Mẹo tiết kiệm giúp người lương không cao vẫn luôn dư giả, có khoản tích trữ

Không cần thu nhập cao mới có thể tiết kiệm. Chỉ cần biết cách quản lý chi tiêu, tránh những khoản thất thoát không đáng có và duy trì vài thói quen tài chính thông minh, người có mức lương vừa phải vẫn có thể sống thoải mái, tích lũy được một khoản tiền dự phòng cho tương lai.

Có một thực tế là không ít người thu nhập khá nhưng cuối tháng vẫn chẳng còn bao nhiêu tiền, trong khi có người lương không cao lại luôn duy trì được một khoản tiết kiệm. Khác biệt đôi khi không nằm ở số tiền kiếm được mà ở cách mỗi người sử dụng đồng tiền.

Tiết kiệm không có nghĩa là phải sống kham khổ, cắt bỏ mọi niềm vui hay lúc nào cũng dè sẻn từng đồng. Điều quan trọng là biết tiền đang đi đâu, khoản nào thực sự cần thiết và khoản nào có thể giảm bớt. Dưới đây là những mẹo đơn giản giúp người thu nhập vừa phải vẫn có thể sống ổn định và từng bước xây dựng khoản tích trữ riêng.

Mẹo tiết kiệm khôn ngoan
Mẹo tiết kiệm khôn ngoan

1. Nhận lương là trích tiền tiết kiệm trước

Một sai lầm phổ biến là đợi đến cuối tháng xem còn bao nhiêu tiền mới đem đi tiết kiệm. Cách này thường không hiệu quả bởi những khoản mua sắm nhỏ, ăn uống, vui chơi và chi phí phát sinh có thể khiến số tiền còn lại chẳng đáng là bao.

Thay vào đó, hãy dành một phần thu nhập ngay khi vừa nhận lương. Với người có mức lương chưa cao, có thể bắt đầu bằng 5-10% thu nhập, sau đó tăng dần khi điều kiện tài chính tốt hơn.

Chẳng hạn, nếu thu nhập mỗi tháng là 8 triệu đồng, chỉ cần dành riêng 400.000-800.000 đồng để tích lũy. Số tiền này có thể chưa lớn, nhưng sau một năm đã thành 4,8-9,6 triệu đồng, chưa tính tiền lãi nếu gửi tiết kiệm. Quan trọng nhất là hình thành thói quen ưu tiên tương lai trước khi chi tiêu cho những nhu cầu chưa thật sự cần thiết.

2. Chia tiền thành từng khoản ngay từ đầu tháng

Để tránh tình trạng tiêu tiền theo cảm tính, hãy chia thu nhập thành những nhóm riêng như tiền ăn uống, tiền nhà cửa, điện nước, đi lại, học hành, chăm sóc sức khỏe, tiết kiệm và chi tiêu cá nhân.

Mỗi khoản nên có một giới hạn cụ thể. Khi tiền dành cho mua sắm đã hết, hãy cân nhắc trước khi lấy từ khoản khác bù vào. Cách làm này giúp mỗi người nhìn rõ khả năng tài chính của mình thay vì chỉ dựa vào cảm giác còn tiền trong tài khoản.

Không nhất thiết phải áp dụng cứng nhắc một công thức chia tiền giống nhau cho tất cả mọi người. Người thuê nhà, người có con nhỏ hay người phải phụng dưỡng cha mẹ sẽ có cơ cấu chi tiêu rất khác nhau. Hãy điều chỉnh theo hoàn cảnh thực tế, miễn sao vẫn duy trì được một khoản tích lũy đều đặn.

3. Lên thực đơn trước khi đi chợ

Tiền ăn uống là một trong những khoản chi dễ bị đội lên nếu không có kế hoạch. Đi chợ mỗi ngày mà chưa biết sẽ nấu món gì rất dễ dẫn đến mua thừa thực phẩm, trùng lặp nguyên liệu hoặc mua thêm những món không thực sự cần.

Một mẹo hữu ích là lên thực đơn cho gia đình trước khoảng 3-5 ngày. Dựa vào đó, lập danh sách những thứ cần mua, kiểm tra thực phẩm còn trong tủ lạnh rồi mới đi chợ.

Nên ưu tiên những nguyên liệu có thể chế biến thành nhiều món khác nhau, chọn thực phẩm đúng mùa và tận dụng thức ăn còn sử dụng an toàn. Vừa giảm lãng phí, vừa giúp bữa cơm gia đình đầy đủ mà không phải chi quá nhiều tiền. Tuy nhiên, đừng vì tiết kiệm mà mua thực phẩm kém chất lượng hoặc sử dụng đồ ăn đã hỏng.

