Gan đảm nhiệm nhiều chức năng thiết yếu của cơ thể, từ chuyển hóa chất dinh dưỡng, dự trữ năng lượng đến tổng hợp protein và xử lý các chất có hại. Điều đáng nói là nhiều bệnh lý về gan tiến triển khá âm thầm, khiến người bệnh khó nhận ra cho đến khi chức năng gan đã bị ảnh hưởng đáng kể.
Vì vậy, thay vì chờ cơ thể xuất hiện triệu chứng rõ ràng mới chăm sóc, việc điều chỉnh những thói quen hằng ngày là cách thiết thực để bảo vệ lá gan.
1. Tự mua sản phẩm “mát gan” khi nổi mụn, nóng trong
Nổi mụn, ngứa da, mệt mỏi hoặc cảm giác nóng trong thường khiến nhiều người nghĩ ngay đến việc gan đang “nóng” và cần giải độc.
Từ đó, họ tìm mua các sản phẩm được quảng cáo với công dụng “mát gan”, “giải độc gan”, thậm chí sử dụng kéo dài mà không tìm hiểu nguyên nhân thực sự.
Tuy nhiên, những biểu hiện này không phải dấu hiệu đặc hiệu của bệnh gan. Chúng có thể xuất hiện trong nhiều tình trạng sức khỏe khác nhau.
Đáng chú ý, không phải cứ sản phẩm có nguồn gốc thảo dược hay được quảng cáo là tốt cho gan. Việc sử dụng sản phẩm không rõ nguồn gốc, sai liều hoặc không phù hợp với tình trạng sức khỏe thậm chí có thể gây tổn thương gan.
Do đó, nếu cơ thể xuất hiện những dấu hiệu bất thường kéo dài, thay vì tự “giải độc”, mọi người nên đi khám để xác định nguyên nhân.
2. Thấy thực phẩm mốc vẫn tiếc của, cố ăn tiếp
Một thói quen rất đáng lo khác là cố tận dụng những thực phẩm đã bị ẩm mốc như gạo, ngô, lạc hoặc các loại hạt.
Nhiều người nghĩ rằng chỉ cần bỏ phần nhìn thấy bị mốc là có thể tiếp tục sử dụng. Thực tế, độc tố do nấm mốc tạo ra có thể đã lan sâu vào thực phẩm mà mắt thường không thể nhận biết.
Trong đó, aflatoxin là một độc tố nấm mốc được biết đến với nguy cơ gây tổn thương gan và làm tăng nguy cơ ung thư gan. Nguy cơ càng đáng lưu ý ở những người đã mắc viêm gan B mạn tính.
Vì vậy, khi thực phẩm có dấu hiệu mốc, đổi màu, có mùi bất thường hoặc đã hư hỏng, cách an toàn nhất là bỏ đi thay vì tiếc của.
3. Uống rượu bia thường xuyên
Rượu bia là một trong những yếu tố có thể gây tổn thương gan nếu sử dụng nhiều hoặc kéo dài.
Gan phải chuyển hóa phần lớn lượng cồn đi vào cơ thể. Khi phải liên tục xử lý lượng cồn lớn, tế bào gan có thể bị tổn thương, lâu dài làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ, viêm gan do rượu và xơ gan.
Không ít người chỉ quan tâm đến lượng rượu uống trong một lần mà quên rằng tần suất sử dụng thường xuyên cũng là vấn đề.
Vì vậy, hạn chế rượu bia là một trong những thay đổi quan trọng để giảm áp lực lên gan.
4. Tự ý dùng thuốc, thực phẩm bổ sung
Một số người có thói quen tự mua thuốc hoặc thực phẩm bổ sung khi cảm thấy mệt mỏi, ăn uống kém hoặc muốn “bổ gan”.
Tuy nhiên, bất kỳ loại thuốc hay sản phẩm bổ sung nào cũng cần được sử dụng đúng đối tượng và liều lượng. Một số thuốc và thảo dược có thể gây tổn thương gan ở một số người, đặc biệt khi sử dụng không đúng hướng dẫn hoặc kết hợp nhiều sản phẩm cùng lúc.
Do đó, không nên tự ý dùng thuốc kéo dài chỉ vì nghĩ rằng sản phẩm “tự nhiên” thì chắc chắn an toàn.
5. Bỏ qua việc kiểm tra sức khỏe
Một trong những điều khiến bệnh gan trở nên nguy hiểm là khả năng diễn tiến âm thầm.
Khi gan vẫn còn khả năng bù trừ tốt, người bệnh có thể gần như không nhận thấy dấu hiệu rõ rệt. Đến khi xuất hiện những triệu chứng đáng kể, bệnh đôi khi đã tiến triển.
Vì vậy, đừng đợi đến lúc đau hay mệt mới quan tâm đến lá gan. Người có yếu tố nguy cơ hoặc có tiền sử bệnh gan càng nên chủ động kiểm tra sức khỏe theo hướng dẫn của bác sĩ.
Muốn gan khỏe, hãy bắt đầu từ những điều đơn giản
Chăm sóc gan không nhất thiết phải tìm đến những phương pháp “thải độc” cầu kỳ. Những việc cơ bản như duy trì chế độ ăn cân đối, hạn chế rượu bia, vận động thường xuyên, ngủ đủ giấc, bảo quản thực phẩm đúng cách và sử dụng thuốc theo chỉ định đã là những bước quan trọng.
Đặc biệt, đừng tiếc những thực phẩm đã mốc và cũng đừng tự mặc định rằng nổi mụn hay nóng trong đồng nghĩa với gan đang cần giải độc.
Khi cơ thể xuất hiện dấu hiệu bất thường kéo dài, cách an toàn hơn là tìm nguyên nhân thay vì tự điều trị. Với sức khỏe của lá gan, phòng ngừa và kiểm tra đúng lúc luôn tốt hơn việc chờ đến khi bệnh biểu hiện rõ ràng mới xử lý.
