Một người mẹ chia sẻ kinh nghiệm nuôi dạy con, và cách làm ấy để lại ấn tượng sâu sắc.
Mỗi tối trước khi đi ngủ, cô và chồng thường âm thầm làm một việc. Khi con trai đã nằm trên giường, nửa tỉnh nửa mê nhưng chưa ngủ hẳn, cô cố tình hạ giọng, giả vờ trò chuyện với chồng và khéo léo “khen” con trước mặt con.
Đứa trẻ nhắm mắt như đã ngủ nhưng thực ra vẫn lặng lẽ lắng nghe, trên môi còn nở một nụ cười. Hai vợ chồng cũng giả vờ không nhận ra điều đó và tiếp tục trò chuyện tự nhiên.
Chẳng hạn, khi nói về việc thức dậy vào buổi sáng, người vợ thì thầm với chồng:
“Em để ý dạo này con trai mình thay đổi nhiều lắm. Con không còn nằm lì trên giường hay nũng nịu không chịu dậy nữa. Chuông báo thức vừa reo là con đã tự thức dậy rồi.”
Sau vài lần như vậy, đứa trẻ thực sự có sự thay đổi.
Mỗi sáng, khi chuông báo thức reo, bố mẹ không còn phải la mắng hay giục con nhiều lần. Cậu bé nhanh chóng ra khỏi giường, tự mặc quần áo, rửa mặt, đánh răng và chuẩn bị mọi thứ một cách độc lập. Khi đã sẵn sàng, cậu mới gọi bố mẹ đưa mình đến trường.
Theo góc nhìn tâm lý học, nếu được nghe bố mẹ trực tiếp nói rằng mình đang thay đổi theo hướng tích cực, trẻ đôi khi vẫn vô thức nghi ngờ. Nhưng những lời “vô tình” nghe được lại dễ khiến trẻ tin tưởng hơn.
Điều này đặc biệt đúng với trẻ nhỏ. Nhiều bố mẹ không thường xuyên la mắng hay áp đặt những quy tắc khắt khe, nhưng vẫn nuôi dạy được những đứa trẻ tự tin, hiền lành và có tư duy độc lập. Điểm quan trọng không nằm ở kỷ luật hà khắc, mà ở những lời khen ngợi chân thành và đúng lúc.
Tất nhiên, bố mẹ không nhất thiết phải đợi đến khi con gần ngủ mới dùng cách này. Trong giao tiếp hàng ngày, nếu thường xuyên sử dụng những lời nói tích cực và phù hợp, bố mẹ có thể từng bước giúp trẻ hình thành sự tự tin, tinh thần tự lập và những thói quen tốt.
"Con đã tiến bộ nhiều so với trước đây, mẹ rất vui"
Cậu bé học lớp sáu và đạt 7 điểm trong kỳ thi giữa kỳ, chỉ cao hơn 2 điểm so với lần kiểm tra trước.
Nhiều phụ huynh có lẽ sẽ lập tức trách mắng con. Nhưng người mẹ cố gắng kìm nén cơn giận, hít sâu vài lần, rồi ngồi xuống, nhẹ nhàng xoa đầu con và nói:
“Lần này con đạt điểm cao hơn lần trước. Điều đó cho thấy con thực sự đã cố gắng và có tiến bộ.”
Đứa trẻ vốn đang cúi đầu, đôi vai rũ xuống, nghe xong thì đứng im vài giây. Sau đó, đôi vai dần thẳng lên. Cậu bé khẽ nói với mẹ:
“Lần này con vẫn làm chưa tốt lắm, mẹ ạ. Lần sau con sẽ cố gắng hơn.”
Lúc ấy, người mẹ vừa buồn vừa xúc động. Bà nhận ra rằng con mình không hề lười biếng hay không muốn học. Có lẽ điều con cần sau tất cả những nỗ lực đã bỏ ra chỉ đơn giản là được nhìn thấy và công nhận sự cố gắng của mình.
Nhiều bố mẹ có thói quen so sánh con với những đứa trẻ khác, nhưng lại quên rằng điều trẻ cần là sự thấu hiểu từ bố mẹ.
Một lời động viên chân thành có thể trở thành động lực để trẻ tiếp tục tiến về phía trước. Khi cảm thấy những nỗ lực của mình được công nhận, trẻ sẽ có thêm động lực để vượt qua giới hạn của bản thân và từng bước tiến bộ hơn.
"Bố mẹ tin rằng con có thể làm được"
Bố mẹ hãy thử dành một chút thời gian để tự hỏi: Đã bao lâu rồi mình chưa nghiêm túc nói với con rằng: “Bố mẹ tin con”?
Khi đối mặt với một thử thách mới, nhiều trẻ thường nói: “Con không làm được” hoặc “Con chắc chắn sẽ không làm tốt”. Không ít bố mẹ cho rằng con chỉ đang sợ khó khăn, nhưng sâu bên trong, trẻ có thể đang tìm kiếm một sự khẳng định: “Lúc này, bố mẹ còn tin con không?”
Vì vậy, bố mẹ có thể nhẹ nhàng nói: “Bố mẹ tin con có thể làm được. Chúng ta cùng nghĩ cách nhé, cứ từ từ làm từng bước một”.
Câu nói đơn giản có thể khơi dậy sự tự tin đang ẩn sâu bên trong trẻ. Niềm tin bố mẹ dành cho con chính là nền tảng để trẻ dần học cách tin vào chính mình.
Khi cảm nhận được sự tin tưởng và an toàn, trẻ sẽ có thêm can đảm để thử sức, đối diện với khó khăn và không dễ dàng bỏ cuộc.
Vì vậy, đừng xem nhẹ câu nói: “Bố mẹ tin con có thể làm được.” Đó trở thành nguồn sức mạnh giúp trẻ xây dựng sự tự tin từ bên trong.
"Mẹ ủng hộ con"
Một người mẹ đang cùng con gái chọn sách ngoại khóa. Khi đi ngang qua khu sách mỹ thuật, cô bé bị thu hút bởi những cuốn sách tranh, đôi mắt sáng lên và không rời khỏi chúng.
Nhưng người mẹ cau mày rồi từ chối: “Học vẽ chẳng có ích gì, chỉ phí thời gian. Chúng ta nên chọn sách về thi Olympic Toán.”
Nghe vậy, ánh mắt cô bé trở nên buồn bã, lặng lẽ rụt tay lại và không nói gì.
Nhiều bố mẹ cho rằng tôn trọng lựa chọn của con đồng nghĩa với nuông chiều. Thực tế, hai điều này hoàn toàn khác nhau.
Trong những giới hạn an toàn, ủng hộ con nghĩa là cho trẻ cơ hội trải nghiệm cảm giác được tự mình đưa ra quyết định.
Những đứa trẻ được trao cơ hội lựa chọn sẽ có nhiều cơ hội phát triển ý thức trách nhiệm và khả năng phán đoán độc lập. Trẻ cũng không quá sợ mắc sai lầm, bởi chúng hiểu rằng một lần thất bại không có nghĩa là mình đã thất bại hoàn toàn.
Vì vậy, khi con phân vân giữa hai lựa chọn, bố mẹ có thể hỏi: “Con nghĩ lựa chọn nào phù hợp với mình hơn? Bố mẹ tôn trọng quyết định của con.” Một câu nói đơn giản đôi khi còn hiệu quả hơn lời nhắc nhở hay trách mắng.
