Có những niềm vui của người làm mẹ đến từ những điều thật giản dị, như một ngày trở về nhà đã thấy con tự tay chuẩn bị được bữa cơm, hay khi con biết tự chăm sóc bản thân và chủ động san sẻ việc nhà với mẹ. Với chị Nguyễn Thu (35 tuổi, Hà Nội), hành trình dạy con trai 12 tuổi nấu ăn cũng bắt đầu từ những mong muốn bình dị ấy. Hè vừa qua, chị dành thời gian hướng dẫn con vào bếp, để rồi đến nay, các bé đã hoàn thành hơn 60 mâm cơm gia đình ngon mắt, đủ dinh dưỡng và thành thạo nhiều món ăn quen thuộc. Nhìn con ngày một khéo léo, tự tin, chị không chỉ vui vì có thêm người phụ giúp mình trong căn bếp mà còn hạnh phúc khi con dần trưởng thành, biết tự lập và quan tâm đến những người thân yêu.
Trong gia đình, chị Nguyễn Thulà người thường xuyên chuẩn bị những bữa cơm cho các con, nhưng chồng chị cũng rất hay vào bếp và là người nấu ăn ngon trong nhà. Với chị, căn bếp không đơn thuần là nơi nấu nướng mà còn là nơi cả gia đình cùng chăm chút cho cuộc sống của mình.
“Mình thích cảm giác lựa chọn những nguyên liệu tươi ngon, chuẩn bị một bữa cơm đủ món rồi cả nhà ngồi quây quần bên nhau sau một ngày học tập, làm việc. Có thể món ăn không quá cầu kỳ, nhưng mình luôn mong bữa cơm là khoảng thời gian mọi người được trò chuyện, chia sẻ những câu chuyện trong ngày. Mình cũng nghĩ rằng tình yêu bếp núc không nhất thiết phải bắt đầu từ những món ăn ngon hay kỹ thuật nấu nướng điêu luyện. Đôi khi, nó bắt đầu từ niềm vui khi tự tay làm một điều gì đó cho những người mình yêu thương”, bà mẹ đảm đang chia sẻ.
Có lẽ chính vì thế mà tình yêu bếp núc cũng dần được nhen nhóm trong 2 con trai của chị. Khi nhìn thấy bố mẹ thường xuyên nấu ăn, dọn dẹp và cùng nhau chuẩn bị những bữa cơm, các con chị cũng dần coi đó là những công việc rất bình thường trong cuộc sống.
Chị tâm sự, bản thân không nhớ chính xác từ thời điểm nào các con bắt đầu thích vào bếp. 8X chỉ nhớ có những khoảnh khắc rất đời thường, con đứng cạnh mẹ quan sát, tò mò hỏi về cách chế biến món ăn, rồi muốn tự tay làm thử.
Điều làm chị nhớ nhất là khi nhìn thấy các con thực sự hào hứng với việc mình làm ra một món ăn. Các con không chỉ muốn ăn món đó mà còn muốn tự tay chuẩn bị để cả nhà cùng thưởng thức. Sau này, khi nhìn lại những video chị từng quay các con, chị càng thấy những khoảnh khắc tưởng như bình thường ấy thật đáng quý.
“Mình nhận ra rằng đôi khi, bố mẹ không cần chủ động dạy con quá nhiều, mà chỉ cần tạo cơ hội để con được quan sát, được tham gia và dần tìm thấy niềm vui của riêng mình. Mình thấy điều đáng quý không nằm ở việc con làm được món ăn ngon đến đâu, mà là con đã có những trải nghiệm đầu tiên, được tự tay thử sức và học hỏi. Mình không còn nhớ chính xác tất cả những chi tiết của lần đầu ấy, nhưng mình nhớ cảm giác hạnh phúc khi nhìn các con lớn lên qua từng việc nhỏ”, bà mẹ hạnh phúc nói.
Với chị Thu, việc dạy con nấu ăn không bắt đầu từ mong muốn con trở thành người nấu ăn giỏi, mà từ suy nghĩ rằng con cần có khả năng tự chăm sóc bản thân trước khi bước ra cuộc sống rộng lớn hơn.
“Mình có hai con trai, hiện 12 và 14 tuổi. Mình hiểu rằng các con sẽ lớn lên, có cuộc sống riêng, rồi sẽ có những ngày phải tự lo cho mình mà không có bố mẹ ở bên cạnh. Mình không thể lúc nào cũng ở cạnh để chuẩn bị cho con từng bữa ăn hay làm thay con mọi việc”.
Chính vì vậy, từ khi các con khoảng 5-6 tuổi, chị đã cho con làm những việc phù hợp với khả năng như cất đồ chơi, bỏ vỏ hộp sữa đúng nơi quy định, phụ mẹ chuẩn bị những việc đơn giản trong bếp.
