Trong suốt thai kỳ, hầu như mẹ nào cũng hình dung em bé của mình khi chào đời sẽ trắng trẻo, bụ bẫm, làn da mịn màng, đôi mắt to tròn như những em bé đáng yêu thường thấy TV.
Thế nhưng, khi y tá bế em bé đến bên, không ít người lại bất ngờ. Bé có làn da đỏ hồng, hơi nhăn nheo, đôi mắt còn sưng híp, chiếc mũi nhỏ và khá tẹt, đôi tai trông có vẻ lớn hơn so với khuôn mặt. Nhiều mẹ thậm chí còn thốt lên trong lòng: "Sao con mình trông khác tưởng tượng quá!"
Có người còn lo lắng, tự hỏi liệu ngoại hình của con sau này có mãi như vậy hay không.
Đó là tâm lý khá phổ biến ở nhiều bậc phụ huynh lần đầu làm bố mẹ. Tuy nhiên, thực tế cho thấy ngoại hình của trẻ sơ sinh thay đổi rất nhanh trong những tháng đầu đời.
Vì sao nhiều trẻ sơ sinh lúc mới chào đời chưa xinh xắn nhưng lớn lên có nhiều nét nổi bật?
Theo các bác sĩ nhi khoa, ở thời điểm mới sinh, cơ thể và các đường nét trên khuôn mặt của trẻ vẫn đang trong quá trình thích nghi với môi trường bên ngoài bụng mẹ, vì vậy nhiều đặc điểm chỉ mang tính tạm thời.
Thực tế, có 4 đặc điểm ở trẻ sơ sinh thường khiến bố mẹ lo lắng nhưng lại có xu hướng thay đổi rõ rệt khi bé lớn lên.
Làn da đỏ và hơi nhăn nheo
Sau khoảng 9 tháng sống trong môi trường nước ối, làn da của trẻ còn rất mỏng và chưa hoàn thiện. Vì vậy, nhiều em bé mới sinh có làn da đỏ, hơi nhăn hoặc bong nhẹ.
Đây là hiện tượng sinh lý bình thường. Sau khoảng 2 - 3 tháng, làn da của bé sẽ dần căng mịn hơn, sắc đỏ cũng giảm đi. Nhiều trẻ sau giai đoạn này còn sở hữu làn da trắng hồng, mềm mại và khỏe mạnh hơn khi lớp da mới phát triển hoàn thiện.
Đôi mắt sưng, trông nhỏ hơn bình thường
Không ít trẻ sơ sinh có mí mắt hơi sưng nên đôi mắt nhìn như chỉ mở hé. Điều này khiến nhiều bố mẹ lo lắng con có mắt nhỏ hoặc không có nếp mí.
Thực tế, tình trạng sưng mí thường giảm dần trong vài tuần đến vài tháng đầu sau sinh. Khi khuôn mặt phát triển cân đối hơn, đôi mắt sẽ mở to và rõ nét hơn. Nhiều bé vốn có đôi mắt dài hoặc hơi hẹp lúc mới sinh lại trở nên rất có thần khi lớn lên.
Sống mũi thấp, đầu mũi tròn
Ở trẻ sơ sinh, phần lớn xương mũi vẫn là sụn mềm và chưa phát triển hoàn thiện nên sống mũi thường thấp, đầu mũi tròn hoặc hơi tẹt.
Khi trẻ lớn lên, đặc biệt trong giai đoạn dậy thì, cấu trúc xương mặt tiếp tục phát triển nên sống mũi cũng dần cao và rõ nét hơn. Vì vậy, ngoại hình của bé khi mới sinh không thể dự đoán chính xác dáng mũi sau này.
Các chuyên gia cũng lưu ý bố mẹ không nên tự ý véo hoặc nắn mũi với mong muốn mũi cao hơn, bởi điều này không làm thay đổi cấu trúc xương mà còn có thể gây tổn thương vùng mũi còn rất non nớt của trẻ.
Đôi tai trông to hơn khuôn mặt
Nhiều em bé mới sinh có đôi tai khá dày và nhìn có vẻ lớn so với khuôn mặt nhỏ xíu của mình. Đây là do tỷ lệ cơ thể của trẻ chưa cân đối.
