Ốc đắng là loài ốc nước ngọt thường sinh sống phổ biến ở các ao, hồ, mương vườn, kênh rạch và vùng sông nước vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Loại ốc này có thân tròn nhỏ (thường dễ nhầm lẫn với ốc gạo), kích thước chỉ lớn cỡ đầu ngón tay trỏ, vỏ màu nâu sẫm hoặc nâu đen, phần đuôi nhọn, các vòng xoắn trên vỏ khá rõ. Thịt ốc không nhiều nhưng có độ giòn, dai nhẹ, vị ngọt tự nhiên.

Ốc đắng có kích thước nhỏ, là đặc sản dân dã gắn liền với vùng sông nước miền Tây - Ảnh minh họa
Khác với những loại ốc được nuôi thương phẩm, được bày bán phổ biến quanh năm tại các chợ truyền thống, ốc đắng miền Tây chủ yếu được người dân khai thác tự nhiên nên thường xuất hiện theo mùa, đặc biệt vào mùa mưa. Từ khoảng tháng 5 khi những cơn mưa đầu mùa bắt đầu trút xuống miền Tây, đây cũng là thời điểm ốc đắng phát triển tốt, phần thịt béo, giòn và bùi hơn. Ốc đắng có giá dao động từ 50.000 đồng - 150.000 đồng/kg tùy từng thời điểm. Vì ốc được đánh bắt tự nhiên nên không phải lúc nào bà nội trợ cũng dễ dàng mua được loại ốc “đặc sản” này.
Xét về thành phần dinh dưỡng, cũng giống như các loại ốc khác, ốc đắng dồi dào protein, lượng chất béo tương đối thấp, vitamin B12, A, E và các khoáng chất như canxi, phốt pho, kẽm, magie, selen… Dưới đây là một số lợi ích dinh dưỡng của loại ốc dân dã này.
Bổ sung protein, duy trì cơ bắp, tốt cho xương
Protein là một trong những thành phần dinh dưỡng quan trọng có trong thịt ốc đắng, góp phần tham gia vào quá trình xây dựng, sửa chữa mô, duy trì khối cơ và hỗ trợ nhiều hoạt động chuyển hóa trong cơ thể.
Việc bổ sung đủ nguồn protein thông qua thực phẩm giúp duy trì sức mạnh cơ bắp, hỗ trợ phục hồi các mô sau vận động và đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng hằng ngày. Bên cạnh đó, lượng canxi trong ốc đắng góp phần cải thiện tình trạng xương khớp, giúp xương chắc khỏe, ngăn ngừa việc loãng xương.
Chính vì vậy, việc sử dụng ốc đắng hợp lý, xen kẽ với các nguồn protein khác từ cá, thịt, trứng… giúp đa dạng hóa nguồn đạm trong khẩu phần ăn hằng ngày, tăng cường sức khoẻ tổng thể.
Ít chất béo, phù hợp với chế độ dinh dưỡng cân bằng
Một ưu điểm của thịt ốc đắng là hàm lượng chất béo tương đối thấp khi chế biến theo cách luộc. Bên cạnh đó, cùng với lượng kcal thấp, ốc đắng phù hợp với chế độ ăn uống cân bằng, tốt cho những người thích kiểm soát cân nặng.
Khi sử dụng ốc đắng, cần tránh các món chiên nhiều dầu mỡ hoặc xào cùng nước cốt dừa, nên ưu tiên các món luộc, hấp hoặc nấu canh, đồng thời chú ý lượng nước chấm sử dụng kèm.
Bổ sung các loại khoáng chất thiết yếu
Ngoài protein, thịt ốc còn cung cấp một số khoáng chất tham gia vào hoạt động sinh lý của cơ thể. Trong đó, phốt pho là thành phần quan trọng cấu tạo nên xương và răng, đồng thời tham gia vào quá trình sản xuất năng lượng. Kẽm cần thiết cho hoạt động của nhiều enzyme, hỗ trợ chức năng miễn dịch của cơ thể.

Ốc đắng luộc sả, chấm nước mắm cơm mẻ là món ăn dân dã được người miền Tây yêu thích - Ảnh minh họa
Bên cạnh giá trị dinh dưỡng, ốc đắng còn được nhiều người yêu thích bởi có thể chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Phổ biến nhất là ốc đắng luộc sả, luộc lá ổi, luộc cơm mẻ, ăn kèm nước mắm chanh tỏi ớt hoặc mắm gừng.
Ngoài ra, phần thịt ốc sau khi khêu ra còn được dùng làm gỏi trộn bắp chuối, chả ốc, ốc kho sả ớt, kho nước cốt dừa hoặc chiên cùng trứng. Khi kết hợp cùng các loại rau vườn, cơm dừa và nước chấm chua cay, phần thịt ốc giòn bùi tạo nên món ăn mang đậm nét ẩm thực miệt vườn.
Để chọn được ốc đắng tươi ngon, người mua nên ưu tiên những con còn sống, có nắp miệng ốc khép chặt, vỏ nguyên vẹn, không bị nứt vỡ. Nên chọn ốc có kích thước tương đối đồng đều, không có mùi hôi.
Khi mua ốc về, nên ngâm trong nước sạch hoặc nước vo gạo, thay nước trong quá trình ngâm để ốc nhả hết bùn đất và chất bẩn. Sau đó, rửa lại nhiều lần phần vỏ ốc để được sạch sẽ trước khi chế biến. Ốc cần được nấu chín hoàn toàn trước khi ăn, không nên sử dụng dưới dạng sống, tái hoặc chỉ chần sơ qua nước sôi vì có thể nhiễm ký sinh trùng.
Mặc dù là thực phẩm cung cấp protein và có thể bổ sung vào chế độ ăn đa dạng, nhưng với người có tiền sử dị ứng với ốc, người mắc bệnh thận mạn tính, đang phải kiểm soát lượng đạm cần tham khảo ý kiến bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng để điều chỉnh lượng ăn phù hợp.