Chị mong các con hiểu rằng việc nhà là trách nhiệm chung của các thành viên trong gia đình, chứ không phải việc riêng của mẹ hay của phụ nữ. Thông qua nấu ăn, con còn học được cách lên kế hoạch, sắp xếp công việc, kiên nhẫn và chịu trách nhiệm với những gì mình làm. Quan trọng hơn, chị mong con biết quan tâm đến người khác, hiểu rằng một bữa cơm được chuẩn bị chu đáo cũng là một cách thể hiện tình yêu thương.
Để các con ngày càng tiến bộ trong việc bếp núc, chị thường hướng dẫn con ở giai đoạn đầu, nhưng khi con đã hiểu cách làm thì chị cố gắng lùi lại để con tự thực hiện.
8X tâm sự, mình không muốn lúc nào cũng đứng bên cạnh nhắc từng bước, bởi nếu việc gì mẹ cũng chỉ đạo thì con sẽ quen làm theo hơn là tự suy nghĩ. Chị muốn con biết tự xem trong tủ lạnh có gì, nghĩ xem có thể nấu món gì, cần chuẩn bị những nguyên liệu nào và sắp xếp thời gian ra sao.
“Có một giai đoạn, mình thực hiện chuỗi video “21 ngày con vào bếp” khi Bi 12 tuổi. Mình muốn dành cho con cơ hội tự lên thực đơn, chuẩn bị nguyên liệu, nấu ăn và dọn dẹp sau khi hoàn thành. Tất nhiên, không phải lúc nào mọi việc cũng diễn ra hoàn hảo. Nhưng mình nghĩ điều quan trọng là con được trực tiếp trải nghiệm thay vì chỉ đứng nhìn mẹ làm”, chị nói.
Chị Thu cũng không đặt nặng chuyện con phải nấu món thật ngon hay bữa nào cũng phải đủ món cầu kỳ. Bởi với chị, hôm nay con làm được một món, ngày mai biết thêm một kỹ năng, như vậy đã là tiến bộ rồi. Khi con cảm thấy mình được tin tưởng, được chủ động lựa chọn và được ghi nhận những cố gắng, con sẽ có động lực để tiếp tục. Chị Thu muốn căn bếp là nơi con được trải nghiệm và trưởng thành, chứ không phải nơi con cảm thấy mình đang bị giao thêm nhiệm vụ.
Có lẽ thừa hưởng gen khéo léo từ bố mẹ cộng với tình yêu bếp, ở tuổi 12 bé Bi nhà chị đã có thể tự chuẩn bị nhiều bữa ăn gia đình với những món quen thuộc như cơm, rau luộc, các món xào, món mặn và một số món cần chuẩn bị nhiều nguyên liệu hơn.
Trong quá trình làm video quay lại những cảnh con nấu ăn, chị nhận thấy con dần chủ động hơn, từ việc nghĩ món ăn đến chuẩn bị nguyên liệu và hoàn thành bữa cơm. Có những hôm chị chỉ cần hướng dẫn hoặc hỗ trợ ở những công đoạn cần thiết, còn phần lớn công việc con có thể tự làm.
Điều khiến chị bất ngờ nhất không hẳn là một món ăn cụ thể, mà là sự thay đổi trong cách con tiếp cận công việc. Ban đầu, con thường cần mẹ hướng dẫn nhiều hơn. Sau một thời gian, con đã biết suy nghĩ xem gia đình có gì để nấu, nên chuẩn bị món nào và làm thế nào để kịp giờ ăn. Gần đây, khi bố vắng nhà, hai anh em Tôm - Bi còn có thể cùng chuẩn bị những bữa ăn như mì xào hải sản.
“Có những lúc anh Tôm bị chấn thương chân, Bi cũng chủ động vào bếp nhiều hơn để chuẩn bị bữa ăn cho mẹ và anh. Với mình, đó là lúc kỹ năng nấu ăn thực sự có ý nghĩa. Con không chỉ biết làm một món ăn, mà còn biết vận dụng điều mình đã học để giúp đỡ những người thân trong gia đình”, chị Thu nói.
Để được như bây giờ, chị Thu chia sẻ, lúc mới học nấu ăn các con không thể tránh khỏi những lúc lúng túng, làm chưa đúng ý hoặc mất nhiều thời gian hơn dự kiến. Chị nghĩ đó là điều hoàn toàn bình thường, bởi ngay cả người lớn cũng có những lúc nấu ăn chưa thành công. Nếu con làm chưa tốt, chị thường cùng con nhìn lại xem vấn đề nằm ở đâu, lần sau có thể làm khác đi như thế nào.
Để khuyến khích con, chị hạn chế chê bai hay so sánh con với người khác, vì chị không muốn một lần thất bại khiến con mất hứng thú với việc mình đang học. Chị cũng không yêu cầu món ăn nào con làm ra cũng phải hoàn hảo. Điều quan trọng là con có cố gắng, biết rút kinh nghiệm và có trách nhiệm với công việc mình đã bắt đầu.