4. Đừng xem những khoản tiền nhỏ là không đáng kể

Một cốc nước mua ngoài, vài món đồ ăn vặt, một lần đặt hàng vì thích hay những khoản phí dịch vụ không thường xuyên có thể không khiến ví tiền vơi đi đáng kể ngay lập tức.

Nhưng nếu những khoản chi này lặp lại mỗi ngày, tổng số tiền cuối tháng có thể khiến nhiều người bất ngờ. Chẳng hạn, mỗi ngày dành 30.000 đồng cho những món mua ngẫu hứng thì một tháng đã tiêu khoảng 900.000 đồng.

Không cần loại bỏ hoàn toàn những niềm vui nhỏ. Hãy đặt ra một ngân sách riêng cho sở thích cá nhân và cố gắng không vượt quá giới hạn đó. Tiết kiệm bền vững là biết kiểm soát khoản chi, không phải tự ép mình sống thiếu thốn.

5. Áp dụng quy tắc chờ 24 giờ trước khi mua đồ

Nhiều món đồ được mua không phải vì thực sự cần mà chỉ vì nhìn thấy đẹp, đang giảm giá hoặc bất chợt nảy sinh ham muốn sở hữu.

Để hạn chế tình trạng này, hãy thử quy tắc chờ 24 giờ đối với những món đồ không cấp thiết. Nếu món đồ có giá trị lớn, có thể kéo dài thời gian cân nhắc lên vài ngày.

Trong khoảng thời gian đó, hãy tự hỏi liệu mình có thực sự cần món đồ này không, ở nhà đã có thứ tương tự chưa và nếu không mua thì cuộc sống có bị ảnh hưởng hay không.

Cách làm tưởng chừng đơn giản nhưng giúp giảm đáng kể những quyết định mua sắm bốc đồng. Đặc biệt, đừng để những dòng chữ giảm giá, mua một tặng một hay miễn phí vận chuyển khiến bản thân chi tiền cho thứ vốn không có trong kế hoạch.

6. Tận dụng đồ dùng sẵn có, hạn chế mua mới

Một trong những cách tiết kiệm hiệu quả là sử dụng tốt những gì mình đang có. Quần áo còn tốt, đồ gia dụng vẫn hoạt động bình thường hay những vật dụng trong nhà chưa hết công năng đều không cần thay mới chỉ vì xuất hiện mẫu mã đẹp hơn.

Trước khi mua một món đồ, hãy kiểm tra xem trong nhà có thể tận dụng thứ gì thay thế hay không. Với những vật dụng có thể sửa chữa, hãy cân nhắc chi phí sửa so với mua mới.

Tuy nhiên, cũng không nên giữ những đồ vật đã hỏng, mất an toàn hoặc tiêu tốn nhiều chi phí vận hành chỉ vì tiếc tiền. Tiết kiệm thông minh là tối ưu giá trị sử dụng, không phải cố giữ mọi thứ bằng mọi giá.

7. Xây dựng quỹ dự phòng riêng, không dùng chung với tiền sinh hoạt

Có khoản tiết kiệm nhưng thường xuyên phải rút ra để chi tiêu thì rất khó tích lũy lâu dài. Vì vậy, mỗi người nên có một quỹ dự phòng riêng, tách biệt với tài khoản nhận lương và tiền sinh hoạt hằng tháng.

Ban đầu, có thể đặt mục tiêu tích lũy khoản tiền tương đương một tháng chi phí thiết yếu. Khi đã đạt được, hãy từng bước nâng lên mức 3-6 tháng chi phí sinh hoạt tùy điều kiện gia đình và mức độ ổn định của công việc.

Khoản tiền này chỉ nên sử dụng cho những tình huống thực sự cần thiết như mất việc, giảm thu nhập, ốm đau hoặc sự cố bất ngờ. Nên ưu tiên hình thức gửi tiền an toàn, dễ tiếp cận khi cần, thay vì đưa toàn bộ quỹ dự phòng vào những kênh đầu tư có rủi ro.

8. Tiết kiệm từ những khoản chi cố định mỗi tháng

Nhiều người chỉ chú ý đến những khoản mua sắm lớn mà quên rằng các chi phí định kỳ cũng có thể âm thầm làm hao hụt thu nhập.

Hãy kiểm tra lại hóa đơn điện, nước, internet, điện thoại, phí dịch vụ và những gói đăng ký đang sử dụng. Có những dịch vụ đã lâu không dùng nhưng vẫn tự động gia hạn, hoặc gói cước hiện tại vượt xa nhu cầu thực tế.

Chỉ cần rà soát một lần mỗi tháng, hủy những dịch vụ không cần thiết và điều chỉnh mức sử dụng hợp lý, mỗi gia đình có thể giảm được một khoản chi đáng kể theo thời gian.