Nhiều người vui mừng khi thấy cân nặng giảm xuống dù không ăn kiêng hay tập luyện. Nhưng trong y khoa, giảm cân bất thường lại là dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý, nhất là khi cơ thể đồng thời xuất hiện thêm nhiều thay đổi lạ. Một số loại ung thư giai đoạn đầu có thể âm thầm biểu hiện bằng tình trạng sụt cân kéo dài, dễ bị bỏ qua vì giống mệt mỏi thông thường.
Giảm cân nhanh không rõ nguyên nhân
Nếu cơ thể giảm cân từ 5% trọng lượng trở lên trong vòng vài tháng mà không thay đổi chế độ ăn uống hay vận động, đây là dấu hiệu không nên xem nhẹ. Y khoa xem đây là tình trạng giảm cân bất thường, cần được kiểm tra nguyên nhân càng sớm càng tốt.
Nhiều bệnh lý có thể gây sụt cân như rối loạn nội tiết, bệnh tiêu hóa, tiểu đường, trầm cảm hoặc nhiễm trùng kéo dài. Tuy nhiên, ung thư cũng là một nguyên nhân quan trọng vì tế bào ác tính có thể làm thay đổi chuyển hóa trong cơ thể, khiến năng lượng bị tiêu hao nhanh hơn bình thường.
Các loại ung thư thường liên quan đến giảm cân sớm gồm ung thư dạ dày, đại trực tràng, tụy, phổi hoặc thực quản. Điều đáng nói là nhiều trường hợp ban đầu gần như không có triệu chứng đau rõ rệt nên người bệnh dễ chủ quan.
Mệt mỏi kéo dài dù nghỉ ngơi vẫn không cải thiện
Mệt mỏi do thiếu ngủ hay làm việc quá sức thường sẽ cải thiện sau khi nghỉ ngơi. Nhưng nếu cơ thể luôn trong trạng thái kiệt sức, uể oải kéo dài nhiều tuần kèm sụt cân, cần nghĩ đến nguy cơ bệnh lý bên trong.
Ung thư có thể khiến cơ thể sản sinh các chất gây viêm, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình tạo năng lượng. Điều này làm người bệnh cảm thấy mất sức liên tục, khó tập trung, dễ hụt hơi hoặc suy giảm thể lực dù hoạt động không nhiều.
Nhiều người thường nhầm lẫn với stress hoặc tuổi tác nên cố chịu đựng thay vì đi khám. Đây là lý do không ít trường hợp phát hiện bệnh khi đã ở giai đoạn muộn hơn.
Ăn kém, nhanh no hoặc khó nuốt
Một dấu hiệu đáng chú ý khác là cảm giác chán ăn kéo dài. Cơ thể có thể tự nhiên ăn ít hơn, không còn cảm giác ngon miệng hoặc nhanh no dù chỉ ăn lượng nhỏ.
Khi tình trạng này đi kèm khó nuốt, đầy bụng, buồn nôn hoặc đau âm ỉ vùng bụng, nguy cơ bệnh lý tiêu hóa cần được lưu tâm. Một số loại ung thư đường tiêu hóa có thể âm thầm gây ảnh hưởng đến khả năng ăn uống từ rất sớm.
Nhiều người thường nghĩ do nóng trong, đau dạ dày hoặc rối loạn tiêu hóa thông thường nên tự mua thuốc uống. Tuy nhiên, nếu các triệu chứng kéo dài liên tục hoặc ngày càng nặng hơn, việc thăm khám chuyên khoa là rất cần thiết.
Ho kéo dài, khàn tiếng hoặc khó thở bất thường
Không ít trường hợp ung thư phổi giai đoạn đầu biểu hiện bằng ho kéo dài, khàn tiếng hoặc cảm giác khó thở nhẹ. Khi đi kèm sụt cân, đây là tín hiệu cảnh báo cần đặc biệt chú ý.
Cơn ho có thể dai dẳng nhiều tuần, đôi khi không đáp ứng với thuốc thông thường. Một số người xuất hiện đau tức ngực, hụt hơi khi vận động hoặc khạc đờm kéo dài nhưng chủ quan vì nghĩ do viêm họng hay thay đổi thời tiết.
Những người hút thuốc lá lâu năm, thường xuyên tiếp xúc khói bụi hoặc có bệnh phổi mạn tính càng cần cẩn trọng với nhóm dấu hiệu này. Việc phát hiện sớm giúp tăng đáng kể hiệu quả điều trị nếu có bệnh lý ác tính.
Xuất hiện khối u, hạch hoặc chảy máu bất thường
Cơ thể đôi khi phát ra tín hiệu khá rõ nhưng dễ bị bỏ qua. Đó có thể là nổi hạch vùng cổ, nách, bẹn; xuất hiện khối cứng bất thường hoặc tình trạng chảy máu không rõ nguyên nhân.
Một số biểu hiện khác cũng cần chú ý như đi ngoài ra máu, ho ra máu, chảy máu âm đạo bất thường hoặc thay đổi kéo dài trong thói quen đại tiện. Đây đều là những dấu hiệu y khoa khuyến cáo cần kiểm tra sớm.
Không phải mọi khối u hay hạch đều là ung thư, nhưng việc trì hoãn thăm khám có thể khiến bệnh tiến triển âm thầm. Với các bệnh lý ác tính, thời điểm phát hiện có ý nghĩa rất lớn đối với khả năng điều trị và tiên lượng sống.
Đừng chủ quan
Các chuyên gia khuyến cáo không nên hoang mang khi cơ thể giảm cân, vì nhiều nguyên nhân lành tính cũng có thể gây ra tình trạng này. Tuy nhiên, nếu sụt cân không rõ nguyên nhân và kéo dài, đặc biệt đi kèm các dấu hiệu kể trên, cần chủ động đi khám để được kiểm tra toàn diện.
Tầm soát sớm giúp phát hiện nhiều bệnh nguy hiểm ở giai đoạn đầu, trong đó có ung thư. Điều quan trọng là không nên tự chẩn đoán hoặc chủ quan cho rằng cơ thể chỉ đang “xuống sức tạm thời”.
Nội dung bài viết không phải chẩn đoán y khoa nhưng có thể là sự tham khảo để nhắc nhở bạn nên khám chuyên khoa khi có những dấu hiệu trên.
