Tiếp quản chiếc ghế nóng tại Etihad sau kỷ nguyên 10 năm rực rỡ của Pep Guardiola là một thử thách cực đại đối với bất kỳ huấn luyện viên nào. Tuy nhiên, Enzo Maresca cho thấy ông không chỉ là một người kế thừa đơn thuần.
Thông qua các trận giao hữu tiền mùa giải, chiến lược gia người Ý dần phác họa một Manchester City mang đậm bản sắc bóng đá vị trí, vừa có những cải tiến chiến thuật khác biệt để bắt đầu một chương mới nhiều hứa hẹn.
1. Sự kế thừa các nguyên tắc cốt lõi của Pep Guardiola
Để hiểu được hệ thống của Maresca, trước hết cần nhìn vào nền tảng mà Guardiola đã xây dựng. Nhiều người lầm tưởng Pep chỉ trung thành với một sơ đồ duy nhất, nhưng thực tế ông chỉ trung thành với các "nguyên tắc". Đó là: kiểm soát bóng tối đa, đẩy quả bóng càng xa khung thành đội nhà và càng gần khung thành đối phương càng tốt, dựa trên nền tảng của lối chơi định hướng vị trí.
Domenec Torrent, trợ lý lâu năm của Pep, từng định nghĩa bóng đá vị trí là cách cầu thủ đứng so với đồng đội khi có bóng, và vị trí họ cần đứng để sẵn sàng áp sát ngay khi mất bóng.
Maresca là một tín đồ của triết lý này. Thống kê 64% thời lượng kiểm soát bóng trong trận đấu với Inter Milan là minh chứng rõ nét.
Trong hệ thống của Maresca, các cầu thủ chơi ở những vị trí được định nghĩa rõ ràng thay vì di chuyển tự do. Ông duy trì cấu trúc phòng ngự với 4 hoặc 5 cầu thủ luôn túc trực phía sau bóng để ngăn chặn các tình huống phản công nhanh.
2. Hệ thống 3-2-2-3 và sự biến ảo của hàng tiền vệ
Về mặt sơ đồ, Maresca thiết lập Man City theo hình khối 3-2-2-3 khi có bóng. Cấu trúc này khá cứng nhắc nhưng hiệu quả: hàng thủ 3 người đảm bảo khả năng triển khai bóng từ tuyến dưới và bao quát chiều ngang sân khi phòng ngự.
Phía trên họ là cặp tiền vệ trung tâm đóng vai trò tịnh tiến bóng và đánh chặn. Maresca thường cho phép một trong hai tiền vệ dâng cao tham gia tấn công, như cách Tijjani Reijnders từng làm, trong khi Mateo Kovacic đóng vai trò mỏ neo.
Điểm nhấn quen thuộc là sự xuất hiện của các hậu vệ biên đảo ngược. Chẳng hạn, Rico Lewis thường xuyên bó vào trung lộ để giúp Man City chuyển đổi từ sơ đồ 4 hậu vệ sang cấu trúc tấn công 3-2-2-3 một cách linh hoạt.
3. Sự trở lại của những cầu thủ chạy cánh thuần túy
Khác biệt lớn nhất giữa Maresca và Guardiola trong giai đoạn cuối tại Man City nằm ở cách sử dụng cầu thủ chạy cánh. Trong mùa giải cuối cùng của Pep, các tiền đạo cánh thường chơi bó vào trong. Nhưng với Maresca, ông yêu cầu họ phải đứng sát đường biên, duy trì độ rộng tối đa của đội hình.
Nico Gonzalez chia sẻ sau trận gặp K-League All-Stars: "Ý tưởng rất rõ ràng. Chúng tôi cố gắng đưa bóng đến các cầu thủ chạy cánh, nơi chúng tôi có rất nhiều phẩm chất đột biến".
Điều này gợi nhớ đến hình ảnh của Raheem Sterling hay Leroy Sane năm 2017. Chiến thuật này buộc hậu vệ đối phương phải đối mặt với các tình huống 1-1 thay vì 1-4 nếu họ bó vào trung lộ.
4. Tận dụng không gian trung lộ và cấu trúc phòng ngự 4-2-4
Khi các cầu thủ chạy cánh thu hút sự chú ý của đối phương, không gian ở trung lộ sẽ mở ra cho những cầu thủ giỏi xoay sở trong phạm vi hẹp như Phil Foden.
Đáng chú ý, Maresca đã yêu cầu Josko Gvardiol dâng cao từ vị trí hậu vệ trái để trở thành một tiền vệ tấn công lệch trái, tạo thành hình hộp ở giữa sân.
Ở mặt trận phòng ngự, Maresca có sự điều chỉnh so với thời kỳ tại Chelsea. Thay vì áp sát một kèm một trên toàn sân, ông cho Man City phòng ngự khu vực trong sơ đồ 4-2-4 trước khi kích hoạt áp sát ở thời điểm thích hợp.
Maresca giải thích rằng bóng đá đang thay đổi khi các đội bóng dần tìm ra cách thoát khỏi sự đeo bám cá nhân, vì vậy ông muốn xây dựng một hệ thống phòng ngự khu vực linh hoạt hơn.
Với nền tảng là sự kết hợp giữa sơ đồ 3-2-2-3 và những pha đánh biên kinh điển, triều đại của Enzo Maresca tại Etihad hứa hẹn sẽ là một chương mới, một sự pha trộn hoàn hảo giữa những giá trị cũ và những tư duy mới mẻ.
