Nghịch lý của bóng đá Indonesia dưới thời Erick Thohir

Những thành công chớp nhoáng từ chính sách nhập tịch dưới thời Chủ tịch Erick Thohir không thể che lấp sự bất ổn cốt lõi của nền bóng đá Indonesia.
Thohir đặt tham vọng lớn cho bóng đá Indonesia. Ảnh: EPA IMAGES.
Thohir đặt tham vọng lớn cho bóng đá Indonesia. Ảnh: EPA IMAGES.

Tháng 2/2023, Erick Thohir chính thức đảm nhận cương vị Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Indonesia (PSSI) sau thảm kịch Kanjuruhan khiến 135 người thiệt mạng. Với kinh nghiệm quản lý Inter Milan, ông mang theo kỳ vọng lớn lao về một cuộc cải tổ toàn diện. Gần 4 năm trôi qua, bóng đá Indonesia có những bước tiến trên bảng xếp hạng FIFA, bổ sung danh hiệu và cải thiện nguồn lực tài chính. Mặc dù vậy, thất bại tại vòng loại World Cup 2026 cùng sự sa sút của các tuyến trẻ đã cho thấy khoảng cách lớn giữa tham vọng và năng lực thực sự.

Trên thực tế, quá trình phục hồi đã bắt đầu trước nhiệm kỳ của Thohir. Dưới sự dẫn dắt của HLV Shin Tae-yong, đội tuyển trẻ hóa lực lượng, lọt vào chung kết AFF Cup 2020 và giành vé dự Asian Cup 2023 nhờ chiến thắng 2-1 trước Kuwait và 7-0 trước Nepal. Tấm huy chương vàng SEA Games 32 vào tháng 5/2023 cũng là thành quả được HLV Indra Sjafri chuẩn bị từ trước. Dẫu vậy, những cột mốc dưới thời Chủ tịch đương nhiệm rất đáng ghi nhận.

Đội tuyển quốc gia Indonesia lần đầu vượt qua vòng bảng Asian Cup, còn đội U23 lọt vào bán kết giải châu lục 2024. Tại vòng loại World Cup 2026, họ tiến đến vòng 4, từng thắng Saudi Arabia 2-0 và hòa Australia. Thành tích này giúp thứ hạng FIFA tăng 33 bậc, vươn lên vị trí 118 vào tháng 7/2026. PSSI đồng thời ghi nhận doanh thu 722 tỷ rupiah và đẩy mạnh xây dựng trung tâm huấn luyện quốc gia.

Triều đại của Thohir xen lẫn thành công và thất bại. Ảnh: EPA IMAGES.
Triều đại của Thohir xen lẫn thành công và thất bại. Ảnh: EPA IMAGES.

Chiến lược của Thohir nổi bật với việc bổ sung các cầu thủ gốc Indonesia trưởng thành tại châu Âu. Những Jay Idzes, Kevin Diks, Maarten Paes, Thom Haye và Calvin Verdonk đã giúp đội tuyển thu hẹp khoảng cách với các đối thủ mạnh. Tuy nhiên, cách làm này không khỏa lấp được hạn chế về quản trị chuyên môn. Trong đó, việc sa thải Shin Tae-yong vào tháng 1/2025 để nhường chỗ cho Patrick Kluivert là quyết định gây tranh cãi bậc nhất.

Huyền thoại của bóng đá Hà Lan chỉ thắng 3 trong 8 trận, bao gồm hai trận thua quan trọng trước Saudi Arabia và Iraq, khiến đội nhà bị loại trước khi bị chấm dứt hợp đồng vào tháng 10/2025. Hơn hết, sự thụt lùi của các lứa trẻ đang ở mức báo động. Đội U23 không thể dự giải châu Á 2026, còn đội U22 bị loại từ vòng bảng SEA Games 33. Ở giải quốc nội, bất chấp doanh thu kỷ lục của PSSI, nợ lương vẫn tràn lan. Đại diện Hiệp hội Cầu thủ Chuyên nghiệp Indonesia cho biết đến tháng 8/2026, 28 câu lạc bộ nợ 303 cầu thủ tới 14,8 tỷ rupiah. 

Nhìn chung, Thohir có công lớn trong việc nâng tầm đội tuyển quốc gia thông qua nguồn lực tài chính, nhưng chức vô địch FIFA ASEAN Cup 2026 không thể che lấp nghịch lý về quyền lợi cơ bản của cầu thủ bị xem nhẹ. Thành công dài hạn không thể chỉ trông chờ vào cầu thủ nhập tịch hay những thay đổi cảm tính trên ghế huấn luyện. Nền bóng đá Indonesia vẫn cần một hệ thống đào tạo trẻ vững chắc và giải quốc nội quản lý chặt chẽ để phát triển bền vững.