Anh không sở hữu vẻ ngoài của một ngôi sao giải trí, cũng hiếm khi tạo ra những tuyên bố giật gân trước ống kính. Thế nhưng, sức hút của siêu sao người Argentina vẫn vẹn nguyên qua năm tháng.
Sức nặng ấy không chỉ đến từ những danh hiệu trên sân cỏ, mà còn được tích lũy từ những câu chuyện ít người kể phía sau cánh gà, nơi những hành động tử tế thầm lặng tự lên tiếng thay cho mọi lời hoa mỹ.
Nghịch lý của một ngôi sao trầm lặng
Bóng đá hiện đại vận hành như một ngành công nghiệp giải trí khổng lồ. Ở đó, các ngôi sao được nhào nặn để trở thành những biểu tượng truyền thông hoàn hảo. Từng phát ngôn được kiểm duyệt, từng bức ảnh trên mạng xã hội được tính toán để tối ưu hóa giá trị thương mại. Sự bùng nổ đôi khi trở thành thước đo cho tầm ảnh hưởng.
Messi đứng ngoài guồng quay đó. Anh rụt rè, ít nói và thường né tránh những buổi phỏng vấn chuyên sâu. Phong cách sống đời thường của anh đơn giản đến mức truyền thông đôi khi cho là nhàm chán.
Nhưng một nghịch lý tồn tại. Vì sao người ít nói nhất lại là người nhận được sự tin tưởng lớn?
Câu trả lời không nằm trên thảm đỏ. Nó nằm ở những khoảng lặng khi camera đã tắt. Sự tôn trọng mà đồng đội và các nhân viên hậu cần dành cho Messi không đến từ những chiến dịch PR. Nó được xây dựng từ sự thấu cảm dành cho những con người ở "vùng tối" của thế giới bóng đá. Những người không bao giờ được gọi tên trên bảng điện tử.
Đêm khủng hoảng năm 2016 và chiếc băng đội trưởng vô hình
Năm 2016 là một trong những giai đoạn hỗn loạn nhất của Hiệp hội Bóng đá Argentina (AFA). Khủng hoảng tài chính trầm trọng khiến nội bộ tổ chức này tê liệt. Các dòng tiền bị đóng băng, và hệ quả trực tiếp đổ dồn lên vai những người lao động ở đáy kim tự tháp.
Các nhân viên hậu cần và đội ngũ an ninh của đội tuyển bị nợ lương ròng rã suốt nhiều tháng. Không một lời giải thích. Không một lời cam kết. Giữa bối cảnh căng thẳng của chiến dịch Copa America trên đất Mỹ, cơm áo gạo tiền trở thành gánh nặng đè lên vai họ.
Trong cơn bế tắc, một nhóm nhân viên an ninh đã đưa ra quyết định đường đột. Họ không gõ cửa phòng các quan chức AFA. Họ tìm đến phòng của Lionel Messi.
Họ kể cho anh nghe về hoàn cảnh kiệt quệ của gia đình mình. Messi lắng nghe, im lặng và gật đầu. Anh đưa ra một câu trả lời ngắn gọn:
“Tôi sẽ giải quyết chuyện này.”
Ngay sau đó, Messi liên hệ với gia đình để tự trích tiền túi cá nhân, chi trả toàn bộ số lương bị nợ cho đội ngũ an ninh của đội tuyển. Yêu cầu duy nhất của anh là giữ kín câu chuyện. Sự việc chỉ được một phóng viên điều tra quốc tế hé lộ rất lâu sau đó.
Tư cách thủ lĩnh của một đội bóng đôi khi không thể hiện ở những cái chỉ tay gay gắt trên sân. Nó nằm ở việc một ngôi sao có sẵn sàng đứng ra bảo vệ những người yếu thế dưới quyền mình trong lúc ngặt nghèo hay không. Đối với các nhân viên tại sân tập Ezeiza, Messi đã trở thành một chỗ dựa từ những khoảnh khắc lặng lẽ như thế.
Khát vọng vô địch và đỉnh cao cảm xúc tại Lusail
Đêm ngày 18 tháng 12 năm 2022, sân vận động Lusail chứng kiến thời khắc lịch sử khi Argentina nâng cao chiếc cúp vàng World Cup sau 36 năm chờ đợi. Giữa làn sóng hỗn loạn của lễ ăn mừng, hàng trăm ống kính phóng viên dồn vào Messi để bắt trọn khoảnh khắc của một huyền thoại. Ai cũng muốn đứng gần anh. Ai cũng muốn ké một chút hào quang của nhà vô địch.
Giữa đám đông ấy, một khoảnh khắc gãy cảm xúc đã diễn ra, tách biệt hoàn toàn khỏi sự dàn dựng của truyền thông.
