Trường hợp nào được tăng lương tối thiểu từ 1/1/2026?
Chỉ còn khoảng 1 tuần nữa là kết thúc năm 2025, bước sang năm 2026, chính sách tăng lương tối thiểu vùng sẽ chính thức được áp dụng theo quy định tại Nghị định 293/2025/NĐ-CP. Tuy nhiên, không phải tất cả người lao động đều được điều chỉnh tăng lương như nhiều người đang hiểu nhầm.
Theo quy định, việc tăng lương tối thiểu chỉ áp dụng đối với người lao động làm việc theo hợp đồng trong khu vực tư nhân, tức là không hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Nhóm này bao gồm công nhân, nhân viên tại doanh nghiệp, người lao động làm việc trong hợp tác xã, lao động thời vụ hoặc làm việc bán thời gian có ký kết hợp đồng lao động.
Từ 1/1/2026, nếu mức lương hiện tại của người lao động thấp hơn mức lương tối thiểu vùng mới, người sử dụng lao động bắt buộc phải điều chỉnh tăng lương theo quy định. Trường hợp trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể hoặc quy chế nội bộ đã có thỏa thuận mức lương cao hơn và người lao động đáp ứng đủ điều kiện thì doanh nghiệp cũng phải thực hiện đúng cam kết.
Đáng chú ý, những người lao động đã được tuyển dụng trước ngày 31/12/2025 vẫn có thể tiếp tục hưởng mức lương cũ nếu phù hợp với thỏa thuận hiện hành, nhằm đảm bảo thu nhập không bị giảm. Trong khi đó, người lao động ký hợp đồng từ ngày 1/1/2026 trở đi sẽ áp dụng mức lương tối thiểu mới theo từng địa bàn.
Người lao động có thể nhận lương cao hơn mức tối thiểu không?
Theo Bộ luật Lao động 2019, mức lương tối thiểu chỉ mang tính “sàn” – tức mức thấp nhất phải đảm bảo. Người lao động hoàn toàn có quyền thương lượng để nhận mức lương cao hơn tùy theo năng lực và thỏa thuận với doanh nghiệp.
Trong trường hợp không đạt được thỏa thuận về tiền lương và người lao động không muốn tiếp tục làm việc, họ có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng theo đúng quy định về thời gian báo trước.
Ngoài ra, Nghị định 293/2025/NĐ-CP cũng không bắt buộc người lao động có trình độ đại học phải được trả lương cao hơn 7% so với mức tối thiểu. Tuy nhiên, những thỏa thuận có lợi hơn đã được ghi trong hợp đồng lao động hoặc thỏa ước tập thể vẫn tiếp tục được đảm bảo thực hiện.
Tăng lương từ năm 2026: Giáo viên và người lao động cần biết gì?
Theo quy định tại Nghị định 12/2022/NĐ-CP về lao động và tiền lương, hành vi trả lương thấp hơn mức lương tối thiểu vùng sẽ bị xử phạt nghiêm khắc nhằm bảo đảm quyền lợi cho người lao động.
Cụ thể, đối với người sử dụng lao động là cá nhân, mức phạt được áp dụng như sau: phạt từ 20–30 triệu đồng nếu vi phạm từ 1 đến 10 người lao động; từ 30–50 triệu đồng nếu vi phạm từ 11 đến 50 người lao động; và từ 50–75 triệu đồng nếu vi phạm từ 51 người lao động trở lên. Trường hợp người sử dụng lao động là tổ chức, mức phạt sẽ gấp đôi các mức trên.
Ngoài việc bị xử phạt hành chính, doanh nghiệp còn buộc phải trả đủ phần tiền lương còn thiếu cho người lao động, đồng thời thanh toán thêm tiền lãi chậm trả theo mức lãi suất tiền gửi không kỳ hạn cao nhất của ngân hàng thương mại nhà nước tại thời điểm xử phạt.
Liên quan đến nhóm được hưởng chính sách lương, trong đó có giáo viên và viên chức, theo số liệu của Tổng cục Thống kê, cả nước hiện có hơn 54 triệu lao động, trong đó khoảng 33 triệu là lao động phi chính thức. Khoảng 20 triệu lao động làm việc theo hợp đồng tại các doanh nghiệp, bao gồm cả khu vực công với gần 938.000 cán bộ, công chức, viên chức sau sắp xếp, trong đó có 37.447 cán bộ, 130.705 công chức và 769.783 viên chức.
Việc điều chỉnh lương từ năm 2026 được kỳ vọng sẽ tác động trực tiếp đến nhóm lao động hưởng lương ngân sách, trong đó có giáo viên, góp phần cải thiện thu nhập và bảo đảm chính sách an sinh lâu dài.
