Từ những ngày tháng quả cảm cất tiếng hát giữa bom đạn biên kim, vượt qua gian khổ để cống hiến cho nghệ thuật, NSND Hà Vy - mẹ ruột của biên tập viên, MC nổi tiếng VTV Hoàng Trang - đã làm nên chân dung một nghệ sĩ, người chiến sĩ đầy bản lĩnh. Không chỉ sở hữu sự nghiệp âm nhạc rực rỡ với dòng nhạc cách mạng và ngâm thơ, bà còn khiến công chúng trầm trồ bởi vẻ đẹp thanh tú thời trẻ cùng những dấu ấn nghệ thuật rất riêng, trong đó có màn thể hiện ca khúc phim Tây Du Ký độc đáo ngay trên đất Trung Quốc.

NSND Hà Vy và con gái - MC/BTV VTV Hoàng Trang.
XEM VIDEO: Nghệ sĩ Nhân dân Hà Vy hát tại Trung Quốc.
Từ tiếng hát dưới hầm trú ẩn đến màn thể hiện nhạc phim "Tây Du Ký" hy hữu
NSND Hà Vy sinh năm 1956 tại Hải Phòng. Bộc lộ năng khiếu từ năm 4 tuổi, đến năm 16 tuổi, tài năng của bà chính thức được phát hiện trong một lần hát phát qua loa truyền thanh hội nghị hợp tác xã. Nghệ sĩ Lê Đóa của Đoàn Văn công Công an nhân dân vũ trang (nay là Đoàn Văn công Bộ đội Biên phòng) khi nghe thấy giọng hát trong trẻo ấy đã lập tức tuyển bà vào đoàn. Những ngày đầu bước chân vào con đường chuyên nghiệp, bà được sự dìu dắt của nhiều tên tuổi lớn như NSND Trần Thị Tuyết ở bộ môn ngâm thơ, cùng các nghệ sĩ Dương Quý, Trung Kiên về nền tảng thanh nhạc.
Trong suốt những năm tháng chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam (1978) và biên giới phía Bắc (1979), bước chân của người nữ chiến sĩ mang quân hàm xanh đã in dấu khắp mọi nẻo đường gian khổ. Sân khấu của bà khi ấy là bãi cỏ, quả đồi hay góc rừng. Bà đã cất tiếng hát trong hầm trú ẩn, dưới hang núi cho thương bệnh binh nghe, thậm chí hát ngay trên bờ công sự dưới tầm đạn pháo quân thù để tiếp thêm ý chí chiến đấu cho các chiến sĩ.


Nhan sắc thời trẻ của NSND Hà Vy.
Nữ nghệ sĩ nhớ lại rằng có những thời điểm tiếng pháo vang lên ngay bên cạnh nhưng bà không hề sợ hãi, chỉ tập trung dốc hết tâm hồn vào từng câu hát, hay những lần đứng hát cho thương binh ở Hà Giang, bà đã vừa cất giọng vừa rơi nước mắt vì thương xóm làng và đồng đội.

Bà từng hát nhạc Tây Du Ký ở Trung Quốc.
Không chỉ gắn liền với những bản hùng ca cách mạng như Tiếng súng đã vang trên bầu trời biên giới, Ngày mai anh lên đường, Chiều biên giới, NSND Hà Vy còn có một kỷ niệm nghệ thuật vô cùng đặc biệt. Năm 1986, khi bộ phim Tây Du Ký mới ra mắt và gây sốt, bà có cơ hội sang Trung Quốc giao lưu biểu diễn.
Dù không hề biết tiếng Trung, bà vẫn quyết tâm học bài hát chủ đề của phim bằng phương pháp "truyền miệng": Tự nghe bản gốc, ghi lại phiên âm rồi nhờ ông Hoàng Vĩnh Giang (khi đó là Phó Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt - Trung) hiệu chỉnh từng cách phát âm, luyến láy. Màn trình diễn tròn vành rõ chữ của nữ nghệ sĩ Việt Nam đã nhận được sự hưởng ứng nồng nhiệt từ khán giả nước bạn, sau này trở thành mục biểu diễn được công chúng trong nước liên tục yêu cầu mỗi khi bà bước lên sân khấu.

