Giảm hơn 5% trọng lượng cơ thể và duy trì được mức cân nặng mới ở giai đoạn đầu tuổi 50 có thể giúp làm chậm sự suy giảm các chỉ số sức khỏe tim mạch trong những năm tiếp theo. Nghiên cứu mang đến một thông điệp tích cực: cải thiện sức khỏe vẫn chưa bao giờ là quá muộn, ngay cả khi đã sống chung với tình trạng thừa cân trong nhiều năm.
Giảm cân ở tuổi trung niên không chỉ có ý nghĩa đối với vóc dáng. Một nghiên cứu mới được Healthline đề cập cho thấy những người giảm được một lượng cân nặng vừa phải ở độ tuổi đầu 50 có thể duy trì các chỉ số tim mạch và chuyển hóa tốt hơn khi bước sang tuổi 60.
Nghiên cứu do các nhà khoa học tại University College London (UCL) và Đại học Glasgow thực hiện, sử dụng dữ liệu từ Nghiên cứu Phát triển Trẻ em Quốc gia Anh – một dự án theo dõi sức khỏe của những người sinh trong cùng một tuần năm 1958.
Nhóm nghiên cứu phân tích dữ liệu của 6.309 người tham gia, xem xét sự thay đổi cân nặng từ tuổi trưởng thành đến giai đoạn 50–55. Sau đó, họ đối chiếu các chỉ số sức khỏe được ghi nhận ở tuổi 44 và 62, bao gồm huyết áp, cholesterol và những dấu hiệu viêm trong cơ thể.
Giảm hơn 5% cân nặng có thể tạo ra khác biệt
Kết quả cho thấy những người từng thừa cân hoặc béo phì, sau đó giảm ít nhất 5% trọng lượng cơ thể và duy trì được mức giảm này, có tốc độ suy giảm các chỉ số sức khỏe tim mạch không nhanh hơn nhóm duy trì cân nặng khỏe mạnh trong phần lớn cuộc đời.
Đáng chú ý, nhóm từng thừa cân và giảm cân thành công ghi nhận kết quả tích cực rõ rệt. Khi bước sang tuổi 62, tỷ lệ mỡ cơ thể so với khối lượng mô nạc của họ tương đương nhóm duy trì cân nặng khỏe mạnh.
Trong khi đó, những người tiếp tục tăng cân ở giai đoạn đầu tuổi 50 có xu hướng gặp tình trạng huyết áp, mỡ máu và các dấu hiệu viêm xấu đi nhanh hơn. Nồng độ cholesterol HDL – thường được gọi là cholesterol tốt – cũng suy giảm nhanh hơn.
Theo dữ liệu nghiên cứu, khoảng 37% người tham gia tăng hơn 5% trọng lượng cơ thể, trong khi chỉ khoảng 6% giảm cân và duy trì được kết quả này.
Phát hiện cho thấy việc ngăn chặn tăng cân thêm ở tuổi trung niên cũng có thể là mục tiêu quan trọng, đặc biệt với những người đã có tình trạng thừa cân hoặc béo phì.
Không nên giảm cân cấp tốc rồi tăng cân trở lại
Một điểm đáng chú ý khác là những người béo phì từng giảm cân nhưng sau đó tăng cân trở lại có một số chỉ số sức khỏe kém thuận lợi hơn. Nhóm này ghi nhận tình trạng cholesterol HDL giảm nhanh, dấu hiệu viêm và đường huyết dài hạn tăng nhanh hơn.
Các chuyên gia được Healthline phỏng vấn cảnh báo việc cân nặng liên tục tăng rồi giảm có thể khiến cơ thể mất cơ và tăng tỷ lệ mỡ khi cân nặng quay trở lại. Vì vậy, giảm cân cần hướng đến khả năng duy trì lâu dài thay vì những chế độ ăn kiêng khắc nghiệt hoặc mục tiêu giảm cân thật nhanh.
Để kiểm soát cân nặng bền vững, chuyên gia khuyến nghị ưu tiên các loại đậu, đậu lăng, cá, các loại hạt, dầu ô liu và thực phẩm giàu chất xơ; đồng thời hạn chế đường bổ sung, thực phẩm chiên rán và carbohydrate tinh chế. Duy trì vận động thường xuyên cũng giúp bảo vệ khối lượng cơ, vốn có xu hướng suy giảm theo tuổi tác.
Cần hiểu đúng kết quả nghiên cứu
Dù mang lại tín hiệu tích cực, nghiên cứu này vẫn có những giới hạn quan trọng. Đây là nghiên cứu quan sát, không phải thử nghiệm trong đó người tham gia được phân ngẫu nhiên vào nhóm giảm cân. Vì vậy, kết quả chỉ cho thấy mối liên hệ giữa việc giảm cân và các chỉ số sức khỏe tốt hơn, chưa chứng minh giảm cân trực tiếp tạo ra những thay đổi đó.
Dù vậy, thông điệp đáng chú ý vẫn rất rõ ràng: tuổi 50 không phải là thời điểm quá muộn để cải thiện sức khỏe. Thay vì chạy theo mục tiêu giảm cân cấp tốc, việc điều chỉnh chế độ ăn, tăng cường vận động và duy trì cân nặng hợp lý có thể là hướng đi thiết thực để chăm sóc trái tim trong những năm tiếp theo.