Antonia Farias, người đầu bếp lâu năm của đội tuyển Argentina, chạy từ phía sau đến. Cô kéo vai Messi. Anh quay lại, nhận ra gương mặt quen thuộc đã chăm sóc từng bữa ăn cho đội bóng suốt một tháng ròng rã tại Qatar. Không một lời khách sáo. Messi ôm chầm lấy cô. Hai người đứng giữa sân bóng lung linh ánh đèn, khóc nức nở trên vai nhau.
Bức ảnh đó lan truyền với tốc độ chóng mặt, mạnh mẽ hơn bất kỳ tấm hình tạo dáng nâng cúp nào. Nó mở ra một sự thật, chiến thắng không chỉ thuộc về 11 cầu thủ chạy trên sân. Nó thuộc về cả một hệ thống thầm lặng phía sau.
Không ai nhìn thấy họ. Nhưng Messi thì có.
Những buổi tiệc sinh nhật trong phòng ăn đội tuyển
Đối với nhiều siêu sao thế giới, ngày sinh nhật là cơ hội để phô trương sự xa hoa. Những du thuyền triệu đô, những hòn đảo biệt lập và dàn khách mời là những người nổi tiếng được ghi lại tỉ mỉ bởi các thợ săn ảnh. Đó là một phần của việc duy trì sức hút thương hiệu.
Sinh nhật của Messi thì khác. Nó thường diễn ra ngay tại phòng ăn chung của khu tập trung khi anh làm nhiệm vụ quốc tế.
Trong ngày sinh nhật bước sang tuổi 39, một khoảnh khắc giản dị nhưng chứa đựng nhiều thông điệp đã được chia sẻ. Bữa tiệc hôm đó không chỉ dành riêng cho Messi. Anh chia sẻ chiếc bánh kem cùng hai nhân viên lâu năm của đội ngũ bếp tuyển Argentina, những người tình cờ có cùng ngày sinh với anh và đã lặng lẽ phục vụ đội bóng suốt 12 năm qua.
Khi bước vào phòng, ngôi sao số một của bóng đá thế giới mỉm cười và nói đùa với họ:
“Chúng ta đã đón sinh nhật cùng nhau suốt 12 năm rồi đấy!”
Chi tiết đắt giá nhất không nằm ở lời nói, mà ở hành động ngay sau đó. Thay vì đứng ở vị trí trung tâm để nhận sự tán dương, Messi chủ động lùi lại phía sau. Anh nhường cho hai người đầu bếp thổi nến trước. Bản thân anh đứng phía sau, mỉm cười và vỗ tay chúc mừng họ, trước khi đến lượt mình.
Hào quang không cần phải tranh giành. Nó tự tỏa sáng từ sự tử tế.
Sự giản dị trong lối sống đời thường giúp Messi giữ được sự cân bằng tinh thần cần thiết trước những áp lực khủng khiếp của kỳ vọng công chúng. Anh trân trọng những mối quan hệ nguyên bản, nơi người ta gọi anh là Leo chứ không phải một biểu tượng toàn cầu.
Mối quan hệ thân mật với đội ngũ hậu cần
Trong các chuyến du đấu hoặc các giải đấu lớn kéo dài, các thành viên đội tuyển Argentina thường kể về sự thiếu vắng khoảng cách giữa Messi và những người phục vụ. Nhiều nhân viên bếp và hậu cần đã đồng hành cùng anh qua nhiều giải đấu, tạo nên một sự thấu hiểu và gắn kết nhất định.
Sự gắn kết này xuất phát từ cách Messi chủ động xóa bỏ những "đặc quyền giai cấp". Trong phòng ăn của đội tuyển tại Qatar, không có bàn VIP dành riêng cho ngôi sao số một. Messi ngồi ăn cùng các đồng đội và thường xuyên trò chuyện, hỏi thăm những người chuẩn bị trang phục hay dọn dẹp phòng ốc.
Lối hành xử chừng mực này tạo nên một bầu không khí dễ chịu và bình đẳng. Sự tôn trọng phải đến từ hai phía. Khi người thủ lĩnh đối xử với những nhân viên hậu cần bằng sự trân trọng, họ sẽ cống hiến không chỉ vì trách nhiệm công việc, mà vì tình cảm dành cho một con người cụ thể.
Hoạt động từ thiện khước từ ánh đèn sân khấu
Bên cạnh những câu chuyện nội bộ, Lionel Messi cũng là một người hoạt động từ thiện bền bỉ. Trở thành Đại sứ thiện chí của UNICEF từ năm 2010 và điều hành quỹ Leo Messi Foundation, anh đã đổ nhiều nguồn lực vào các dự án y tế và giáo dục cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn.
