Đội tuyển quốc gia Uruguay đang đứng trước bờ vực bị loại ngay từ vòng bảng World Cup 2026. Đây là một thực tế cay đắng đối với người hâm mộ bóng đá nước này, buộc giới chuyên môn phải mổ xẻ những gì đang diễn ra dưới triều đại của chiến lược gia đầy cá tính Marcelo Bielsa. Sự sa sút này không đến từ một nguyên nhân duy nhất, mà là hệ quả từ phong độ cầu thủ, chiến thuật bế tắc cho đến những rạn nứt nội bộ nghiêm trọng.
Cần nhìn nhận khách quan rằng một phần nguyên nhân nằm ngoài tầm kiểm soát của vị thuyền trưởng người Argentina. Điều đáng ngạc nhiên là rất nhiều trụ cột trong đội hình tuyển Uruguay đã không thể duy trì hoặc phát triển phong độ ở cấp độ câu lạc bộ.
Tiền vệ Federico Valverde dù đang là một ngôi sao sáng giá tại Real Madrid, lại hoàn toàn mờ nhạt và chưa để lại bất kỳ tác động đáng kể nào trong giải đấu lần này. Tệ hơn, những gương mặt quen thuộc khác như Rodrigo Bentancur, Manuel Ugarte, Facundo Pellistri và Darwin Nunez dường như đều đang rơi vào trạng thái dậm chân tại chỗ, thậm chí là thụt lùi về năng lực.
Dẫu vậy, với tư cách người dẫn dắt, Bielsa vẫn bị kỳ vọng phải khai thác tốt hơn nguồn tài nguyên mà ông đang sở hữu, và chính bản thân ông cũng thừa nhận trách nhiệm đó.
Hệ thống chiến thuật của Bielsa cũng đang bị đặt dấu hỏi lớn về tính hiệu quả. Lối chơi pressing tầm cao bóp nghẹt đối phương từng làm nên thương hiệu mang tính cách mạng của ông, giờ đây đã trở thành một phần quá quen thuộc trong dòng chảy bóng đá hiện đại. Chính Bielsa cũng tự cho thấy những hoài nghi của bản thân khi quyết định không đá trận giao hữu nào trước thềm World Cup.
Thay vào đó, ông ép học trò tập luyện cường độ cao để vận hành sơ đồ mới với Valverde đá dạt cánh phải và sử dụng hai tiền đạo. Thử nghiệm này thất bại hoàn toàn, buộc ông phải từ bỏ ngay sau hiệp một trận gặp Saudi Arabia để quay về sơ đồ 4-3-3 quen thuộc. Dù lối chơi có khởi sắc và tạo ra nhiều cơ hội trong hiệp hai cũng như ở trận gặp Cape Verde, hai khoảnh khắc tự hủy hoại ở hàng thủ đã tước đi tấm vé vào vòng 32 đội sớm.
Tuy nhiên, những phân tích về mặt chiến thuật có lẽ chưa phải là gốc rễ của cuộc khủng hoảng. Nguyên nhân cốt lõi và thuyết phục hơn nằm ở mối quan hệ rạn nứt giữa người thầy và các học trò. Khoảng thời gian một tháng bên nhau tại Copa America 2024 dường như đã đẩy những căng thẳng trong phòng thay đồ lên đỉnh điểm.
Chân sút vĩ đại nhất lịch sử bóng đá nước này, Luis Suarez, sau khi giã từ sự nghiệp quốc tế đã thẳng thắn công khai chỉ trích Bielsa. Suarez cáo buộc chiến lược gia này thiếu sự ấm áp, có cách đối xử không tốt với các cầu thủ và tạo ra một bầu không khí vô cùng ngột ngạt.
Điều đáng nói là sau những phát biểu gây bão của Suarez, tuyệt đối không có bất kỳ một cầu thủ nào trong đội hình đương nhiệm lên tiếng phủ nhận hay phản bác lại lời của đàn anh.