Nữ NSND rất nỗ lực, lúc ở dốc bên kia cuộc đời vẫn thi vào Nhạc viện.
Dù đã là tên tuổi gặt hái vô số giải thưởng lớn như Huy chương Vàng Hội diễn Ca múa nhạc chuyên nghiệp toàn quốc (1985, 1990), Huy chương Bạc (1995), năm 2003, lúc ở tuổi xấp xỉ 50, nghệ sĩ Hà Vy vẫn quyết định thi vào khoa Thanh nhạc - Nhạc viện Hà Nội (nay là Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam).
Bà xuất sắc đỗ thủ khoa cả đầu vào lẫn đầu ra của khóa học, chung lớp với ca sĩ Tùng Dương. Nỗ lực học tập ở tuổi đã thành danh của bà khiến NSND Quang Thọ cũng phải dành lời khen ngợi hiếm có. Sau danh hiệu NSƯT nhận năm 1997, đến năm 2024, bà chính thức được Nhà nước phong tặng danh hiệu NSND.
Mẫu phụ nữ truyền thống đằng sau sự thành công của con gái MC VTV
Song hành cùng sự nghiệp rực rỡ là một tổ ấm gia đình bình yên, trọn vẹn. Chồng của NSND Hà Vy là nhạc sĩ, nghệ sĩ chơi trống kiêm nhiếp ảnh gia Hoàng Bình, người từng cùng bà chinh chiến qua khắp các đồn chốt biên phòng. Tình yêu bền chặt nảy nở từ những chuyến đi chung đã trở thành điểm tựa vững chắc cho cả hai. Con gái lớn của ông bà - BTV, MC Hoàng Trang là khuôn mặt quen thuộc của sóng truyền hình VTV qua các chương trình như Điểm hẹn văn hóa, Bữa trưa vui vẻ, Giai điệu tự hào, Chiều cuối năm.
Chia sẻ về người mẹ nổi tiếng, MC Hoàng Trang thường bày tỏ niềm tự hào sâu sắc. BTV VTV cho biết cuộc đời cô hạnh phúc nhất là được làm con gái của mẹ Vy. Dù tuổi trẻ của mẹ gắn liền với những chuyến công tác biền biệt - có lần đi Tây Ninh suốt 4 tháng rưỡi khiến con gái nhỏ không nhận ra mặt nhưng chưa bao giờ cô thấy mẹ lơ là trách nhiệm với gia đình. Đối với NSND Hà Vy, gia đình luôn nằm ở vị trí ưu tiên số một.

NSND Hà Vy bên chồng - nhạc sĩ, nghệ sĩ chơi trống kiêm nhiếp ảnh gia Hoàng Bình.
Đằng sau ánh đèn sân khấu, NSND Hà Vy là mẫu phụ nữ truyền thống, cẩn thận, tỉ mỉ và rất kỹ tính. Thói quen yêu bếp nỗ lực chăm sóc người thân của bà đã truyền năng lượng tích cực sang cho con gái. MC Hoàng Trang thừa nhận bản thân chịu ảnh hưởng rất lớn từ mẹ ở phong cách sống thẳng thắn, chân thành, cũng như niềm yêu thích việc vun vén cho tổ ấm.
Thậm chí, Hoàng Trang từng thực hiện bộ phim tài liệu mang tên NSND Hà Vy - Tiếng hát bay trên những nẻo đường biên cương, tự tay ghi lại những hình ảnh tại các đồn biên phòng A Pa Chải, Lý Vạn, Cao Bằng... như một món quà tri ân hành trình cống hiến tuổi trẻ của cha mẹ.

MC Hoàng Trang được thừa hưởng năng lượng tích cực, thú vui bếp núc và khéo chăm tổ ấm từ người mẹ tài hoa.
Ở tuổi 70, NSND Hà Vy vẫn giữ trọn nguồn năng lượng dồi dào. Giọng ngâm thơ đặc trưng của bà vẫn đều đặn vang lên trên sóng Đài Tiếng nói Việt Nam - công việc bà đã gắn bó liên tục từ năm 1974 đến nay. Bên cạnh việc truyền dạy thanh nhạc cho thế hệ trẻ, bà cùng các đồng đội cũ thành lập nhóm hát để tiếp tục đi biểu diễn phục vụ cộng đồng.
Đúng như triết lý sống mà nữ nghệ sĩ luôn tâm niệm: Với bà, ca hát là một ngành nghề không có tuổi nghỉ hưu, và chừng nào còn sức khỏe thì tiếng hát ấy vẫn sẽ tiếp tục cất lên để làm đẹp cho đời.


BTV Hoàng Trang hạnh phúc bên người mẹ lạc quan.