Nguyên tắc “đông bình, tây quả” khi bày trí bàn thờ
Theo quan niệm dân gian, việc sắp xếp lễ vật trên bàn thờ không đặt tùy tiện mà tuân theo nguyên tắc “đông bình, tây quả”. Cách bài trí này xuất phát từ quy luật tự nhiên, khi mặt trời mọc ở hướng đông, lặn ở hướng tây, tượng trưng cho sự sinh sôi, kết trái. Vì vậy, lọ hoa được đặt ở phía đông, còn mâm ngũ quả hay đĩa trái cây đặt ở phía tây của bàn thờ.
Vậy đĩa trái cây nên đặt bên nào trên bàn thờ?
Để xác định đúng hướng, gia chủ đứng từ phía bàn thờ nhìn ra ngoài. Khi đó, bên trái bàn thờ (bên tả, tương ứng với tay phải của người đứng cúng) được tính là hướng đông, còn bên phải bàn thờ (bên hữu) là hướng tây.
Trong thực tế, bàn thờ gia tiên thường được bố trí ở trung tâm ngôi nhà và quay về hướng nam. Với cách sắp xếp này, bình hoa sẽ đặt bên trái bàn thờ, còn đĩa trái cây đặt bên phải. Cách bày trí không chỉ đúng phong thủy mà còn tạo sự cân đối, trang nghiêm và thuận tiện trong quá trình thờ cúng.
Những loại trái cây nên dâng cúng trên bàn thờ ngày Tết
Bên cạnh việc bày biện đúng vị trí, lựa chọn trái cây dâng cúng cũng mang ý nghĩa quan trọng, thể hiện sự thành kính và ước mong những điều tốt lành cho gia đình trong năm mới. Dưới đây là những loại quả thường xuất hiện trong mâm ngũ quả ngày Tết:
Bưởi: Là loại quả quen thuộc trong mâm cúng của nhiều gia đình, đặc biệt ở miền Bắc. Quả bưởi tròn đầy, vỏ căng bóng tượng trưng cho sự đủ đầy, sum họp, cầu chúc gia đình khỏe mạnh, bình an và thịnh vượng.
Chuối: Nải chuối xanh, cong đều như bàn tay nâng đỡ mang hàm ý che chở, sung túc và no đủ, thể hiện mong ước cuộc sống viên mãn.
Lựu: Với sắc đỏ tươi, quả lựu tượng trưng cho sự sinh sôi, phát triển và may mắn về con cháu. Theo quan niệm dân gian, lựu còn gắn với hình ảnh con cái khỏe mạnh, đông vui.
Thanh long: Vỏ đỏ, tai xanh vươn lên thể hiện sự hanh thông, thuận lợi và phát triển. Nhiều gia đình chọn thanh long để cầu mong công việc, cuộc sống gặp nhiều thời vận tốt.
Phật thủ: Có hình dáng như bàn tay Phật và hương thơm dịu nhẹ, phật thủ mang ý nghĩa cầu mong sự che chở, bình an, thường được dùng trong các dịp lễ Tết, rằm hay mùng Một.
Sung: Tên gọi gợi liên tưởng đến sự sung túc, đủ đầy. Những chùm sung xanh tươi tượng trưng cho sự dồi dào, may mắn và thịnh vượng.
Việc đặt đĩa trái cây ở bên phải bàn thờ theo nguyên tắc “đông bình, tây quả” không chỉ đúng phong tục mà còn thể hiện sự chu đáo, thành tâm của gia chủ. Bày trí đúng cách sẽ giúp không gian thờ cúng trang nghiêm, hài hòa, đồng thời gửi gắm mong ước về tài lộc, bình an và may mắn cho cả gia đình trong năm mới.