Tuy nhiên, để con được tự lập với chị không có nghĩa là bố mẹ buông lỏng hoàn toàn. An toàn luôn là điều chị đặt lên hàng đầu. Chị hướng dẫn con cách sử dụng dao, bếp nóng và các dụng cụ nhà bếp; nhắc con chú ý khi sơ chế thực phẩm, giữ khu vực nấu nướng gọn gàng và không chủ quan khi sử dụng thiết bị điện. Với những công đoạn có nguy cơ cao hoặc vượt quá khả năng của con, chị sẽ trực tiếp hỗ trợ hoặc giám sát. Chị muốn con được tự làm trong phạm vi phù hợp, nhưng phải hiểu rằng tự lập luôn đi cùng với sự cẩn thận và trách nhiệm.
Nhìn thấy các con chuẩn bị được những mâm cơm hoàn chỉnh cho gia đình, chị Thu vô cùng hạnh phúc. Đặc biệt, niềm vui không nằm ở việc hôm nay được ăn món gì ngon, mà là chị thấy con mình dần biết quan tâm đến những người xung quanh.
Chị nhớ những bữa cơm các con tự tay chuẩn bị, cả nhà cùng ngồi ăn và trò chuyện. Những món ăn có thể còn đơn giản, cách trình bày chưa đẹp như ngoài hàng, nhưng chị luôn cảm nhận được sự cố gắng của con trong đó. Hơn thế, khi Tôm (con lớn) bị rạn xương chân, việc đi lại và làm những công việc thường ngày trở nên khó khăn hơn. Bé Bi đã chủ động đảm nhận nhiều việc nhà và vào bếp chuẩn bị đồ ăn cho anh, cho mẹ khi bố vắng nhà.
Những lúc như vậy, chị thấy việc dạy con tự lập từ trước thực sự có ý nghĩa. Nếu các con chưa từng được làm, chưa từng được thực hành thì khi gia đình có việc cần, các con cũng khó có thể chủ động giúp đỡ nhau.
“Mình không nghĩ con phải làm được điều gì lớn lao mới đáng tự hào. Đôi khi, một bữa cơm con tự nấu, một việc con tự giác làm hay sự quan tâm nhỏ dành cho người thân cũng đủ khiến mẹ cảm thấy mọi cố gắng của mình đều xứng đáng”, bà mẹ hạnh phúc nói.
Gia đình chị luôn đón nhận những món ăn của các con rất vui vẻ. Mọi người cùng ăn, cùng trò chuyện và động viên con. Theo chị, sự đón nhận ấy rất quan trọng, bởi khi con bỏ công sức chuẩn bị một bữa ăn, con cũng mong những người thân thưởng thức và ghi nhận nỗ lực của mình.
Qua việc nấu ăn, 8X nhận thấy các con dần chủ động hơn trong sinh hoạt. Các con hiểu rằng để có một bữa cơm không chỉ cần nấu ăn, mà còn có rất nhiều việc phía sau như chuẩn bị nguyên liệu, dọn dẹp và sắp xếp mọi thứ sau khi ăn.
Như đã nói, điều khiến người làm mẹ như chị hạnh phúc nhất không phải là việc con nấu được bao nhiêu món ăn, mà là nhìn thấy các con từng bước trưởng thành, biết tự chăm sóc bản thân và biết nghĩ đến những người xung quanh.
Qua hành trình dạy con nấu ăn, lưu giữ lại những video này, chị càng tin rằng kỹ năng sống rất quan trọng đối với trẻ. Điểm số tốt hay thành tích học tập là điều đáng quý, nhưng chị mong các con còn biết tự lo cho mình, biết làm việc nhà, biết cư xử và biết yêu thương mọi người.
“Mình cũng muốn chia sẻ với các bố mẹ rằng hãy cho con cơ hội được làm, kể cả khi con làm chưa tốt bằng người lớn. Nếu lúc nào chúng ta cũng nghĩ làm thay sẽ nhanh hơn, gọn hơn và tốt hơn, thì có thể chính chúng ta đang vô tình lấy đi cơ hội học hỏi của con. Đặc biệt với các bé trai, mình nghĩ nấu ăn hay dọn dẹp không phải là những công việc chỉ dành cho phụ nữ”. Với chị, nấu ăn là kỹ năng cần thiết của mỗi người, dù sau này con sống một mình, lập gia đình hay ở bất cứ hoàn cảnh nào. Chị vẫn luôn quan niệm thành nhân trước, thành tài sau.
Chị cũng mong các con không chỉ học giỏi mà còn trở thành những người tử tế, biết quan tâm, biết sẻ chia và có khả năng tự chịu trách nhiệm với cuộc sống của mình. “Và có lẽ, món quà lớn nhất mà bố mẹ có thể dành cho con không phải là làm mọi thứ thật tốt cho con, mà là trang bị cho con đủ kỹ năng và sự tự tin để một ngày nào đó, khi không có bố mẹ bên cạnh, con vẫn có thể sống tốt và chăm sóc được cho chính mình”, chị nói.
