, huyết áp có thể tăng nhẹ trong một khoảng thời gian, tùy thuộc vào lượng caffeine tiêu thụ và đặc điểm cơ thể. Nếu ngừng sử dụng những loại đồ uống này, các đợt tăng huyết áp liên quan trực tiếp đến caffeine có thể giảm bớt.
Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc huyết áp sẽ tự động trở về mức bình thường sau khi bỏ trà, cà phê. Huyết áp còn chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố như tuổi tác, cân nặng, chế độ ăn uống, mức độ vận động, chất lượng giấc ngủ và tình trạng sức khỏe tổng thể.
Với người đang bị tăng huyết áp, việc theo dõi chỉ số thường xuyên vẫn rất cần thiết, ngay cả khi đã giảm hoặc ngừng sử dụng caffeine.
2. Người uống cà phê lâu năm có thể ít bị ảnh hưởng hơn
Không phải ai uống cà phê cũng có phản ứng tăng huyết áp giống nhau. Một yếu tố quan trọng là khả năng dung nạp caffeine của cơ thể.
Những người thường xuyên uống trà hoặc cà phê có thể hình thành khả năng dung nạp nhất định. Khi đó, phản ứng tăng huyết áp sau khi sử dụng caffeine có thể ít rõ rệt hơn so với người ít uống hoặc mới bắt đầu sử dụng.
Một nghiên cứu trên 77 người trưởng thành khỏe mạnh cho thấy, sau khi uống espresso, huyết áp tâm thu tăng ở nhóm không thường xuyên uống cà phê. Trong khi đó, nhóm có thói quen uống cà phê không ghi nhận sự thay đổi tương tự.
Kết quả này cho thấy thói quen sử dụng caffeine có thể ảnh hưởng đến phản ứng của cơ thể. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu vẫn chưa thể xác định chính xác mức độ tác động của khả năng dung nạp caffeine đối với huyết áp về lâu dài.
Vì vậy, người uống cà phê nhiều năm không nên chủ quan cho rằng cơ thể đã quen với caffeine nên hoàn toàn không bị ảnh hưởng. Ngược lại, việc ngừng uống cũng không nhất thiết khiến huyết áp giảm đáng kể nếu các yếu tố nguy cơ khác vẫn tồn tại.
3. Người bị huyết áp cao cần chú ý đến lượng cà phê tiêu thụ
Đối với người mắc bệnh tăng huyết áp, việc sử dụng cà phê cần được cân nhắc kỹ hơn, đặc biệt khi huyết áp chưa được kiểm soát tốt.
Một nghiên cứu theo dõi 18.609 người trong gần 19 năm ghi nhận mối liên quan đáng chú ý giữa lượng cà phê tiêu thụ và nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch ở nhóm người bị tăng huyết áp nặng.
Cụ thể, những người bị tăng huyết áp độ 2 và độ 3 uống từ hai tách cà phê mỗi ngày có nguy cơ tử vong do đột quỵ, nhồi máu cơ tim hoặc các bệnh tim mạch khác cao hơn hai lần so với nhóm uống một tách hoặc ít hơn mỗi ngày.
Theo phân loại được sử dụng trong nghiên cứu:
- Tăng huyết áp độ 2: 160-179/100-109 mmHg.
- Tăng huyết áp độ 3: từ 180/110 mmHg trở lên.
Đáng chú ý, nghiên cứu không ghi nhận mối liên quan tương tự giữa việc uống trà xanh và nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch, ngay cả ở những người bị tăng huyết áp.
Sự khác biệt này có thể liên quan đến hàm lượng caffeine cũng như các hợp chất khác trong từng loại đồ uống. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng trà xanh hoàn toàn không ảnh hưởng đến huyết áp hoặc có thể thay thế thuốc điều trị.
Người mắc bệnh tăng huyết áp nên trao đổi với bác sĩ về lượng caffeine phù hợp, đồng thời duy trì chế độ ăn uống và sinh hoạt lành mạnh.
4. Ngừng caffeine đột ngột có thể khiến cơ thể mệt mỏi
Nếu đã quen uống trà, cà phê mỗi ngày, việc ngừng đột ngột có thể khiến cơ thể xuất hiện các triệu chứng cai caffeine.
Những biểu hiện này thường bắt đầu trong vòng 12-24 giờ sau lần sử dụng cuối cùng. Người gặp tình trạng này có thể bị đau đầu, mệt mỏi, buồn ngủ, khó tập trung, dễ cáu gắt hoặc giảm động lực làm việc.
Một số trường hợp còn xuất hiện cảm giác buồn nôn, đau cơ, tâm trạng thất thường và các triệu chứng giống cảm cúm. Mức độ khó chịu phụ thuộc vào lượng caffeine đã sử dụng trước đó cũng như khả năng thích nghi của mỗi người.
Thông thường, các triệu chứng có thể kéo dài vài ngày và giảm dần khi cơ thể thích nghi với việc không còn caffeine.
Để hạn chế tình trạng này, thay vì ngừng uống trà, cà phê ngay lập tức, bạn nên giảm lượng tiêu thụ từng bước. Chẳng hạn, có thể giảm số tách mỗi ngày, chuyển sang loại đồ uống có hàm lượng caffeine thấp hơn hoặc pha loãng cà phê.
Bên cạnh đó, ngủ đủ giấc, uống đủ nước và duy trì chế độ ăn uống cân bằng cũng giúp cơ thể thích nghi dễ dàng hơn.
Nhìn chung, ngừng hoặc giảm trà, cà phê có thể giúp hạn chế những đợt tăng huyết áp tạm thời do caffeine, nhất là ở người nhạy cảm với chất này. Tuy nhiên, hiệu quả đối với huyết áp lâu dài còn phụ thuộc vào cơ địa, lượng caffeine tiêu thụ và tình trạng sức khỏe. Người bị tăng huyết áp không nên tự ý ngừng thuốc điều trị mà cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ.
