Mỡ lợn không phải chỉ toàn chất béo bão hòa
Trong nhiều gia đình Việt trước đây, thắng một hũ mỡ lợn để dùng dần là việc khá quen thuộc. Mỡ được dùng để xào rau, chiên trứng, rán đồ ăn hoặc tạo độ thơm, béo cho nhiều món truyền thống.
Sau này, dầu thực vật ngày càng phổ biến khiến mỡ lợn ít xuất hiện hơn. Một phần nguyên nhân đến từ quan niệm cho rằng chất béo động vật đồng nghĩa với nhiều chất béo bão hòa và không tốt cho sức khỏe.
Tuy nhiên, thành phần của mỡ lợn không đơn giản như vậy. Đây là hỗn hợp gồm cả chất béo bão hòa và chất béo không bão hòa.
Theo thông tin được Prevention dẫn từ chuyên gia dinh dưỡng Krista Linares, một thìa mỡ lợn có khoảng 5 g chất béo bão hòa, 5,8 g chất béo không bão hòa đơn và 1,4 g chất béo không bão hòa đa.
Mỡ lợn cũng chứa axit oleic, một loại chất béo không bão hòa đơn cũng có nhiều trong dầu ô liu.
Điều này không có nghĩa mỡ lợn trở thành lựa chọn tốt hơn mọi loại dầu ăn. Nó chỉ cho thấy loại chất béo này có thành phần đa dạng và cần được nhìn nhận trong tổng thể chế độ ăn.
Dùng vừa phải mới là điểm quan trọng
Một số nghiên cứu gần đây cũng đặt vấn đề về việc đánh giá chất béo động vật chỉ dựa trên tên gọi.
South China Morning Post dẫn một nghiên cứu được công bố trên Science of Food, trong đó các nhà nghiên cứu xem xét chế độ ăn có lượng mỡ lợn ở mức vừa phải và nhận thấy một số thay đổi liên quan đến quá trình tích tụ mỡ và tình trạng viêm trong mô mỡ.
Tuy nhiên, cần đặc biệt lưu ý đây là kết quả trong điều kiện nghiên cứu cụ thể, không thể suy rộng thành kết luận rằng ăn nhiều mỡ lợn sẽ có lợi cho sức khỏe.
Ngay cả khi sử dụng mỡ lợn, lượng ăn vẫn là yếu tố quan trọng. Một món ăn có thêm một chút mỡ để tạo hương vị hoàn toàn khác với việc sử dụng quá nhiều chất béo trong khẩu phần hằng ngày.
Vì vậy, hũ mỡ trong bếp có thể được xem như một lựa chọn chất béo để sử dụng luân phiên, chứ không phải lý do để loại bỏ hoàn toàn dầu thực vật.
Mỡ lợn có lợi thế khi chiên, xào và làm bánh
Một trong những lý do mỡ lợn vẫn được nhiều người nội trợ yêu thích nằm ở khả năng tạo hương vị và kết cấu cho món ăn.
Mỡ lợn có thể dùng để xào rau, chiên trứng, rán thực phẩm hoặc chế biến một số món bánh. Với những món truyền thống, một chút mỡ đôi khi tạo ra mùi thơm và độ béo đặc trưng mà dầu thực vật khó thay thế hoàn toàn.
Mỡ lợn cũng có nhiệt độ bốc khói tương đối cao, khoảng 188 độ C theo thông tin được Nourished with Nature đề cập. Dù vậy, nhiệt độ thực tế còn phụ thuộc vào mức độ tinh lọc và cách chế biến mỡ.
Đặc biệt, không nên hiểu rằng cứ có điểm bốc khói cao là có thể đun chất béo ở nhiệt độ thật cao trong thời gian dài. Khi nấu ăn, kiểm soát nhiệt và tránh để dầu mỡ bốc khói vẫn là nguyên tắc quan trọng.
Trong một số trường hợp, mỡ lợn có thể khác với shortening
Không phải tất cả chất béo dạng rắn đều giống nhau.