Anh từng quyên góp hàng triệu euro để xây dựng trung tâm ung thư trẻ em tại bệnh viện Sant Joan de Déu ở Barcelona, hỗ trợ các nghiên cứu y khoa chuyên sâu và tài trợ trang thiết bị cho các bệnh viện công tại quê nhà Rosario trong đại dịch COVID-19.
Điểm đáng chú ý trong các hoạt động này là sự im lặng của người trong cuộc. Messi hiếm khi tổ chức các buổi họp báo lớn để công bố số tiền quyên góp. Anh không mang theo đội ngũ truyền thông riêng để chụp ảnh cảnh mình đi phát quà. Nhiều dự án chỉ được công chúng biết đến khi các tổ chức nhận tài trợ chủ động đăng lời cảm ơn trên mạng xã hội.
Anh chọn cách làm nhiều hơn nói, khước từ việc biến nỗi đau của người khác thành công cụ gia tăng giá trị thương hiệu cho bản thân.
Rosario và những bước chân thầm lặng về nhà
Quê hương Rosario luôn giữ một vị trí đặc biệt trong lòng Messi. Đó là nơi lưu giữ ký ức về một cậu bé Leo từng chịu tổn thương thể chất vì thiếu hormone tăng trưởng nhưng chưa bao giờ từ bỏ trái bóng. Khi đã đứng trên đỉnh cao của sự giàu có, anh vẫn chọn quay về nơi này mỗi kỳ nghỉ lễ.
Thay vì chọn những khu nghỉ dưỡng xa xỉ bậc nhất thế giới, Messi thường lặng lẽ đưa gia đình về căn nhà cũ tại Rosario. Tại đây, anh âm thầm tài trợ cho các sân bóng cộng đồng, giúp đỡ câu lạc bộ thời thơ ấu Newell’s Old Boys và hỗ trợ các bếp ăn tình thương cho trẻ em nghèo trong các khu ổ chuột địa phương.
Không băng rôn quảng cáo. Không có các bài phát biểu của giới chức trách. Anh đến, giúp đỡ và rời đi trong sự im lặng. Đối với người dân Rosario, hành động của anh mang lại giá trị thực tế hơn là một hình ảnh được tô vẽ trên các phương tiện thông tin đại chúng.
Triết lý để hành động tự lên tiếng
Trong thế giới thể thao hiện đại, cuộc chiến xây dựng thương hiệu cá nhân đôi khi khốc liệt không kém những màn so tài trên sân cỏ. Có những bộ máy chuyên nghiệp được thuê chỉ để kiểm soát từng hình ảnh, từng dòng trạng thái nhằm mục đích tạo ra một hình tượng hoàn hảo trước công chúng.
Messi từ chối tham gia vào cuộc chạy đua đó. Tài khoản mạng xã hội của anh phần lớn chỉ đăng tải những hình ảnh thô mộc về các trận đấu hoặc những khoảnh khắc đời thường bên gia đình và những chú chó cưng. Anh không có nhu cầu chứng minh đạo đức của mình bằng những lời nói hoa mỹ.
Anh chọn một triết lý thực tế, hãy để hành động tự nói lên giá trị của con người. Sống chừng mực, làm tốt công việc của mình và đối xử tử tế với những người xung quanh là cách anh lựa chọn để đối diện với thế giới đầy biến động của truyền thông số.
Di sản đích thực nằm ở những điều không ai kể
Khi những trang sử của thế hệ bóng đá này khép lại, các cuộc tranh luận về những con số thống kê sẽ còn tiếp diễn. Người ta sẽ mãi so sánh về số bàn thắng, số danh hiệu hay những kỷ lục đã bị xô đổ trên sân cỏ. Đó là bản chất của thể thao đỉnh cao.
Nhất thời thì lấp lánh. Vĩnh cửu thì trầm lắng.
Di sản lớn nhất của Lionel Messi có lẽ không nằm trong các tủ kính trưng bày cúp vàng hay những quả bóng vàng danh giá. Nó nằm trong ký ức của những nhân viên an ninh được anh trả lương trong đêm khủng hoảng 2016, trong cái ôm nghẹn ngào của người đầu bếp ở Lusail, và trong những ngôi trường, bệnh viện được xây dựng một cách thầm lặng.
Anh không làm thế giới nhớ đến mình bằng những lời tuyên bố đao to búa lớn. Anh khiến người ta tôn trọng bằng cách đối xử tử tế với những con người ở thế giới "vùng tối", nơi ánh đèn sân khấu không bao giờ rọi tới.
