Vịt, ngan, ngỗng được biết đến là loài vật nuôi gắn liền với nhà nông, cho hiệu quả kinh tế tốt. Thế nhưng, những năm gần đây, con le le - loài dân dã, gắn liền với đồng ruộng sông nước lại trở thành “công cụ” giúp nhiều nông dân nâng cao chất lượng cuộc sống, cải thiện thu nhập.
Con le le (chim le le) hay còn được biết đến với tên gọi khác là vịt cổ xanh, tên khoa học Dendrocygna javanica thuộc họ Vịt (Anatidae), bộ Ngỗng (Anseriformes). Giống vật nuôi này không chỉ biết bay, mà còn bơi lội rất tốt. Chúng rất dễ chăn nuôi, dễ dàng thích ứng nhanh với điều kiện thời tiết.
Con le le trở thành vật nuôi của nhà nông, giúp phát triển kinh tế
Le le phần đầu có màu xanh lục đậm và sọc trắng quanh cổ. Ngực màu đỏ nâu, nhưng thân trên màu nâu thiên về màu xám nhiều hơn. Bao phủ gốc đuôi là râu và lông. Phần bụng có màu lợt hơn phần thân. Miệng con le le nổi bật bởi màu vàng lục. Phần chân màu cam đối với con đực và chân của con cái có thêm sọc nâu.
Le le là một loài chim hoang dã, sinh sống thành bầy. Môi trường sống của chúng thường tạm trú ở các hồ nước ngọt hoặc ngoài biển. Tuy nhiên, le le nâu lại chủ yếu sống định cư và không hay thay đổi nơi ở. Le le là loài chim nước nổi tiếng là “thợ săn” tôm cá.
Chúng có tốc độ sinh sản chóng mặt và thường đẻ trứng khi bắt đầu mùa mưa. Trung bình le le mái đẻ 6 lứa/năm, ấp 27 ngày ấp sẽ nở con. Le le trưởng thành có thể đạt trọng lượng 300-400 g/con sau khoảng 5 tháng tuổi và đạt tiêu chuẩn để xuất chuồng. Đến khoảng 8 tháng tuổi, le le đã bắt đầu sinh sản.
Chim le le khá giống với vịt trời nên hay bị nhầm lẫn
Con le le có ngoại hình khá giống vịt nhưng nhỏ hơn, thịt thơm ngon, săn chắc. Trong dân gian, thịt le le được xem như món đặc sản bổ dưỡng, chế biến thành nhiều món ăn từ hấp, nướng, tiềm thuốc bắc cho đến nấu cháo. Chính vì thế, nhu cầu thị trường với loại thực phẩm này luôn cao, đặc biệt ở các nhà hàng, quán ăn đặc sản.
Được biết, hiện giá bán le le thương phẩm hiện có giá dao động từ 250.000 đến 450.000 đồng/kg (tùy theo kích cỡ), cao gấp nhiều lần so với vịt, ngan thông thường. Không chỉ bán thịt, le le giống cũng là mặt hàng “cháy hàng” khi các nông hộ bắt đầu nhân rộng mô hình nuôi. Giá một cặp le le giống cũng khá cao, giúp người nuôi có thể chủ động trong việc kinh doanh.
Đây vốn là giống gia cầm có cuộc sống hoang dã, tồn tại trong môi trường tự nhiên, có khả năng miễn dịch khá cao. Khi được con người thuần hóa và chăn nuôi, chúng vẫn giữ được hệ miễn dịch tốt. Việc chăm sóc giống chim le le thương phẩm không quá phức tạp, chỉ cần giữ chuồng trại, nguồn nước sạch. Bên cạnh đó, thức ăn le le rất đơn giản, chỉ có lúa, rau muống, ốc, cá, tép… do đó người nông dân có thể chủ động tìm kiếm nguồn thức ăn cho vật nuôi.
Nuôi chim le le không hề phức tạp, không tốn nhiều công chăm sóc
Theo các hộ dân nuôi le le, họ cho biết giống loài này vừa biết bơi vừa biết bay, nên chuồng trại xây dựng phải đảm bảo không để chim bay mất. Khu nuôi cần thông thoáng, rộng, có tường bao cao và bao quanh là ao hoặc hồ. Nên trồng thêm cỏ dại như sậy, lục bình, năng, lát để chim có nơi trú ẩn, tạo cảm giác tự nhiên.
Vì le le là động vật hoang dã và tự thân kiếm mồi nên khi nuôi chúng trong môi trường bán tự nhiên cần tạo dựng hàng rào an toàn, tránh sự xâm nhập của các loài động vật khác. Khá nhiều hộ nông dân sở hữu khu đất rộng bao la đã “hô biến” thành ao hồ và thả thêm lục bình, bèo. Phần đất còn lại thì trồng thêm cây cỏ.
Con le le thích nghi tốt với mọi điều kiện sống
Thức ăn của con le le chủ yếu là cá, tép, lúa và một số loại rau mọc ở mương, ao. Hiện nay, có rất nhiều công ty sản xuất các loại thức ăn công nghiệp có sẵn đa dạng và phong phú. Người nuôi có thể dễ dàng tìm mua và lựa chọn phù hợp với túi tiền của mình.
Khi trưởng thành, chọn con trống - mái riêng để phối giống. Có thể lót rơm rạ, cỏ khô vào thúng hoặc rổ để chim đẻ. Tránh chạm tay vào trứng vì chim sẽ bỏ tổ. Khu sinh sản nên yên tĩnh, có nước sạch và nhiều cỏ dại. Tỷ lệ nở bằng máy ấp thấp, vì vậy nên dùng gà mái ấp để đạt hiệu quả cao hơn.
Với giá trị kinh tế cao, chi phí đầu tư vừa phải, cùng khả năng thích nghi tốt đã đưa mô hình nuôi le le trở thành một trong những giống vật nuôi chủ lực ở một số địa phương thuộc khu vực đồng bằng Sông Cửu Long.
Ngày càng nhiều hộ nông dân mở rộng mô hình nuôi chim le le
Có người ban đầu bỏ vốn 18 triệu đồng mua 30 cặp chim le le bố mẹ để bắt đầu quá trình canh tác. Sau 1 năm thả nuôi, chim le le sinh sản thêm 500 con và giữ lại làm giống. Mỗi năm, 1 con le le mái đẻ từ 3-5 lần. Thời gian chim le le mái đẻ trứng bắt đầu từ tháng 12 đến tháng 9 âm lịch năm sau. Chim le le mái mỗi lần đẻ từ 8-10 trứng, đưa vào lò ấp khoảng 28-30 ngày là nở, hôm sau đem le le con ra ươm. Mỗi tháng, nếu nông dân xuất bán khoảng 1000 con le le giống với giá từ 250.000-350.000 đồng/con, tùy theo ngày tuổi của le le. Lợi nhuận thu được khoảng 30 triệu đồng/tháng.
Thị trường của người nông dân hướng đến là các nhà hàng, quán ăn ở địa phương và các tỉnh/thành lân cận. Nguồn thu nhập từ việc chăn nuôi, kinh doanh con giống le le giúp nhiều hộ nông dân ổn định cuộc sống, góp phần cải thiện kinh tế gia đình, đồng thời giải quyết nhu cầu việc làm, hay chia sẻ kinh nghiệm cho các hộ nông dân khác cùng nhau làm giàu tại quê hương.