Shortening thực vật là loại chất béo được sản xuất từ dầu thực vật và thường được sử dụng trong làm bánh hoặc chế biến thực phẩm. Một số sản phẩm shortening trước đây có thể được sản xuất bằng dầu hydro hóa một phần, quá trình có thể tạo ra chất béo chuyển hóa.
Đây là điểm khiến việc đọc nhãn sản phẩm trở nên quan trọng.
Nếu phải lựa chọn giữa mỡ lợn và một loại shortening có chứa chất béo chuyển hóa, mỡ lợn có thể là lựa chọn đáng cân nhắc hơn. Nhưng điều này không đồng nghĩa mọi loại mỡ lợn đều tốt hơn mọi loại dầu thực vật.
Các loại dầu giàu chất béo không bão hòa, chẳng hạn dầu ô liu, vẫn có những ưu điểm riêng và có thể phù hợp hơn trong nhiều trường hợp.
Nói cách khác, không nên biến câu chuyện “mỡ lợn hay dầu thực vật” thành một cuộc phân định tốt - xấu tuyệt đối.
Mỡ lợn có thể chứa vitamin D nhưng không nên xem là nguồn bổ sung chính
Một điểm khá thú vị về mỡ lợn là nó có thể chứa vitamin D.
Theo Prevention, mỡ lợn thuộc nhóm không nhiều loại chất béo có khả năng cung cấp vitamin D. Tuy nhiên, hàm lượng vitamin D trong mỡ có thể thay đổi đáng kể tùy thuộc vào chế độ ăn và điều kiện chăn nuôi của lợn.
Do đó, không thể mặc định rằng bất kỳ hũ mỡ lợn nào cũng cung cấp một lượng vitamin D đáng kể.
Nếu cơ thể cần bổ sung vitamin D, chế độ ăn tổng thể và các nguồn vitamin D phù hợp vẫn quan trọng hơn nhiều so với việc trông chờ vào một loại chất béo.
Muốn dùng mỡ lợn, hãy chú ý từ khâu chọn đến bảo quản
Một hũ mỡ lợn trong bếp chỉ thực sự tiện lợi khi được chế biến và bảo quản đúng cách.
Nếu tự thắng mỡ, nên chọn phần mỡ lợn tươi, có nguồn gốc rõ ràng. Mỡ được cắt nhỏ rồi đun ở nhiệt độ vừa hoặc thấp để phần mỡ từ từ tiết ra. Sau đó có thể lọc bỏ cặn, cho phần mỡ đã lọc vào dụng cụ sạch và bảo quản lạnh.
Không nên để mỡ đã chế biến ở điều kiện không phù hợp trong thời gian dài chỉ vì nghĩ rằng chất béo có thể bảo quản lâu.
Khi sử dụng, nếu mỡ xuất hiện mùi ôi, màu sắc hoặc trạng thái bất thường thì không nên tiếp tục dùng.
Và quan trọng nhất, mỡ lợn vẫn là một loại chất béo giàu năng lượng. Người nội trợ không nên vì những thông tin mới về mỡ lợn mà tăng lượng sử dụng một cách thiếu kiểm soát.
Một chế độ ăn hợp lý có thể kết hợp nhiều nguồn chất béo khác nhau, ưu tiên thực phẩm đa dạng, rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt và nguồn đạm phù hợp.
Kết luận
Hũ mỡ lợn từng bị nhiều gia đình “cho ra khỏi bếp” nhưng thực tế không cần thiết phải nhìn loại chất béo này theo hai thái cực hoàn toàn tốt hoặc hoàn toàn xấu. Mỡ lợn có thành phần chất béo đa dạng, phù hợp với một số cách chế biến và có thể tạo hương vị đặc trưng cho món ăn.
Điều đáng quan tâm không phải là có nên sở hữu một hũ mỡ lợn bằng mọi giá, mà là sử dụng bao nhiêu, dùng loại nào và đặt nó ở đâu trong một chế độ ăn cân bằng.
