Lá tía tô là loại rau gia vị quen thuộc trong bữa ăn của người Việt, ngoài ra nhiều người còn đun nước lá tía tô để uống với nhiều mục đích cho sức khỏe.
Tuy nhiên, nhiều người băn khoăn nên dùng lá tía tô tươi hay phơi khô để giữ được nhiều dưỡng chất và mang lại lợi ích tốt hơn cho sức khỏe. Hãy cùng tìm hiểu.
Lá tía tô tươi có ưu điểm gì?
Lá tía tô tươi có mùi thơm đặc trưng, vị hơi cay và chứa nhiều thành phần tự nhiên tốt cho sức khỏe, trong đó có tinh dầu, các hợp chất thực vật và một số vitamin. Hàm lượng cụ thể phụ thuộc vào giống cây, điều kiện trồng trọt, độ tươi và cách chế biến.
Ưu điểm của lá tươi là chưa trải qua quá trình phơi hoặc sấy nên có thể giữ được hương vị tự nhiên cùng một số hợp chất dễ bay hơi. Lúc đun sôi, nấu thành nước uống sẽ có mùi thơm nhẹ, ngon miệng, dễ uống.
Theo kinh nghiệm dân gian, nước tía tô thường được sử dụng khi thời tiết thay đổi hoặc khi cơ thể cảm thấy khó chịu nhẹ. Một số hợp chất trong tía tô cũng đang được nghiên cứu về đặc tính chống oxy hóa và chống viêm. Tuy nhiên, những kết quả nghiên cứu này chưa đủ để khẳng định nước lá tía tô có thể điều trị bệnh hoặc thay thế thuốc.
Khi sử dụng lá tươi, cần chọn lá sạch, không sâu bệnh…. Không nên đun quá lâu nếu chỉ muốn lấy nước uống thông thường, bởi nhiệt độ và thời gian đun có thể làm thay đổi hương thơm cũng như thành phần của tinh dầu.
Lá tía tô khô có tốt không?
Lá tía tô khô cũng là lựa chọn tốt để uống và cũng tiện sử dụng. Sau khi được làm khô đúng cách, lá vẫn giữ được chất và còn dễ bảo quản.
Ưu điểm nổi bật của lá khô là tiện lợi, dễ bảo quản và không cần sơ chế thường xuyên. Tuy nhiên, quá trình phơi nắng hoặc sấy ở nhiệt độ cao có thể khiến một số thành phần nhạy cảm với nhiệt, ánh sáng và oxy bị suy giảm. Mùi thơm của lá cũng có thể thay đổi so với khi còn tươi.
Muốn sử dụng lá tía tô khô, nên chọn nguyên liệu có nguồn gốc rõ ràng, màu sắc tự nhiên, không mốc hay có dấu hiệu lạ. Tốt nhất là tự phơi khô, không nên mua loại lá phơi sẵn vì không đảm bảo. Sau khi khô hoàn toàn, hãy bảo quản trong hộp kín, đặt ở nơi khô ráo và tránh ánh nắng trực tiếp.
Không nên sử dụng lá đã xuất hiện đốm mốc, bị ẩm trở lại hoặc có mùi bất thường, kể cả khi chỉ mới bảo quản trong thời gian ngắn.
Vậy nên uống lá tía tô tươi hay khô?
Nói chung nếu nhà sẵn lá, tiện dùng thì bạn cứ sử dụng lá tía tô tươi. Trong khi đó, lá khô phù hợp với người muốn dự trữ nguyên liệu, sử dụng thuận tiện và không có điều kiện mua lá tươi thường xuyên.
Dù lựa chọn dạng nào, cũng không thể kết luận lá tươi luôn tốt hơn lá khô trong mọi trường hợp. Giá trị dinh dưỡng và thành phần hoạt chất còn phụ thuộc vào cách trồng, thu hái, bảo quản và chế biến. Hiện chưa có đủ bằng chứng lâm sàng để khẳng định uống nước tía tô tươi hay khô mang lại lợi ích sức khỏe vượt trội hơn.
Khi nấu nước uống, nên dùng lượng vừa phải, nấu đủ dùng trong ngày và không để nước đã nấu ở nhiệt độ phòng quá lâu. Tuyệt đối không dùng nước lá tía tô để uống thay nước lọc, chỉ nên uống 1-2 cốc một ngày là đủ.
Với người đang mang thai, có bệnh nền thì nên hạn chế sử dụng. Hoặc, tham khảo ý kiến của chuyên gia trước khi sử dụng.
Tóm lại, lá tía tô tươi và khô đều có thể dùng để nấu nước uống. Lựa chọn phù hợp nhất là loại nguyên liệu sạch, được bảo quản tốt và sử dụng điều độ. Thay vì quá chú trọng lá tươi hay khô, mọi người nên quan tâm đến chất lượng nguyên liệu, cách chế biến và chế độ ăn uống cân bằng để bảo vệ sức khỏe lâu dài.
