Trong nhiều giống ổi được trồng ở Việt Nam, ổi găng Đông Dư (Hà Nội) nổi bật bởi hình dáng nhỏ xinh nhưng hương vị lại rất đậm đà. Những quả ổi tròn, vỏ sần, hằn rõ từng đường gân từ cuống xuống rốn quả, khi ăn có độ giòn đặc trưng, vị ngọt vừa và tỏa mùi thơm thoang thoảng. Đặc biệt, ổi găng có thể thưởng thức khi còn ương hoặc đã chín, mỗi độ lại mang đến một cảm nhận khác nhau.
Điểm dễ nhận biết nhất của ổi găng Đông Dư là những đường gân nổi chạy dọc thân quả. Theo kinh nghiệm của người dân địa phương, quả càng hằn nhiều gân thì thường càng giòn và ngon. Khi ăn lúc ương, ổi có độ giòn, vị mát, ngọt vừa, càng nhai càng cảm nhận rõ mùi thơm đặc trưng. Khi để chín, phần thịt mềm hơn, vị ngọt đậm lên và hương thơm cũng rõ rệt hơn.
Chính sự kết hợp giữa độ giòn, vị ngọt và mùi thơm khiến ổi găng được nhiều người yêu thích. Quả nhỏ nên có thể ăn cả quả sau khi rửa sạch, thường được dùng làm món ăn vặt hoặc chấm cùng muối ớt, muối tôm. Một số người còn mua ổi về ép nước hoặc chế biến thành mứt.
Ổi găng cho quả quanh năm nhưng có hai thời điểm sai quả rõ rệt. Vụ chính thường rơi vào khoảng tháng 6-7 dương lịch. Đây là lúc những vườn ổi ở làng Đông Dư bước vào mùa thu hoạch rộ, người dân tranh thủ hái quả từ sáng sớm để kịp giao cho thương lái.
Sau những cơn mưa mùa hạ, cây tiếp tục ra hoa và cho một đợt quả khác từ khoảng tháng 8-10 dương lịch. Nhiều người trồng nhận xét vụ này quả không những sai mà còn có phần thơm ngon hơn. Thời tiết thu đông với những ngày nắng hanh, khô được cho là giúp quả tích lũy hương vị, khiến ổi ăn đậm đà hơn.
Ở Đông Dư, cây ổi găng từng được trồng chủ yếu ở bờ rào, sân vườn để lấy bóng mát và cho quả ăn trong gia đình. Khoảng hơn 10 năm trở lại đây, khi người tiêu dùng ngày càng biết đến và ưa chuộng giống ổi này, người dân bắt đầu mở rộng diện tích. Có những gia đình trồng vài sào, cũng có hộ sở hữu vườn rộng tới 1-2 ha.
Ổi găng được đánh giá là khá dễ trồng. Người dân thường nhân giống bằng phương pháp chiết cành. Cành chiết khoảng 6 tháng có thể bắt đầu bói hoa và sau khoảng một năm đã cho quả. Trong quá trình chăm sóc, người trồng thường xuyên cắt tỉa cành, làm sạch vườn, loại bỏ quả hỏng và theo dõi sâu bệnh để cây tập trung dinh dưỡng nuôi quả.
Tuy nhiên, người dân Đông Dư cho rằng không phải cứ mang giống ổi găng đi trồng ở nơi khác là có thể tạo ra quả có chất lượng tương tự. Giống ổi này đặc biệt thích hợp với vùng đất bãi ven sông Hồng. Nhiều người ở nơi khác từng lấy cành giống về trồng nhưng chất lượng quả không đạt độ giòn, thơm và ngọt như những cây được trồng tại Đông Dư. Đây cũng được xem là một trong những yếu tố góp phần tạo nên nét riêng của ổi găng vùng đất này.
Một đặc điểm đáng chú ý khác là cây ổi không được khai thác quá lâu. Theo kinh nghiệm của người dân, sau khoảng 8-10 năm, cây thường được đốn bỏ và trồng cây mới để duy trì năng suất cũng như chất lượng quả.
Đến mùa thu hoạch, thương lái thường tìm về tận vườn thu mua rồi đưa ổi găng đi tiêu thụ tại nhiều tỉnh, thành. Giá bán tại vườn thường dao động khoảng 15.000-25.000 đồng/kg tùy thời điểm và chất lượng quả. Có thời điểm chính vụ, giá bán buôn chỉ khoảng 20.000 đồng/kg.
Trong khi đó, tại các chợ dân sinh và trên chợ mạng ở Hà Nội, ổi găng thường được bán với giá khoảng 25.000-45.000 đồng/kg. Vào chính vụ, giá có thể ở mức 25.000 đồng/kg, nhưng cuối vụ hoặc trái mùa, những quả đẹp, giòn và thơm có thể được bán với giá khoảng 45.000 đồng/kg.