Khi khuôn mặt phát triển theo thời gian, các đường nét dần hài hòa hơn, đôi tai cũng trở nên cân xứng và không còn tạo cảm giác quá lớn. Thậm chí, nhiều người còn cho rằng đôi tai đầy đặn giúp tổng thể gương mặt trông cân đối và có điểm nhấn hơn.
Làm thế nào để bố mẹ tránh những hiểu lầm phổ biến và giúp con phát triển tự nhiên?
Thực tế, các đường nét trên khuôn mặt phần lớn được quyết định bởi yếu tố di truyền. Tuy nhiên, một số yếu tố như làn da, tư thế, hình dáng đầu và sự phát triển cân đối của cơ thể lại chịu ảnh hưởng khá nhiều từ cách chăm sóc hàng ngày. Dưới đây là những điều đơn giản nhưng rất hữu ích mà bố mẹ có thể áp dụng.
Thay đổi tư thế ngủ để đầu và khuôn mặt phát triển cân đối
Hộp sọ của trẻ sơ sinh còn rất mềm. Nếu bé luôn nằm nghiêng hoặc tì đầu về một phía trong thời gian dài, phần sau đầu có thể bị dẹt và khuôn mặt cũng dễ mất cân đối.
Bố mẹ có thể thay đổi hướng nằm của bé theo khuyến nghị an toàn của bác sĩ, đồng thời quan sát để bé không luôn quay đầu về cùng một bên. Việc thay đổi tư thế phù hợp sẽ giúp đầu và khuôn mặt phát triển hài hòa hơn trong giai đoạn đầu đời.
Không nên nắn mũi, kéo tai hay tác động mạnh lên khuôn mặt bé
Nhiều người lớn tuổi thường truyền tai nhau rằng véo sống mũi sẽ giúp mũi cao hơn hoặc kéo tai sẽ khiến tai đẹp hơn. Tuy nhiên, hiện chưa có bằng chứng khoa học nào cho thấy những cách này có thể thay đổi cấu trúc khuôn mặt của trẻ.
Ngược lại, vùng mũi và tai của trẻ sơ sinh còn rất mềm và nhạy cảm. Việc tác động mạnh hoặc lặp đi lặp lại có thể khiến bé khó chịu và làm tăng nguy cơ tổn thương mô mềm. Tốt nhất, hãy để các bộ phận này phát triển theo quá trình tự nhiên của cơ thể.
Không dùng gối quá sớm cho trẻ sơ sinh
Trong những tháng đầu đời, bé chưa cần dùng gối. Việc sử dụng gối quá sớm có thể khiến cổ và cột sống của trẻ phải chịu áp lực không cần thiết, đồng thời làm tăng nguy cơ cản trở đường thở.
Khi được nằm trên mặt phẳng an toàn, đầu và cổ của bé sẽ có điều kiện phát triển tự nhiên hơn. Đây cũng là tư thế ngủ được nhiều tổ chức y khoa khuyến nghị cho trẻ sơ sinh.
Giữ cho làn da của bé luôn được dưỡng ẩm
Làn da của trẻ sơ sinh rất mỏng và dễ bị khô hoặc bong tróc trong những tuần đầu sau sinh. Bố mẹ có thể tắm cho bé bằng nước ấm, lau khô nhẹ nhàng và sử dụng sản phẩm dưỡng ẩm phù hợp với trẻ sơ sinh theo hướng dẫn của bác sĩ.
Việc chăm sóc da đều đặn không chỉ giúp bé dễ chịu hơn mà còn hỗ trợ làn da duy trì độ mềm mại và khỏe mạnh.
Hãy cho con thời gian để “trổ nét”
Sự phát triển của trẻ là một hành trình từng bước. Các đường nét khuôn mặt, xương mũi, đôi mắt hay làn da đều sẽ tiếp tục thay đổi trong suốt những năm đầu đời.
Vì vậy, bố mẹ hãy kiên nhẫn đồng hành cùng con qua từng giai đoạn phát triển. Nhiều em bé lúc mới sinh trông rất bình thường, nhưng chỉ sau vài tháng hoặc vài năm lại “trổ nét” theo cách riêng vô cùng đáng yêu.
Điều quan trọng là trẻ lớn lên khỏe mạnh, được yêu thương và đón nhận ở mọi giai đoạn của tuổi thơ.
